Thị trường toàn cầu chao đảo, giá dầu tăng vọt vì căng thẳng địa chính trị leo thang
Trong phiên giao dịch đầu giờ ngày 30.3, thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến sự sụt giảm mạnh mẽ. Hợp đồng tương lai chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm mạnh xuống mức 50.870 điểm, thấp hơn đáng kể so với mức đóng cửa 53.373 điểm vào ngày 27.3. Tại Mỹ, hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,6%, Nasdaq giảm 0,7% và Dow Jones giảm 0,53%, theo thông tin từ hãng tin Reuters.
Giá dầu tăng vọt với tốc độ kỷ lục
Giá dầu thô tiếp tục tăng mạnh, đẩy áp lực lạm phát lên cao. Dầu Brent tăng 2,4% lên 115,33 USD/thùng, nâng mức tăng trong tháng lên 59% - vượt qua mức tăng sau cuộc chiến vùng Vịnh năm 1990. Dầu WTI tăng 3% lên 102,52 USD, tương đương mức tăng 53% trong tháng. Đây là mức tăng nhanh nhất trong nhiều thập kỷ, phản ánh mối lo ngại sâu sắc về nguồn cung năng lượng.
Eo biển Hormuz trở thành tâm điểm căng thẳng
Căng thẳng địa chính trị leo thang, đặc biệt quanh eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược quan trọng, đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh. Theo nhà phân tích Madison Cartwright tại Ngân hàng Commonwealth (Úc), việc Iran siết chặt kiểm soát tuyến hàng hải này, cùng với năng lực tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của nước này, khiến Tehran ít có động lực nhượng bộ. Ông dự báo chiến sự có thể kéo dài ít nhất đến tháng 6, làm gia tăng nguy cơ leo thang xung đột.
Việc gián đoạn nguồn cung đã khiến giá dầu, khí đốt và nhiều nguyên liệu đầu vào như phân bón, nhựa, nhôm tăng vọt. Điều này kéo theo nguy cơ tăng giá thực phẩm, dược phẩm và các sản phẩm hóa dầu, đe dọa đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất công nghiệp.
Cảnh báo từ các chuyên gia kinh tế
Ông Bruce Kasman, Giám đốc kinh tế toàn cầu của Tập đoàn tài chính JPMorgan (Mỹ), cảnh báo nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, giá dầu có thể tăng lên khoảng 150 USD/thùng. Mức giá này sẽ kéo theo các cú sốc nghiêm trọng đối với tiêu dùng năng lượng và sản xuất công nghiệp toàn cầu, làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế vốn đã căng thẳng.
Áp lực lạm phát cũng đang làm thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ. Thị trường hiện dự báo Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể tăng lãi suất thêm 12 điểm cơ bản trong năm 2026. Đây là sự đảo chiều hoàn toàn so với kỳ vọng cắt giảm 50 điểm cơ bản cách đây một tháng, cho thấy mức độ nghiêm trọng của áp lực giá cả.
Phản ứng của thị trường và nỗ lực ngoại giao
Trong khi đó, giá vàng gần như đi ngang ở mức 4.487 USD/ounce, không tăng mạnh như vai trò tài sản trú ẩn thường thấy. Điều này cho thấy thị trường đang trong trạng thái bất ổn và khó dự đoán.
Thị trường toàn cầu phản ứng nhạy cảm trước rủi ro địa chính trị gia tăng sau khi Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 29.3 cáo buộc Mỹ đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ. Bối cảnh này diễn ra khi một tàu chiến Mỹ chở khoảng 3.500 binh sĩ được triển khai tới Trung Đông, theo thông tin từ CNN.
Cùng ngày, Pakistan - quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải - đã tổ chức cuộc họp với Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập tại Islamabad nhằm tìm cách hạ nhiệt căng thẳng. Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đánh giá cuộc họp "rất hiệu quả", song thừa nhận chưa có đột phá rõ rệt trong việc giải quyết xung đột.
Tóm lại, thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua những biến động mạnh mẽ do căng thẳng địa chính trị leo thang, đặc biệt là xung quanh eo biển Hormuz. Giá dầu tăng vọt với tốc độ kỷ lục, kéo theo nguy cơ lạm phát cao và thay đổi chính sách tiền tệ. Các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được triển khai, nhưng triển vọng hạ nhiệt căng thẳng vẫn còn nhiều thách thức.
