Thống đốc Ngân hàng Trung ương Indonesia (Bank Indonesia), ông Perry Warjiyo, đã nộp đơn xin từ chức vì lý do cá nhân, theo thông báo từ chính phủ. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đang chịu nhiều sức ép: thị trường chứng khoán Jakarta bốc hơi 30% kể từ đầu năm, đồng Rupiah mất 7,6% giá trị, và các tổ chức tài chính quốc tế như MSCI và S&P Dow Jones Indices đã cảnh báo có thể hạ bậc thị trường Indonesia từ 'mới nổi' xuống 'cận biên'.
Áp lực chồng chất lên nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á
Động thái từ chức của ông Perry diễn ra chưa đầy một năm sau khi Bộ trưởng Tài chính lâu năm Sri Mulyani Indrawati rời ghế – người từng được ghi nhận trong việc xây dựng kỷ luật tài khóa và niềm tin với nhà đầu tư nước ngoài. Sự ra đi của cả hai nhân vật chủ chốt trong bộ máy điều hành kinh tế đặt ra câu hỏi về khả năng quản lý vĩ mô của Tổng thống Prabowo Subianto. Theo nhận định của ông Lakshmanan R, Trưởng bộ phận Doanh nghiệp khu vực Nam và Đông Nam Á tại CreditSights (thuộc Fitch), thời điểm này hoàn toàn không thích hợp: 'Họ đang phải chữa cháy trên quá nhiều mặt trận. Việc người đứng đầu ngân hàng trung ương từ chức chỉ làm cho toàn bộ cục diện trở nên tồi tệ hơn.'
Sự ra đi của ‘tay lái cừ khôi’
Ông Perry Warjiyo đã đảm nhiệm vị trí Thống đốc trong 8 năm, được coi là một nhà điều hành vững vàng khi đưa Ngân hàng Trung ương vượt qua đại dịch Covid-19, giai đoạn chuyển giao quyền lực chính phủ và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Tuy nhiên, những tháng gần đây, Bank Indonesia chịu áp lực ngày càng lớn từ chính quyền để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, khi nền kinh tế có dấu hiệu suy yếu. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng ngân hàng trung ương có thể bị xao nhãng khỏi nhiệm vụ tối cao: bảo vệ giá trị nội tệ và duy trì ổn định tài chính. Các nhà đầu tư e ngại rằng sự ra đi của ông Perry có thể khiến chính sách tiền tệ chệch hướng, đặc biệt khi các thị trường mới nổi đang phải đối mặt với đồng USD mạnh và lãi suất toàn cầu cao. Indonesia, với quy mô GDP hơn 1.300 tỷ USD, đang gánh chịu tác động kép từ bất ổn trong nước và xu hướng thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Lo ngại về độc lập của ngân hàng trung ương
Quyết định từ chức đột ngột của ông Perry diễn ra trong bối cảnh thị trường đã râm ran đồn đoán về ghế Thống đốc trong vài tháng qua. Ông Fesa Wibawa, Trưởng phòng Đầu tư Trái phiếu Châu Á tại Aberdeen, nhận xét: 'Mặc dù thị trường đã có tin đồn, thời điểm công bố vẫn quá đột ngột.' Ông Wibawa cho biết thêm rằng thị trường đã bắt đầu đặt niềm tin vào khả năng của ông Perry. Nhà băng này đã tăng lãi suất thêm 100 điểm cơ bản kể từ tháng 5 và điều chỉnh lợi suất trái phiếu để thu hút vốn ngoại. 'Họ đã tìm được điểm cân bằng hợp lý trong bối cảnh đó. Vào những thời điểm then chốt, ông ấy luôn đặt sự ổn định tài chính lên hàng đầu,' ông Wibawa nói. Tuy nhiên, áp lực từ chính phủ đối với ngân hàng trung ương để hỗ trợ tăng trưởng đã làm gia tăng nghi ngờ về tính độc lập của Bank Indonesia. Trong một hệ thống chính trị tập trung quyền lực, việc Thống đốc từ chức ngay giữa cơn bão kinh tế có thể là dấu hiệu của sự can thiệp chính trị.
Tương lai chính sách tiền tệ bị đặt dấu hỏi
Phó Thống đốc cấp cao Destry Damayanti hiện đã đảm nhận vị trí Quyền Thống đốc. Theo luật pháp Indonesia, Tổng thống Prabowo có thể đề cử tối đa 3 ứng viên cho vị trí này để Quốc hội phê chuẩn, nhưng trong thực tế nhiều năm gần đây, các tổng thống thường chỉ đề xuất duy nhất một người. Lựa chọn của ông Prabowo sẽ được giới đầu tư soi xét rất kỹ lưỡng. 'Câu hỏi lớn nhất lúc này là liệu Ngân hàng Trung ương Indonesia sẽ ngả theo hướng hỗ trợ tăng trưởng một cách quyết liệt hơn, hay tiếp tục ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô và tỷ giá,' bà Deepali Bhargava, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương tại ING, phân tích. Sự bất ổn này xảy ra khi nền kinh tế Indonesia đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng từ bên ngoài, bao gồm suy thoái toàn cầu, giá hàng hóa biến động và dòng vốn đầu tư nước ngoài suy giảm. Nếu không có sự lãnh đạo vững chắc, các tài sản Indonesia có thể tiếp tục chịu áp lực, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng niềm tin.
