Việc phát triển nông nghiệp số đang trở thành xu hướng tất yếu, tuy nhiên dòng vốn tín dụng xanh dành cho lĩnh vực này vẫn còn nhiều rào cản. Các chuyên gia cho rằng, cần tháo gỡ các nút thắt chính sách để mở đường cho tín dụng xanh, thúc đẩy nông nghiệp số phát triển bền vững.
Thực trạng tín dụng xanh trong nông nghiệp số
Hiện nay, nguồn vốn tín dụng xanh cho nông nghiệp số còn hạn chế do nhiều nguyên nhân. Các ngân hàng thương mại e ngại rủi ro khi cho vay các dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, bởi thiếu các tiêu chí đánh giá cụ thể và khung pháp lý rõ ràng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nông nghiệp số cũng gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay do tài sản thế chấp không đáp ứng yêu cầu.
Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng xanh chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng dư nợ nền kinh tế, trong đó tỷ lệ dành cho nông nghiệp số còn khiêm tốn hơn. Điều này cho thấy cần có những giải pháp mạnh mẽ để thúc đẩy dòng vốn này.
Rào cản chính sách và giải pháp
Một trong những nút thắt lớn nhất là thiếu một khung pháp lý đồng bộ về tín dụng xanh. Các quy định hiện hành còn chung chung, chưa có hướng dẫn cụ thể về danh mục dự án xanh, tiêu chí đánh giá tác động môi trường, cũng như cơ chế ưu đãi cho các tổ chức tín dụng tham gia.
Để tháo gỡ, các chuyên gia kiến nghị cần sớm ban hành bộ tiêu chí quốc gia về dự án xanh, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp số. Đồng thời, cần có cơ chế ưu đãi về lãi suất, thời hạn vay, và hỗ trợ kỹ thuật cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực này.
Vai trò của Nhà nước
Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, tạo môi trường thuận lợi cho tín dụng xanh phát triển. Cụ thể, cần xây dựng quỹ bảo lãnh tín dụng cho nông nghiệp số, hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận vốn vay mà không cần tài sản thế chấp. Ngoài ra, cần có chính sách khuyến khích các ngân hàng thương mại tham gia cho vay xanh thông qua cơ chế tái cấp vốn ưu đãi từ Ngân hàng Nhà nước.
Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân về tín dụng xanh cũng rất quan trọng. Các chương trình đào tạo, tập huấn về quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động tín dụng cần được đẩy mạnh.
Triển vọng phát triển
Với tiềm năng lớn của nông nghiệp số, việc tháo gỡ nút thắt chính sách sẽ mở ra cơ hội mới cho dòng vốn tín dụng xanh. Các chuyên gia dự báo, trong thời gian tới, nguồn vốn này sẽ tăng trưởng mạnh, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp, hướng tới nền nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường.
Để đạt được mục tiêu này, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, ngân hàng và doanh nghiệp. Chỉ khi có một hệ sinh thái chính sách đồng bộ, tín dụng xanh mới thực sự trở thành động lực cho nông nghiệp số phát triển.
