Bộ Công Thương vừa đề xuất sửa đổi cơ chế hỗ trợ cho các hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà, theo hướng mở rộng quy mô và cho phép bán phần điện dư lên lưới quốc gia với giá ưu đãi. Đề xuất này nằm trong dự thảo Nghị định về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, đang được lấy ý kiến rộng rãi.
Nội dung đề xuất mới
Theo dự thảo, các hộ dân, cơ quan, doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà sẽ được hưởng cơ chế ưu đãi rõ ràng hơn. Cụ thể, không giới hạn công suất lắp đặt đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà. Phần điện dư sau khi tiêu thụ sẽ được bán cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) với giá ưu đãi, dự kiến bằng 80% giá bán lẻ điện bình quân.
Bộ Công Thương cho biết, việc cho phép bán điện dư lên lưới nhằm khuyến khích người dân đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng cao.
Ưu đãi về giá và thủ tục
Giá mua điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà được đề xuất là 1.900 đồng/kWh (tương đương 80% giá bán lẻ điện bình quân năm 2024). Mức giá này sẽ được điều chỉnh theo biến động giá điện bán lẻ bình quân hàng năm. Thời gian áp dụng giá ưu đãi là 10 năm kể từ ngày vận hành thương mại.
Về thủ tục, Bộ Công Thương đề xuất đơn giản hóa quy trình đăng ký, lắp đặt và đấu nối. Hộ dân chỉ cần đăng ký với EVN thông qua hình thức trực tuyến, không cần xin giấy phép hoạt động điện lực. Hệ thống điện mặt trời mái nhà được miễn trừ giấy phép xây dựng và không phải thực hiện đánh giá tác động môi trường.
Tác động đến người dân và doanh nghiệp
Ông Nguyễn Văn A, một chuyên gia năng lượng, nhận định: “Đề xuất này là tín hiệu tích cực cho thị trường điện mặt trời mái nhà. Việc cho phép bán điện dư với giá ưu đãi sẽ giúp người dân thu hồi vốn nhanh hơn, giảm thời gian hoàn vốn xuống còn 5-7 năm thay vì 8-10 năm như trước.”
Theo tính toán của Bộ Công Thương, nếu đề xuất được thông qua, đến năm 2030, cả nước có thể có thêm khoảng 2.000 MW điện mặt trời mái nhà, giúp giảm phát thải khoảng 2 triệu tấn CO2 mỗi năm.
Phản ứng từ thị trường
Nhiều doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời cho biết, họ kỳ vọng cơ chế mới sẽ thúc đẩy thị trường phát triển mạnh mẽ. Anh Trần Văn B, chủ một công ty lắp đặt tại TP.HCM, chia sẻ: “Khách hàng đang chờ chính sách rõ ràng để quyết định đầu tư. Nếu giá mua điện dư hấp dẫn, tôi tin nhu cầu sẽ tăng vọt.”
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng mức giá 1.900 đồng/kWh vẫn còn thấp so với kỳ vọng, đặc biệt khi giá điện bán lẻ bình quân hiện đã tăng. Họ đề nghị mức giá nên ở mức 2.000-2.200 đồng/kWh để đảm bảo tính hấp dẫn.
Lộ trình thực hiện
Dự thảo Nghị định dự kiến được trình Chính phủ vào quý I/2025. Sau khi được thông qua, các hộ dân lắp đặt điện mặt trời mái nhà sẽ được áp dụng cơ chế mới ngay lập tức. Bộ Công Thương cũng sẽ xây dựng các văn bản hướng dẫn chi tiết để đảm bảo triển khai đồng bộ trên cả nước.
