Các dự án xây dựng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Giá xăng dầu tăng cao, khan hiếm nguyên vật liệu, thiếu hụt lao động và vướng mắc về mặt bằng là những trở ngại chính mà các chủ đầu tư và nhà thầu phải gồng mình vượt qua.
Nguyên vật liệu khan hiếm, giá nhảy vọt
Ông Lê Minh Thuận, Trưởng bộ phận hạ tầng Dự án mở rộng sân bay Phú Quốc, cho biết dự án đang thiếu nghiêm trọng đá trộn bê tông. Tổng nhu cầu đá cho các dự án APEC 2027 tại Phú Quốc khoảng 4 triệu mét khối, riêng dự án mở rộng sân bay cần 1,5 triệu mét khối nhưng hiện chỉ cung ứng được khoảng 1/3. Mỗi ngày công trường cần 5.000 mét khối nhưng chỉ nhận được 2.000-3.000 mét khối. Không chỉ thiếu, giá đá còn tăng mạnh do tác động của giá xăng dầu. Tất cả các công đoạn từ khai thác, chế biến đến vận chuyển đều liên quan đến xăng dầu, và đá phải được vận chuyển từ đất liền ra đảo bằng tàu, khiến giá thành tăng vọt.
Chi phí xây dựng hiện đội lên rất cao, dù chưa thống kê được mức tăng cụ thể. Chủ đầu tư tạm thời hỗ trợ nhà thầu theo giá dầu thực tế, căn cứ vào thời điểm và khối lượng thi công để tính toán.
Thiếu lao động trầm trọng
Ông Hoàng Khắc Kỳ, phụ trách công trường xây dựng Nhà hát biểu diễn đa năng và Trung tâm hội nghị APEC, cho biết mỗi ngày công trường huy động 2.000-2.200 lao động và hàng trăm thiết bị máy móc, trong đó có cẩu 600-800 tấn. Tuy nhiên, giá dầu tăng mạnh ảnh hưởng đến hoạt động của máy móc, và nguồn cung đá cho trạm trộn bê tông chưa đáp ứng yêu cầu. Chủ đầu tư và nhà thầu phải lên kế hoạch hàng tuần, hàng ngày về số lượng nguyên vật liệu và nhờ chính quyền địa phương hỗ trợ ưu tiên cho các dự án APEC.
Ông Đặng Xuân Minh, Phụ trách công trường xây dựng trạm 220kV Phú Quốc của nhà thầu AIT, cho hay giá xăng dầu tăng khiến giá vật tư sắt thép, bê tông tăng 30-40%, kéo theo giá nhân công tăng. Lao động phổ thông hiện có giá lên đến 800.000 đồng/ngày nhưng vẫn thiếu người. AIT duy trì gần 100 lao động, tăng ca liên tục, không nghỉ cuối tuần. Giai đoạn hoàn thiện sắp tới cần khoảng 260 người để kịp tiến độ trước mùa mưa. Phú Quốc hiện là đại công trường, lao động bị cạnh tranh mạnh, trong khi nhân lực tại chỗ ít. AIT đã về các tỉnh miền Trung tuyển lao động và trả lương trong thời gian chờ việc.
Dự án mở rộng sân bay hiện có gần 4.000 công nhân, làm 3 ca và tăng ca, nhưng cần bổ sung thêm 50% lao động. Chủ đầu tư và nhà thầu đưa ra nhiều chính sách ưu đãi để thu hút lao động, như Sun Group hỗ trợ 2 tháng lương/năm cho công nhân làm từ 6 tháng, bố trí nhà ở, tài trợ 2 cặp vé máy bay khứ hồi về thăm nhà và khám bệnh miễn phí. Dù vậy, tình trạng thiếu lao động vẫn nghiêm trọng.
Vướng mặt bằng thi công
Tính đến ngày 24/4, Dự án đường dây 110 kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc còn 3/77 vị trí trụ chưa có mặt bằng do chưa có phương án bồi thường, khiến dự án lỡ hẹn hoàn thành vào dịp 30/4. Đây là một trong ba dự án điện trọng điểm phục vụ APEC 2027 do Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) làm chủ đầu tư. Hai dự án còn lại là Trạm biến áp 220kV Phú Quốc và Đường dây 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc.
Đại diện EVNSPC cho biết cả ba dự án đều gặp khó khăn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, nguy cơ chậm tiến độ. Riêng Đường dây 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc (giai đoạn 2) còn 33/69 vị trí trụ chưa có mặt bằng. Theo UBND tỉnh An Giang, việc giải phóng mặt bằng gặp khó do các tuyến đường dây dài, ảnh hưởng nhiều tổ chức và hộ dân; khối lượng đo đạc lớn; lực lượng cán bộ hạn chế; giá bồi thường theo khung nhà nước thấp hơn thị trường, dẫn đến khiếu nại kéo dài. Ngoài ra, thủ tục thay đổi, biến động đất đai cũng gây khó khăn.
Để phục vụ APEC 2027, Thủ tướng quyết định đầu tư đồng loạt 21 dự án lớn tại Phú Quốc, bao gồm tuyến tàu điện đô thị đoạn 1, Đại lộ APEC, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc và Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC diện tích 28 ha với trung tâm hội nghị 3.500 chỗ, trung tâm báo chí 3.000 chỗ, quảng trường, bảo tàng, cung văn hóa, cung thiếu nhi, cung triển lãm với tổng diện tích sàn trên 150.000 m2.
