Lộ trình điện hóa toàn bộ xe tải hạng nặng của Trung Quốc
Theo thông tin từ SCMP, ông Liang Linhe, Chủ tịch của Sany Truck - thương hiệu xe tải nặng thuộc Tập đoàn Công nghiệp nặng SANY, đã đưa ra nhận định đầy tham vọng. Ông cho rằng lĩnh vực xe tải hạng nặng của Trung Quốc hoàn toàn có khả năng đạt được mục tiêu điện hóa gần như 100% trong tương lai. Mặc dù không đưa ra một mốc thời gian cụ thể, nhưng vị chủ tịch này khẳng định bước chuyển đổi mang tính lịch sử này sẽ giúp giảm khoảng một nửa nhu cầu nhiên liệu trong toàn bộ ngành vận tải đường bộ của quốc gia.
Yếu tố chi phí và tác động môi trường
Theo phân tích của ông Liang, yếu tố chi phí đóng vai trò then chốt và quyết định trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe tải điện. Đây là loại phương tiện chuyên dụng, thường xuyên vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa, thiết bị công nghiệp hoặc nguyên vật liệu. Việc điện hóa hoàn toàn đội xe tải hạng nặng không chỉ là một bước tiến công nghệ mà còn mang lại lợi ích chiến lược: giúp Trung Quốc giảm một nửa nhu cầu tiêu thụ dầu trong lĩnh vực vận tải đường bộ.
Xe tải hạng nặng hiện đang chiếm một tỷ trọng cực kỳ lớn trong tổng lượng tiêu thụ dầu mỏ và diesel tại Trung Quốc. Chính vì vậy, cuộc cách mạng chuyển từ nhiên liệu diesel sang điện được giới chuyên gia xem là một đòn bẩy quan trọng, có sức mạnh to lớn trong việc giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch. Ông Liang cung cấp một con số đáng chú ý: lượng phát thải carbon hàng năm từ chỉ một chiếc xe tải diesel hạng nặng có thể tương đương với lượng khí thải của khoảng 100 chiếc ôtô chạy xăng thông thường. Nhóm phương tiện hạng nặng này cũng được ước tính chiếm tới khoảng 50% tổng lượng dầu và diesel tiêu thụ trong toàn bộ ngành vận tải đường bộ của Trung Quốc.
Bối cảnh địa chính trị và an ninh năng lượng
Quá trình điện hóa ngành vận tải trở nên cấp thiết và đặc biệt quan trọng trong bối cảnh địa chính trị hiện nay. Các xung đột tại khu vực Iran đã và đang gây ra những gián đoạn tiềm tàng đối với eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển huyết mạch, chiếm tới khoảng một phần năm tổng lượng dầu giao dịch trên toàn cầu. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, quốc gia này nhập khẩu một lượng khổng lồ, khoảng 42% dầu thô từ các quốc gia vùng Vịnh. Trong khi đó, riêng lĩnh vực vận tải đã "ngốn" tới khoảng một nửa tổng lượng dầu tiêu thụ trong nước.
Trong một bài viết công bố vào tháng 6/2025, chuyên gia kinh tế cấp cao Zhang Pengcheng, thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc, đã nhấn mạnh rằng điện hóa vận tải đường bộ chính là "động lực chính" giúp giảm nhu cầu đối với các sản phẩm dầu tinh chế của nước này. Ông Zhang đưa ra dự báo: trong thập kỷ tới, xe năng lượng mới chắc chắn sẽ trở thành lực lượng chủ đạo, nòng cốt trong ngành vận tải đường bộ. Điện năng dự kiến sẽ chiếm gần một nửa mức tiêu thụ năng lượng của toàn ngành, qua đó thu hẹp đáng kể thị phần vốn thuộc về dầu mỏ và khí đốt truyền thống.
Quan điểm từ các chuyên gia và doanh nghiệp
"Rất khó để đưa ra một dự báo chính xác về thị phần trong bối cảnh bất ổn toàn cầu hiện nay", ông Albert Hu, CEO của CiDi - một công ty phát triển xe thương mại tự hành được niêm yết tại Hong Kong, chia sẻ. "Tuy nhiên, biến động giá dầu luôn là mối lo ngại lớn đối với các nhà khai thác đội xe. Chính điều này khiến cho việc sử dụng xe tải năng lượng mới trở nên khả thi hơn bao giờ hết về mặt kinh tế".
Trong khi thị trường xe tải diesel truyền thống trước đây từng bị chi phối bởi các doanh nghiệp châu Âu, ông Liang Linhe, Chủ tịch Sany Truck, tự hào nhận định Trung Quốc đã vươn lên dẫn đầu toàn cầu trong phân khúc xe năng lượng mới. Ông Liang cho rằng vị thế dẫn đầu này là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố:
- Các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, nhất quán từ chính phủ.
- Những tiến bộ công nghệ vượt bậc nhờ vào quy mô thị trường nội địa khổng lồ.
- Công suất động cơ điện không ngừng được tăng cường.
- Dung lượng pin được cải thiện đáng kể.
- Hệ thống điều khiển tích hợp cao, thông minh hơn.
- Chi phí sản xuất và mua xe giảm xuống, tăng tính cạnh tranh.
Đồng quan điểm với ông Liang, CEO Albert Hu của CiDi cũng chỉ ra rằng chuỗi cung ứng công nghiệp hoàn chỉnh, cùng với nguồn nhân lực kỹ thuật dồi dào, chất lượng cao, đang mang lại cho Trung Quốc những lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên trường quốc tế. "Chuỗi cung ứng ôtô và nền công nghiệp toàn diện, cùng với đội ngũ kỹ sư đông đảo, tài năng, đang mang lại cho chúng tôi những lợi thế đáng kể", ông Hu nhấn mạnh và cho biết thêm rằng khách hàng ngày càng sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với nhà cung cấp để cùng nhau nhanh chóng cải tiến và đổi mới công nghệ.
