Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV (DNA) cho biết, trong ba tháng đầu năm 2026, đơn vị đã khai thác hơn 801 nghìn tấn quặng nguyên khai, đạt 19,8% kế hoạch năm, nhưng thấp hơn sản lượng cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính là nhiều khu vực khai trường chưa thể triển khai khai thác do vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Khó khăn kéo dài ảnh hưởng đến sản xuất
Đây không phải là khó khăn mới, song những tồn tại kéo dài này đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất. Việc thiếu hụt quặng nguyên khai trong từng thời điểm khiến Nhà máy Tuyển có lúc phải vận hành dưới công suất thiết kế, tác động đến tính liên tục của dây chuyền công nghệ. Trong khi đó, sản lượng quặng dự trữ thấp chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, buộc doanh nghiệp phải điều hành linh hoạt, cân đối giữa khai thác, tuyển và chế biến để duy trì hoạt động liên tục.
Kết quả kinh doanh quý I
Trong quý I, doanh thu khoáng sản của DNA đạt hơn 790 tỷ đồng, tương đương 22,4% kế hoạch năm; nộp ngân sách nhà nước khoảng 165 tỷ đồng. Đơn vị đã sản xuất hơn 450 nghìn tấn quặng tinh, gần 178 nghìn tấn alumin quy đổi và hơn 172 nghìn tấn alumin sau nung. Đáng chú ý, giá thành alumin quy đổi bình quân được kéo xuống còn khoảng 5,08 triệu đồng/tấn, thấp hơn kế hoạch khoảng 330 nghìn đồng/tấn.
Ổn định việc làm và thu nhập
DNA duy trì việc làm ổn định cho hơn 1.000 lao động, với thu nhập bình quân hơn 16,7 triệu đồng/người/tháng, đồng thời tiếp tục thực hiện đầy đủ các chế độ phúc lợi trong điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn.
Thách thức từ giải phóng mặt bằng
Theo lãnh đạo Công ty Nhôm Đắk Nông - TKV, thời gian tới, công tác giải phóng mặt bằng vẫn là yếu tố then chốt quyết định khả năng duy trì và mở rộng sản xuất. Công ty sẽ tiếp tục xử lý dứt điểm từng điểm nghẽn, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tháo gỡ từng vướng mắc phát sinh nhằm sớm đưa các khu vực đủ điều kiện vào khai thác. Do vướng mặt bằng, các khai trường phải khai thác theo dạng da báo, ảnh hưởng đến hoạt động chung của Nhà máy sản xuất Alumin.
Kế hoạch năm 2026
Năm 2026, DNA đặt mục tiêu khai thác hơn 4 triệu tấn quặng nguyên khai; sản xuất hơn 1,7 triệu tấn quặng tinh; 650 nghìn tấn alumin quy đổi và phấn đấu vượt mốc 700 nghìn tấn; sản lượng alumin sau nung đạt 625 nghìn tấn. Doanh thu dự kiến đạt 3.534 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 30 tỷ đồng, nộp ngân sách khoảng 570 tỷ đồng; tiền lương bình quân của người lao động đạt gần 16 triệu đồng/người/tháng.
Giải pháp ứng phó
Để hoàn thành mục tiêu, doanh nghiệp xác định nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao hiệu lực điều hành, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, quản lý chặt chẽ ranh giới mỏ, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát thiết bị và các thông số vận hành nhằm bảo đảm sản xuất an toàn, hiệu quả. DNA cũng đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, nâng cao năng suất lao động, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố đầu vào để giảm chi phí sản xuất, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong quản trị sản xuất, ứng dụng dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo trong giám sát thiết bị, quản lý vật tư.
Khó khăn còn tồn đọng
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đứng trước không ít thách thức. Tiến độ thu hồi đất phục vụ khai thác còn chịu tác động bởi việc áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026; một số hộ dân chưa đồng thuận nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng hoặc không phối hợp kiểm đếm. Bên cạnh đó, công tác tái định cư tại các địa phương cũng gặp khó khăn khi còn thiếu khoảng 430 lô đất, trong khi một số khu tái định cư chưa hoàn thiện hạ tầng hoặc còn vướng quy hoạch khoáng sản. Những tồn tại này đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ khai thác, tác động đến khả năng duy trì nguồn nguyên liệu ổn định cho sản xuất.
Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, rất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các ngành chức năng và người dân trong việc tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, bồi thường và tái định cư. Khi những điểm nghẽn về mặt bằng được xử lý dứt điểm, nguồn nguyên liệu sẽ được bảo đảm, dây chuyền sản xuất phát huy tối đa công suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn thành mục tiêu sản xuất alumin trong năm 2026, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp khai khoáng của đất nước.
