Tại xã Điền Lư, nhiều gia đình đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, tự sản xuất và tiêu thụ điện. Qua khảo sát, động lực lớn nhất thúc đẩy người dân đầu tư chính là hiệu quả kinh tế trực tiếp, giúp tối ưu chi phí vận hành trong mùa nắng nóng.
Giảm chi phí điện nhờ điện mặt trời
Trước đây, gia đình anh Hà Quang Trường ở xã Điền Lư sử dụng điện lưới, mỗi tháng thanh toán khoảng 4-5 triệu đồng do sử dụng nhiều thiết bị sinh hoạt và kinh doanh. Sau khi được tư vấn và khảo sát các hệ thống điện mặt trời áp mái, anh quyết định đầu tư hệ thống với tổng chi phí khoảng 160 triệu đồng. Từ khi có thêm nguồn điện mặt trời, chi phí điện lưới giảm mạnh. Những ngày nắng kéo dài, sản lượng điện mặt trời đáp ứng toàn bộ nhu cầu của gia đình. Anh Trường cho biết: "Quan trọng hơn là gia đình có thêm nguồn điện chủ động, giảm phụ thuộc vào điện lưới đơn tuyến".
Xu hướng đầu tư tăng cao
Anh Lê Văn Hoàng, chuyên kinh doanh thiết bị điện và lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời, chia sẻ: Trước đây, người dân miền núi còn e dè vì mức đầu tư lớn, cho rằng công nghệ này chỉ phù hợp với thành phố. Tuy nhiên, 1-2 năm gần đây, nhu cầu tìm hiểu và đầu tư điện mặt trời tại vùng Hồ Điền tăng nhanh. Khu vực có cường độ bức xạ mặt trời tốt, giá thiết bị giảm dần, phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều hộ gia đình. Người dân ngày càng nhận thức rõ hiệu quả kinh tế và lợi ích lâu dài, nên quyết định đầu tư hệ thống tự sản, tự tiêu.
Miền núi Thanh Hóa trải rộng, dân cư phân tán, chi phí lắp đặt sau công tơ lớn, điện lưới cung cấp đến vùng sâu, xa thiếu ổn định, điện áp thấp, đường dây dễ hư hỏng do thiên tai. Do đó, điện mặt trời mái nhà dần được nhiều hộ lựa chọn. Từ phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới, người dân hào hứng tiếp cận và đầu tư hệ thống "tự sản xuất-tự tiêu thụ điện", tận dụng năng lượng sẵn có, thực hành tiết kiệm và giảm tải cho hệ thống điện quốc gia.
Chính quyền địa phương ủng hộ
Ông Lê Hùng Cường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Điền Lư, nhận xét: Xu hướng đầu tư điện mặt trời mái nhà phù hợp với điều kiện địa phương và định hướng phát triển xanh. Tận dụng năng lượng mặt trời dồi dào để sản xuất điện là giải pháp khả thi, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao, giảm chi phí và góp phần bảo vệ môi trường. Ông cũng đề nghị tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và có cơ chế chính sách khuyến khích phát triển điện tái tạo đúng quy hoạch, đảm bảo an toàn.
Hiệu quả kinh tế và hỗ trợ từ ngành điện
Theo Công ty Điện lực Thanh Hóa, mức đầu tư phổ biến từ 70-200 triệu đồng tùy công suất và nhu cầu. Các hộ gia đình đầu tư trước, sau vài năm có thể hoàn vốn, trong khi tuổi thọ hệ thống kéo dài hàng chục năm. Việc này giúp chia sẻ với ngành điện trong sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, giảm áp lực giờ cao điểm, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển năng lượng tái tạo bền vững.
Các đơn vị cung cấp, lắp đặt phối hợp với ngành điện trong khảo sát, đấu nối và thực hiện thủ tục theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP. Công ty Điện lực Thanh Hóa đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà đúng quy định, bao gồm tuyên truyền, hỗ trợ khảo sát, hướng dẫn kỹ thuật đấu nối, tiếp nhận hồ sơ. Riêng tháng 4/2026, Điện lực Thanh Hóa phát triển thêm 107 khách hàng, đạt 162,12% kế hoạch, sản lượng điện mặt trời phát lên lưới đạt khoảng 4,4 triệu kWh. Trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn công ty phát triển 284 khách hàng với tổng công suất 9,430 MW. Lũy kế đến ngày 30/4/2026, công ty quản lý 605 khách hàng, tổng công suất lắp đặt 66.561,34 kWp, sản lượng khoảng 13,8 triệu kWh. Đây là nguồn bổ sung quan trọng cho hệ thống điện tại chỗ, giảm áp lực cung ứng trong giờ cao điểm mùa hè.
Nội bộ ngành điện tiên phong
Công ty Điện lực Thanh Hóa cũng phát huy vai trò tiên phong trong nội bộ: 22 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt tại trụ sở công ty và các đơn vị trực thuộc, tổng công suất khoảng 615 kWp. Công ty khuyến khích cán bộ công nhân viên lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà với định hướng "mỗi mái nhà cán bộ công nhân viên là một nguồn điện xanh", thúc đẩy phát triển sâu rộng điện mặt trời áp mái, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
