Tỷ giá hạ nhiệt rõ rệt sau dịp Tết Nguyên đán
Những tuần đầu năm 2026 chứng kiến áp lực tỷ giá có dấu hiệu hạ nhiệt đáng kể. Theo số liệu cập nhật, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam niêm yết hiện ở mức 25.049 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại đang dao động trong khoảng 25.750 - 26.160 đồng/USD, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm cuối năm 2025.
Nguyên nhân chính từ sự suy yếu của đồng USD
Theo phân tích từ Báo cáo trái phiếu - tiền tệ tháng 2 của Công ty Chứng khoán VNDirect, nền tảng hỗ trợ lớn nhất cho tỷ giá hiện nay là sự suy yếu tương đối của đồng USD. Các dữ liệu kinh tế Mỹ cho thấy nền kinh tế đang hạ nhiệt có kiểm soát: lạm phát giảm chậm nhưng ổn định, thị trường lao động không còn quá "nóng", và tiêu dùng có dấu hiệu chững lại.
Trên cơ sở đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định giữ nguyên vùng lãi suất mục tiêu 3,50 - 3,75% trong cuộc họp cuối tháng 1, sau ba lần cắt giảm liên tiếp kể từ tháng 9/2025. Kịch bản cơ sở của thị trường là Fed sẽ tiếp tục cắt giảm khoảng 50 điểm cơ bản trong năm nay, đưa lãi suất về vùng 3,00 - 3,25%, với đợt cắt giảm đầu tiên có thể rơi vào tháng 6.
Dù lộ trình nới lỏng chậm hơn kỳ vọng trước đó, việc USD không còn dư địa tăng mạnh đã giúp giảm đáng kể áp lực lên các đồng tiền ở thị trường mới nổi, trong đó có đồng Việt Nam.
Diễn biến thực tế trên thị trường
Thực tế, tỷ giá đã giảm khoảng 1,3% trong tháng 1/2026, xuống dưới ngưỡng 26.000 đồng/USD. Theo VNDirect, tỷ giá liên ngân hàng cuối tháng 1 lùi về quanh 25.950 đồng/USD - mức thấp nhất kể từ giữa năm 2025.
Đáng chú ý, với diễn biến hiện tại, khả năng cao một lượng hợp đồng hoán đổi USD kỳ hạn 180 ngày do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bán ra từ cuối tháng 8/2025 với giá thực hiện 26.660 đồng/USD sẽ không được thực hiện khi đáo hạn vào cuối tháng 2. Điều này đồng nghĩa áp lực cung USD từ phía cơ quan điều hành trong ngắn hạn là không lớn, qua đó góp phần ổn định thị trường.
Ba nhóm yếu tố vẫn tiềm ẩn áp lực cho cả năm 2026
Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ Phạm Ngọc Hương Quỳnh - chuyên gia kinh tế Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng các yếu tố tạo áp lực lên tỷ giá năm nay tập trung vào ba nhóm chính:
- Chênh lệch lãi suất và xu hướng nắm giữ ngoại tệ của doanh nghiệp xuất khẩu: Trong bối cảnh lợi suất dài hạn của Mỹ vẫn neo cao, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI, có thể giữ lại một phần doanh thu xuất khẩu bằng USD ở nước ngoài, thay vì bán ngay cho ngân hàng trong nước.
- Rủi ro đảo chiều dòng vốn toàn cầu: Khi mặt bằng lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao, các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, có thể đối mặt với áp lực bán ròng từ nhà đầu tư nước ngoài nếu tâm lý phòng thủ gia tăng.
- Yếu tố vàng: Khi chênh lệch giá vàng trong nước - thế giới nới rộng, nhu cầu nắm giữ ngoại tệ có thể gia tăng, nhằm phục vụ nhập khẩu hoặc thậm chí nhập lậu vàng, từ đó tạo sức ép lên thị trường ngoại hối.
Triển vọng tích cực với sự hỗ trợ từ dự trữ ngoại hối
Bà Quỳnh cho rằng bức tranh tổng thể vẫn tương đối tích cực. Dự trữ ngoại hối được củng cố trong năm 2025 cùng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì ổn định là những "tấm đệm" quan trọng cho tỷ giá.
"Với việc điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước, mức trượt giá của VND trong cả năm 2026 được dự báo chỉ dao động trong biên độ 2 - 2,5%", bà Quỳnh nhận định.
Như vậy, dù áp lực tỷ giá đã hạ nhiệt rõ rệt sau Tết, bức tranh cả năm 2026 vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố có thể gây sức ép. Sự phối hợp giữa chính sách điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước và các yếu tố nền tảng kinh tế sẽ quyết định diễn biến tỷ giá trong thời gian tới.
