Tự Doanh Gặp Khó, Lợi Nhuận Ngành Chứng Khoán Biến Động Mạnh Trong Quý I
Quý I năm nay đã ghi nhận những biến động đáng kể trong ngành chứng khoán Việt Nam, với các công ty chứng khoán lớn như Vietcap, VIX và EVS cho thấy kết quả kinh doanh hỗn hợp. Trong khi một số mảng kinh doanh vẫn duy trì tăng trưởng, hoạt động tự doanh lại đối mặt với nhiều thách thức do thị trường chứng khoán biến động mạnh.
Vietcap: Tăng Trưởng Doanh Thu Nhưng Tự Doanh Chịu Áp Lực
Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietcap đã báo cáo doanh thu hoạt động trong quý I đạt hơn 1.406 tỷ đồng, tăng hơn 65% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính đến từ các mảng kinh doanh cốt lõi như cho vay, môi giới và đầu tư tài chính. Cụ thể, lãi từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt gần 504 tỷ đồng, tăng 42%, trong khi lãi từ cho vay và phải thu tăng 61%, lên 414,5 tỷ đồng. Doanh thu môi giới cũng tăng mạnh, đạt 339,9 tỷ đồng, gấp 2,3 lần so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, hoạt động tự doanh của Vietcap gặp khó khăn, đặc biệt là với cổ phiếu FPT, trong khi các khoản đầu tư vào MCH và TDM lại trở thành điểm sáng. Chi phí hoạt động tăng mạnh lên gần 632 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ, chủ yếu do lỗ bán tài sản tài chính FVTPL lên tới 455 tỷ đồng. Chi phí tài chính cũng tăng 89%, lên 346 tỷ đồng do chi phí lãi vay gia tăng. Dù vậy, Vietcap vẫn ghi nhận lãi sau thuế 340,7 tỷ đồng, tăng 15,5%.
Đáng chú ý, danh mục đầu tư cổ phiếu của Vietcap biến động lớn. Tại thời điểm 31/3, khoản đầu tư vào FPT có giá mua gần 659 tỷ đồng nhưng giá trị thị trường chỉ còn 465,5 tỷ đồng, tạm lỗ hơn 193 tỷ đồng (khoảng 29%). Một số khoản đầu tư khác như MWG và KDH cũng sụt giảm về giá trị thị trường. Ngược lại, Vietcap ghi nhận lãi lớn tại các khoản đầu tư như IDP (tạm lãi gần 1.898 tỷ đồng), MCH (lãi khoảng 350 tỷ đồng) và TDM (lãi hơn 200 tỷ đồng).
VIX: Lợi Nhuận Giảm Sâu, Tự Doanh Thua Lỗ
Công ty Cổ phần Chứng khoán VIX (mã VIX) đã báo cáo lợi nhuận sau thuế quý I giảm 63% so với cùng kỳ, chỉ đạt hơn 138 tỷ đồng, mức thấp nhất trong 5 quý gần đây. Trong giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán, VIX cho biết nguyên nhân chính đến từ sự sụt giảm của thị trường chứng khoán trong những tháng đầu năm.
Mảng tự doanh của VIX ghi nhận lỗ gần 82 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn có lãi hơn 330 tỷ đồng. Khoản chênh lệch tăng đánh giá lại tài sản FVTPL tăng mạnh từ gần 563 tỷ đồng lên gần 1.074 tỷ đồng, nhưng phần chênh lệch giảm lại biến động mạnh hơn, từ gần 393 tỷ đồng lên hơn 1.204 tỷ đồng. Tác động tiêu cực chủ yếu đến từ kênh cổ phiếu niêm yết.
Ngoài ra, phần lãi từ bán tài sản tài chính FVTPL giảm từ hơn 196 tỷ đồng còn hơn 75 tỷ đồng, trong khi khoản lỗ bán lại tăng lên, từ gần 55 tỷ đồng lên hơn 104 tỷ đồng. Quy mô các giao dịch mua bán chủ yếu tại kênh trái phiếu niêm yết, tuy nhiên phần lãi và lỗ phần lớn đến từ kênh cổ phiếu niêm yết. Chi phí tài chính tăng vọt lên gần 150 tỷ đồng, gấp 3,6 lần cùng kỳ, tiếp tục bào mòn lợi nhuận. Ngược lại, các mảng kinh doanh cốt lõi như cho vay và môi giới vẫn duy trì tăng trưởng, lần lượt đạt hơn 349 tỷ đồng và gần 27 tỷ đồng.
EVS: Doanh Nghiệp Lỗ Nặng Nhất Ngành Chứng Khoán
Công ty Cổ phần Chứng khoán EVS (mã EVS) đã trở thành doanh nghiệp thua lỗ nặng nhất ngành trong quý I/2026, với lỗ sau thuế hơn 157 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn có lãi hơn 10 tỷ đồng. EVS giải trình rằng thị trường chứng khoán biến động mạnh trong những tháng đầu năm khiến thanh khoản suy giảm, kéo theo doanh thu từ hầu hết các hoạt động kinh doanh đi xuống.
Doanh thu hoạt động của EVS trong quý I chỉ đạt khoảng 8,15 tỷ đồng, giảm tới 91% so với cùng kỳ. Ngược lại, tổng chi phí tăng vọt lên hơn 204 tỷ đồng, gấp 2,6 lần, khiến kết quả kinh doanh bị bào mòn. Đặc biệt, giá cổ phiếu giảm sâu đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tự doanh, làm tăng khoản lỗ từ đánh giá lại tài sản tài chính.
Lãi từ tài sản FVTPL chỉ còn 2,45 tỷ đồng, giảm sâu so với mức hơn 75 tỷ đồng cùng kỳ; phần chênh lệch tăng từ đánh giá lại tài sản, từng đóng góp lớn trong năm trước (hơn 71 tỷ đồng), gần như còn không đáng kể, chỉ hơn 424 triệu đồng. Các mảng kinh doanh khác cũng suy yếu: doanh thu môi giới giảm gần 43%, còn hơn 2 tỷ đồng, và doanh thu từ cho vay và phải thu giảm mạnh xuống khoảng 2,8 tỷ đồng.
Đáng chú ý, EVS lại gia tăng quy mô danh mục tự doanh trong quý đầu năm. Tính đến 31/3/2026, giá trị danh mục FVTPL đạt khoảng 1.335 tỷ đồng, tăng gần 46% so với đầu năm. Tuy nhiên, danh mục này đang ghi nhận lỗ tạm thời khi giá trị thị trường thấp hơn giá ghi sổ khoảng 97 tỷ đồng.
Theo Việt Linh
