Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam công bố chiến lược phát triển dài hạn đến năm 2045
Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) vừa chính thức ban hành Quyết định số 97/QĐ-HĐTV, phê duyệt "Chiến lược phát triển Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045". Đây được xem là một bước đi mang tính đột phá, định hình hướng đi dài hạn cho doanh nghiệp trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình quản lý bay dựa trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số hóa.
Bốn trụ cột xuyên suốt và tầm nhìn chiến lược
Chiến lược này khẳng định rõ quan điểm phát triển với bốn trụ cột cốt lõi, bao gồm: lấy an toàn làm giá trị nền tảng và điều kiện tiên quyết; lấy khoa học công nghệ cùng đổi mới sáng tạo làm động lực đột phá chính; lấy nguồn nhân lực chất lượng cao làm yếu tố then chốt, đặt con người vào vị trí trung tâm; và đảm bảo phát triển đồng bộ, thống nhất, gắn kết chặt chẽ với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong đó, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, đóng vai trò then chốt nhằm nâng cao năng lực điều hành bay, tối ưu hóa khai thác và từng bước hình thành mô hình "bầu trời thông minh".
Tổng công ty hướng tới việc làm chủ các công nghệ không lưu thế hệ mới như quản lý bay theo quỹ đạo (TBO), hệ thống quản lý thông tin diện rộng (SWIM), trí tuệ nhân tạo (AI), và dữ liệu lớn (Big Data). Những công nghệ này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác, giảm thiểu phát thải, đồng thời thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của ngành.
Mục tiêu cụ thể và tầm nhìn dài hạn
Về mục tiêu cụ thể, đến năm 2030, Tổng công ty phấn đấu trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay hàng đầu tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Mục tiêu này bao gồm việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) về Kế hoạch không lưu toàn cầu và các chương trình hiện đại hóa quản lý không lưu. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ nâng cao mức độ trưởng thành theo tiêu chuẩn xuất sắc (SoE) của Tổ chức các nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay dân dụng (CANSO), từng bước đóng vai trò dẫn dắt trong việc chia sẻ dữ liệu không lưu khu vực.
Tầm nhìn đến năm 2045, Tổng công ty định hướng trở thành nhà cung cấp dịch vụ không lưu hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương, tiên phong trong ứng dụng công nghệ số, bảo đảm an toàn ở mức cao nhất, tối ưu hóa hiệu quả khai thác. Qua đó, góp phần tích cực vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực.
10 chương trình trọng điểm và các giải pháp thực hiện
Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Tổng công ty xác định triển khai 10 chương trình và đề án trọng điểm, đóng vai trò cầu nối giữa định hướng chiến lược dài hạn và kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030. Trong đó, nổi bật là Chương trình SWIM và trao đổi dữ liệu chuyến bay (FF-ICE), đây được xem là nền tảng hạ tầng số cốt lõi cho phép kết nối, chia sẻ dữ liệu thời gian thực, hình thành "trục dữ liệu không lưu" theo chuẩn quốc tế.
Cùng với đó, các chương trình phối hợp ra quyết định (A-CDM, AMAN/DMAN), quản lý tàu bay đến xuyên biên giới (XMAN) tập trung vào tối ưu hóa chuỗi hoạt động bay; chương trình phân cách dựa trên thời gian (TBS/e-TBS) và phân cách cặp tàu bay (Pairwise) ứng dụng thuật toán tiên tiến nhằm duy trì năng lực khai thác trong mọi điều kiện. Đáng chú ý, chương trình vùng trời đường bay tự do (FRA-VN) tầng cao được xác định là bước chuyển đổi quan trọng, giúp rút ngắn đường bay, tiết kiệm nhiên liệu, và giảm phát thải.
Trong lĩnh vực hạ tầng, việc triển khai hệ thống thoại trên nền IP (VoIP-ATC) và Trung tâm điều hành mạng lưới số (Digital NOC) sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy, tính sẵn sàng của hệ thống điều hành bay. Các chương trình số hóa thông tin hàng không (AIM), khí tượng (MET); quản lý tàu bay không người lái (UTM/FIMS); đài kiểm soát không lưu từ xa/số (Digital/Remote Tower) đa sân bay; cùng các chương trình nghiên cứu-phát triển, đào tạo dựa trên năng lực (CBTA) và nâng cao chất lượng dịch vụ, trải nghiệm khách hàng… tạo nên một hệ sinh thái quản lý bay hiện đại, đồng bộ.
Song song với đó, Chiến lược đề ra 5 nhóm giải pháp chủ đạo nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện. Trọng tâm là đổi mới quản trị doanh nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch, tiệm cận các nguyên tắc quốc tế; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình quản lý không lưu dựa trên dữ liệu; hoàn thiện cơ chế tài chính, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.
Cùng với đó là các giải pháp về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ; tăng cường kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng-an ninh, bảo vệ chủ quyền vùng trời; mở rộng hợp tác quốc tế, chủ động tham gia các sáng kiến khu vực và toàn cầu.
Ý nghĩa và tác động chiến lược
Việc phê duyệt và triển khai Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045 thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam trong đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa toàn diện và nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Qua đó, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của ngành hàng không và nền kinh tế đất nước trong giai đoạn mới, hướng tới một tương lai với bầu trời thông minh và an toàn hơn.
