Thanh khoản thị trường duy trì ở vùng cao trong quý I/2026 đã giúp hoạt động môi giới của các công ty chứng khoán tăng trưởng mạnh trở lại. Tuy nhiên, phía sau bức tranh kinh doanh khởi sắc là sự phân hóa rõ nét về hiệu quả, khi chỉ một nhóm doanh nghiệp lớn thực sự hưởng lợi lớn từ làn sóng giao dịch sôi động.
Thị phần môi giới: VPS tiếp tục dẫn đầu
Theo công bố từ Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM (HoSE), CTCP Chứng khoán VPS (HoSE: VCK) tiếp tục giữ vị trí số một về thị phần môi giới cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm trên sàn HoSE trong quý I/2026 với tỉ lệ 15,32%, tăng so với mức 14,28% cuối năm 2025. Đây cũng là quý thứ 21 liên tiếp doanh nghiệp này dẫn đầu thị phần môi giới trên HoSE.
Đáng chú ý, kết quả trên diễn ra ngay sau khi VPS hoàn tất đợt IPO và niêm yết cổ phiếu. Việc duy trì vị thế dẫn đầu trong thời gian dài cho thấy công ty vẫn giữ được lợi thế về quy mô khách hàng và năng lực vận hành, dù thị phần từng có giai đoạn suy giảm trong năm trước.
Top 3 không đổi, nhưng có sự phân hóa
Xếp ngay phía sau là CTCP Chứng khoán SSI (HoSE: SSI) với 11,14% thị phần, trong khi CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, HoSE: TCX) đứng thứ ba với 8,85%. Thứ hạng Top 3 không thay đổi, song diễn biến thị phần cho thấy sự phân hóa khi VPS phục hồi, còn SSI và TCBS có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn tăng trưởng mạnh.
Ở nhóm tiếp theo, CTCP Chứng khoán Vietcap (HoSE: VCI) vươn lên vị trí thứ tư với 7,35% thị phần, tăng gần 1 điểm % chỉ sau một quý. CTCP Chứng khoán Tp.HCM (HSC, HoSE: HCM) bám sát với 7,3%, tăng từ mức 6,74% cuối năm trước. CTCP Chứng khoán MB (MBS, HNX: MBS) đứng thứ sáu với 5,29%, theo sau là CTCP Chứng khoán VNDirect (HoSE: VND) với 4,78%.
Trong khi đó, Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCBS) quay trở lại Top 10 với 2,87% thị phần, thay thế Mirae Asset Việt Nam. Hiện nhóm 10 công ty chứng khoán lớn nhất đang nắm khoảng 66% thị phần môi giới trên HoSE.
Bức tranh kinh doanh khởi sắc
Đáng chú ý, nhóm công ty giữ thị phần cao cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý đầu năm nhờ hưởng lợi từ thanh khoản thị trường tăng mạnh.
Dẫn đầu về doanh thu môi giới tiếp tục là VPS khi mảng này mang về 1.003 tỷ đồng trong quý I/2026, tăng 73% so với cùng kỳ. Tổng doanh thu hoạt động của công ty đạt 2.519 tỷ đồng, tăng 72%, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt gần 1.547 tỷ đồng, tăng 68% và là mức cao kỷ lục kể từ khi hoạt động. Ngoài môi giới, mảng cho vay margin và tự doanh tiếp tục đóng góp lớn vào cơ cấu doanh thu của VPS.
SSI - doanh nghiệp đứng thứ hai thị phần môi giới HoSE cũng ghi nhận quý kinh doanh khởi sắc. Công ty đạt doanh thu hoạt động 3.075 tỷ đồng trong quý I/2026, tăng 46% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận trước thuế đạt 1.461 tỷ đồng, tăng 44%. SSI đồng thời là công ty giữ lại lợi nhuận môi giới lớn nhất ngành với hơn 241 tỷ đồng trong quý đầu năm.
Trong khi đó, TCBS tiếp tục duy trì vị thế nhóm đầu về hiệu quả kinh doanh. Công ty ghi nhận tổng doanh thu 2.783 tỷ đồng trong quý I/2026, tăng 37% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận trước thuế đạt 1.458 tỷ đồng, tăng 11%. TCBS hiện duy trì Top 3 thị phần môi giới trên HoSE với khoảng 8,9%, đồng thời tiếp tục nằm trong nhóm công ty có dư nợ margin lớn nhất thị trường.
Nhóm theo sau: Vietcap vươn lên, MBS tăng trưởng tích cực
Ở nhóm theo sau, Vietcap là cái tên gây chú ý khi vượt HSC để vươn lên vị trí thứ 4 về thị phần môi giới trên HoSE với 7,35%. Trong khi HSC đạt 7,3%, MBS giữ 5,29% và VNDirect đạt 4,78%.
Kết quả kinh doanh của nhóm này cũng cho thấy sự phân hóa. Theo báo cáo tài chính quý I/2026, Vietcap ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 1.406 tỷ đồng, tăng 65% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động môi giới và cho vay margin đều cải thiện tích cực, giúp công ty nằm trong nhóm có mức tăng lợi nhuận môi giới cao nhất ngành trong quý đầu năm. Sau khi trừ chi phí, Vietcap ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 404 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 341 tỷ đồng, tăng so với cùng kỳ năm trước.
MBS cũng là một trong những doanh nghiệp tăng trưởng tích cực khi doanh thu hoạt động quý I/2026 đạt 1.019 tỷ đồng, tăng 52% so với cùng kỳ. Công ty hưởng lợi từ thanh khoản thị trường cải thiện cùng việc kiểm soát chi phí hoạt động tốt hơn so với cùng kỳ năm trước.
Không phải CTCK nào cũng hưởng lợi từ sóng thanh khoản
Trong khi nhóm công ty chứng khoán dẫn đầu thị phần như VPS, SSI hay TCBS ghi nhận lợi nhuận nghìn tỷ đồng trong quý I/2026, một số doanh nghiệp khác lại cho thấy tốc độ tăng trưởng chậm hơn do áp lực chi phí hoạt động gia tăng.
Với Chứng khoán FPTS, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hoạt động quý I/2026 đạt xấp xỉ 380 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí hoạt động và chi phí tài chính gia tăng khiến tốc độ tăng lợi nhuận thấp hơn mức tăng doanh thu. Kết quả, FPTS ghi nhận lãi sau thuế gần 160 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước.
Đặc biệt, Chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương (APS) là một trong số ít công ty chứng khoán báo lỗ trong quý I/2026 dù thanh khoản thị trường duy trì ở mức cao. Theo báo cáo tài chính quý I/2026, APS ghi nhận doanh thu hoạt động đạt khoảng 28 tỷ đồng, giảm mạnh so với cùng kỳ. Trong đó, hoạt động tự doanh và đầu tư tài chính tiếp tục gây áp lực lên kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Sau khi trừ chi phí, công ty lỗ trước thuế khoảng 38 tỷ đồng và lỗ sau thuế hơn 30 tỷ đồng trong quý đầu năm. Tính đến cuối quý I/2026, danh mục tài sản tài chính FVTPL của APS vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản, khiến kết quả kinh doanh của công ty chịu ảnh hưởng mạnh từ biến động thị trường.
Bức tranh toàn ngành cho thấy thanh khoản tăng mạnh đang giúp nhiều công ty chứng khoán cải thiện kết quả kinh doanh, song mức độ hưởng lợi tập trung chủ yếu ở nhóm đầu ngành có lợi thế về vốn, hệ sinh thái khách hàng và dư nợ cho vay lớn.
