Hành trình từ giảng đường đến đỉnh cao chứng khoán của nữ doanh nhân Phạm Minh Hương
Sinh ngày 17/6/1966 tại Thái Bình, bà Phạm Minh Hương nổi bật như một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ doanh nhân gắn bó mật thiết với sự hình thành và phát triển mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam. Hành trình sự nghiệp đa dạng của bà trải dài từ lĩnh vực giáo dục, ngân hàng quốc tế cho đến chứng khoán, với dấu ấn sâu đậm nhất là vai trò kiến tạo và dẫn dắt CTCP Chứng khoán VNDIRECT từ một doanh nghiệp nhỏ bé vươn lên thành công ty chứng khoán có quy mô hàng đầu thị trường.
Từ giảng đường đến thị trường tài chính: Bước ngoặt đầy táo bạo
Sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ Hệ thống thông tin tại Đại học Bách khoa Kiev (Liên Xô - Nga) vào năm 1986, bà Phạm Minh Hương trở về nước và được phân công giảng dạy tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông với mức lương khiêm tốn 105.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn gắn bó với nghề giáo, bà nhận ra bản thân không thực sự phù hợp với công việc giảng dạy và quyết định mạnh dạn rẽ sang lĩnh vực kinh doanh đầy thử thách.
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của bà Hương đến khi bà gia nhập Citibank N.A vào năm 1995. Khởi đầu ở vị trí Network Manager (Quản lý hệ thống kết nối), chỉ sau 6 tháng ngắn ngủi, bà đã được bổ nhiệm làm Giám đốc kinh doanh tiền tệ và thị trường tài chính (Country Treasurer). Trong suốt 8 năm công tác tại Citibank (1995-2002), bà Hương cùng các cộng sự đã xây dựng nền tảng hoạt động vững chắc trên thị trường tiền tệ, đóng góp quan trọng vào kết quả kinh doanh và sự hiện diện ngày càng mạnh mẽ của Citibank tại Việt Nam trong giai đoạn đầu phát triển.
Khởi nghiệp với VNDIRECT và thử thách khủng hoảng 2008
Năm 2003, bà Phạm Minh Hương gia nhập CTCP Chứng khoán Sài Gòn (SSI) và giữ chức Tổng Giám đốc trong giai đoạn 2003-2005. Dưới sự lãnh đạo của bà, SSI đã vươn lên vị trí dẫn đầu thị trường về môi giới và tư vấn tài chính. Việc đồng thời đảm nhiệm vai trò điều hành và là cổ đông lớn đã giúp bà Hương tích lũy kinh nghiệm quản trị, vận hành doanh nghiệp chứng khoán - nền tảng quý giá cho con đường khởi nghiệp sau này.
Cuối năm 2006, bà rời SSI, cùng chồng là ông Vũ Hiền thành lập Tập đoàn Đầu tư I.P.A, đồng thời cho ra đời CTCP Chứng khoán VNDIRECT với vốn điều lệ ban đầu chỉ 50 tỷ đồng. Ở thời điểm đó, VNDIRECT nằm trong nhóm công ty chứng khoán có quy mô nhỏ nhất thị trường, khi so sánh với các công ty gắn liền với ngân hàng như ACBS, BSC, Sacombank Securities hay BVSC.
Chỉ hai năm sau khi thành lập, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đã đẩy VNDIRECT vào tình thế đặc biệt khó khăn. Doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ 86 tỷ đồng trong năm 2008, tiếp tục thua lỗ hơn 202 tỷ đồng vào năm 2011. Áp lực tài chính, nợ đến hạn, nhân sự biến động và tin đồn tiêu cực khiến công ty đứng trước nguy cơ mất khả năng tồn tại. Trong giai đoạn này, bà Phạm Minh Hương từng chia sẻ rằng có lúc bà chỉ mong "bán được công ty với giá 1 USD để có người gánh thay trách nhiệm".
Phục hồi thần kỳ và vươn lên vị trí dẫn đầu
Tuy nhiên, thay vì rút lui, ban lãnh đạo VNDIRECT đã lựa chọn điều chỉnh chiến lược một cách thông minh: thu hẹp mục tiêu, không chạy đua thứ hạng, tập trung vào khả năng tồn tại, xây dựng hệ thống và quản trị rủi ro chặt chẽ. Sau giai đoạn tái cấu trúc đầy gian nan, VNDIRECT dần phục hồi và bước vào chu kỳ tăng trưởng mới đầy ấn tượng.
Đến năm 2010, vốn điều lệ công ty đã tăng từ 50 tỷ đồng lên 1.000 tỷ đồng. Cùng năm, VNDIRECT đứng thứ 7 về thị phần môi giới trên HOSE và thứ 2 trên HNX. Năm 2017, công ty ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 470 tỷ đồng, tăng gấp 2,5 lần so với năm trước. Đáng chú ý, VNDIRECT trở thành đơn vị dẫn đầu thị phần môi giới UPCoM, chiếm 11,95%, vượt xa các đối thủ xếp sau.
Giai đoạn 2020-2021, sự bùng nổ của thị trường chứng khoán trong thời kỳ Covid-19 đã giúp VNDIRECT tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2020, doanh thu đạt 2.134 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 692 tỷ đồng. Bà Phạm Minh Hương từng nhấn mạnh: "Đối với chúng tôi, tất cả khó khăn trên thị trường đều là cơ hội để quay lại, cải thiện mình. Nghề này, càng khó khăn mình càng có cơ hội phát triển."
Sang năm 2021, công ty hoàn tất đợt tăng vốn lớn, nâng vốn điều lệ lên gần 4.349 tỷ đồng, mở rộng dư địa cho vay ký quỹ và các hoạt động đầu tư. Đến nay, vốn điều lệ của VNDIRECT đã vượt 15.200 tỷ đồng, tổng tài sản đạt khoảng 56.000 tỷ đồng, thuộc nhóm 4 công ty chứng khoán có tổng tài sản lớn nhất thị trường.
Thành tựu nổi bật và định hướng tương lai
Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh thu của công ty đạt 5.210 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 1.680 tỷ đồng. Riêng quý III/2025, lợi nhuận sau thuế đạt 929 tỷ đồng, mức cao nhất theo quý trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Về thị phần môi giới, VNDIRECT duy trì vị trí trong Top 10 trên HOSE với thị phần dao động 5-6%, khoảng 6,36% trong quý II/2025; đồng thời giữ vị trí á quân trên HNX và nhóm dẫn đầu trên UPCoM.
Về phần mình, bà Phạm Minh Hương từng nhiều lần rút khỏi vị trí CEO để tập trung vào chiến lược dài hạn, trước khi quay lại vai trò Chủ tịch HĐQT trong các giai đoạn quan trọng. Tháng 9/2023, bà trở lại ghế Chủ tịch HĐQT VNDIRECT, trong khi vị trí Tổng giám đốc được giao cho ông Nguyễn Vũ Long.
Song song với VNDIRECT, bà Hương cùng chồng điều hành hệ sinh thái IPA hoạt động trong nhiều lĩnh vực như bảo hiểm, quản lý quỹ, năng lượng, thực phẩm, dược và bất động sản. Hiện I.P.A. là cổ đông lớn nhất của VNDIRECT với tỉ lệ sở hữu 26,11%.
Là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ doanh nhân trưởng thành cùng sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, bà Phạm Minh Hương gắn liền với quá trình hình thành, mở rộng và tái cấu trúc của một công ty chứng khoán nội địa từ những ngày đầu niêm yết đến khi nằm trong nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn trên thị trường. Từ một công ty có vốn điều lệ 50 tỷ đồng, VNDIRECT đã trải qua khủng hoảng, thua lỗ, tái cấu trúc và mở rộng, để trở thành doanh nghiệp chứng khoán có quy mô vốn hóa vượt 1 tỷ USD.
Hành trình nghề nghiệp của bà phản ánh rõ nét những chu kỳ thăng trầm của ngành chứng khoán, cũng như cách một doanh nghiệp tài chính thích ứng linh hoạt với biến động thị trường qua từng giai đoạn. Trong vai trò người đứng sau chiến lược dài hạn, bà Phạm Minh Hương gắn liền với hình ảnh một doanh nhân tuổi Ngọ kiên định, thực tế và bền bỉ, gắn sự phát triển của doanh nghiệp với những chuyển động lớn của thị trường vốn Việt Nam.
