Đường hầm dưới biển Vịnh Đại Liên tại tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc, đã chính thức thông xe ngày 1/5/2023, sau 6 năm thi công. Công trình sử dụng 18 khối bê tông khổng lồ, mỗi khối nặng khoảng 60.000 tấn, được đặt xuống đáy vịnh để tạo thành tuyến đường cao tốc ngầm 6 làn xe, rút ngắn hành trình giữa hai bờ vịnh từ khoảng một giờ xuống còn vài phút.
Quy mô và thiết kế dự án
Đường hầm dưới biển Vịnh Đại Liên là một phần của dự án Đường hầm Vịnh Đại Liên và phần kéo dài đường Quang Minh. Tuyến chính dài 12,1 km, trong đó riêng đường hầm dưới biển dài 5,1 km. Hầm được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị với 3 làn mỗi chiều, tốc độ thiết kế 60 km/h và tuổi thọ khai thác 100 năm.
Theo hồ sơ dự án của đơn vị thuộc China Communications Construction Company (CCCC), tổng vốn đầu tư theo mô hình PPP là 16,309 tỷ nhân dân tệ (khoảng 63.200 tỷ đồng). Đây là một trong những dự án hạ tầng đô thị lớn tại vùng Đông Bắc Trung Quốc, đồng thời là công trình đường hầm vượt biển quy mô lớn đầu tiên ở nước này được triển khai theo hình thức PPP.
Phương pháp thi công hầm dìm
Điểm nổi bật của công trình là phương pháp hầm dìm, thay vì khoan sâu dưới đáy biển. Các đốt hầm bê tông được chế tạo sẵn, vận chuyển bằng đường thủy tới vị trí thi công, sau đó đánh chìm có kiểm soát xuống rãnh đã chuẩn bị dưới đáy biển. Mỗi đốt hầm tiêu chuẩn dài 180 mét, nặng khoảng 60.000 tấn, tương đương khối lượng của một con tàu rất lớn. Khi được đặt nối tiếp, 18 đốt hầm cùng một khớp nối cuối tạo thành đoạn hầm dìm dài 3.035 mét dưới vịnh Đại Liên.
Trước khi các đốt hầm được đưa xuống, đáy biển phải được nạo vét, xử lý nền và tạo lớp đệm đủ ổn định để chịu tải trọng của những khối bê tông khổng lồ. Sau đó, từng mô-đun được lai dắt tới vị trí, căn chỉnh, hạ chìm và kết nối với đốt liền kề. Quá trình này đòi hỏi độ chính xác rất cao trong môi trường biển có dòng chảy, sóng và áp lực nước.
Thách thức kỹ thuật và khí hậu
Một trong những điểm kỹ thuật được CCCC nhấn mạnh là khớp nối cuối của hầm, sử dụng phương pháp “đẩy tiến từng đoạn” lần đầu áp dụng tại Trung Quốc trong loại hình hầm dìm. Độ chính xác khi lắp đặt được kiểm soát trong phạm vi vài milimet. Ngoài ra, vịnh Đại Liên có vĩ độ cao và khí hậu lạnh, đòi hỏi kết cấu bê tông biển phải bền vững trong môi trường nhiệt độ thấp, nước mặn và chu kỳ đóng băng - tan băng. Theo Tân Hoa Xã, trong 4 năm thi công, nhóm xây dựng đã xử lý nhiều thách thức về địa chất, rủi ro thi công, độ bền bê tông biển và thiết bị lõi phục vụ lắp đặt dưới nước.
Tác động đến giao thông và kinh tế
Trước khi có hầm, việc đi từ khu vực phía nam sang phía bắc vịnh có thể mất khoảng một giờ theo các tuyến đường vòng, đặc biệt trong giờ cao điểm. Sau khi hầm thông xe, hành trình giữa hai bờ vịnh rút xuống khoảng 5 phút. Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm ùn tắc, mà còn tái tổ chức luồng giao thông đô thị của Đại Liên, thành phố cảng lớn có vai trò quan trọng về cảng biển, logistics và công nghiệp.
Việc chọn đường hầm thay vì cầu cũng có lý do riêng: vịnh Đại Liên là khu vực có hoạt động hàng hải, nên giữ thông thoáng mặt nước cho tàu thuyền là yếu tố quan trọng. Hầm dìm cho phép tạo một hành lang giao thông dưới đáy biển, trong khi phía trên vẫn duy trì không gian cho luồng tàu.
Đường hầm Vịnh Đại Liên được xem là cột mốc trong kỹ thuật hầm dìm tại khu vực phía bắc Trung Quốc, mở rộng năng lực xây dựng hạ tầng dưới nước trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt hơn.
