Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Quyết định số 1413 phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045 (gọi tắt là Đề án). Mục tiêu tổng quát là xây dựng thị trường tài chính Việt Nam phát triển đồng bộ, hiện đại và hội nhập với khu vực và thế giới.
Phát triển thị trường tài chính đồng bộ và hiện đại
Đề án đặt mục tiêu xây dựng cấu trúc thị trường cân đối, hợp lý, có khả năng huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển kinh tế - xã hội. Thị trường tài chính sẽ phát huy vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, là động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, liên tục đến năm 2045.
Phấn đấu đến năm 2045, thị trường tài chính Việt Nam đạt trình độ phát triển cao, vận hành theo nguyên tắc thị trường, có hệ thống thể chế, hạ tầng, sản phẩm, nhà đầu tư và cơ chế quản lý giám sát đạt chuẩn quốc tế. Trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò trọng yếu, hệ thống ngân hàng phát triển an toàn và hiện đại, thị trường bảo hiểm phát triển bền vững. Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam từng bước trở thành cấu phần quan trọng trong kết nối dòng vốn, dịch vụ tài chính và các định chế tài chính trong khu vực.
Mục tiêu cụ thể và cân bằng cơ cấu
Đề án hướng tới phát triển thị trường tài chính cân bằng về cơ cấu, có liên kết hỗ trợ giữa các cấu phần. Thị trường vốn và thị trường chứng khoán sẽ công khai, minh bạch, tăng quy mô và độ sâu, nâng cao hiệu quả huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Đẩy mạnh huy động vốn qua chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán và định chế tài chính trung gian.
Phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, ưu tiên nhà đầu tư tổ chức có tiềm lực tài chính như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm. Tăng tỉ trọng nhà đầu tư có tổ chức để cân bằng hơn với nhà đầu tư cá nhân. Phấn đấu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và chứng khoán đạt khoảng 15% GDP; tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP; quy mô tổng tài sản các quỹ hưu trí tăng trưởng bình quân 11,5%/năm trong giai đoạn 2026-2030.
Hiện đại hóa ngân hàng và hạ tầng tài chính
Đề án yêu cầu hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, nâng cao chất lượng tín dụng, phát triển ngân hàng số và tài chính toàn diện, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng. Phát triển thị trường bảo hiểm toàn diện, an toàn, bền vững, đóng góp tích cực cho ổn định tài chính và an sinh xã hội. Về hạ tầng, thiết lập hạ tầng thanh toán hiện đại, đồng bộ, hoạt động thông suốt, tự chủ, có kết nối với hệ thống thanh toán song phương và đa phương chậm nhất vào năm 2028.
Triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm trên thị trường chứng khoán cơ sở trong năm 2027. Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý, giám sát thị trường tài chính giai đoạn 2030-2035; vận hành hiệu quả các sản phẩm mới, thị trường mới và ban hành cơ chế đột phá để phát triển thị trường vốn cả về quy mô và tính thanh khoản.
Tám nhóm giải pháp trọng tâm
Để đạt được các mục tiêu, Đề án đưa ra 8 nhóm giải pháp chính. Thứ nhất, nhóm giải pháp về thể chế chính sách: rà soát, sửa đổi, bổ sung pháp luật chuyên ngành; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để đề xuất xây dựng Luật về quản lý giám sát thị trường tài chính và dịch vụ tài chính. Tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật về thanh tra, kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm.
Thứ hai, nhóm giải pháp về sản phẩm, hàng hóa: đa dạng hóa trái phiếu Chính phủ (trái phiếu xanh, bền vững, lãi suất thả nổi, gắn với chỉ số lạm phát); phát triển thị trường tiền tệ - tín dụng hướng tới tài chính toàn diện, tín dụng xanh, đẩy mạnh dịch vụ thông tin tín dụng trên môi trường số. Thứ ba, nhóm giải pháp về cơ sở nhà đầu tư: tái cấu trúc nhà đầu tư tổ chức, phát triển quỹ đầu tư chứng khoán, đa dạng hóa loại hình quỹ và bộ chỉ số, mở rộng hạn mức quỹ mở; đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài.
Thứ tư, nhóm giải pháp về phát triển định chế tài chính trung gian: hình thành ngân hàng quy mô lớn, năng lực cạnh tranh khu vực; khuyến khích ngân hàng tầm quan trọng hệ thống áp dụng chuẩn Basel III từ năm 2026; đẩy mạnh xử lý nợ xấu, ngăn ngừa sở hữu chéo, chuyển giám sát từ tuân thủ sang rủi ro. Thứ năm, nhóm giải pháp về hạ tầng và công nghệ thông tin: nâng cấp Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng Quốc gia, chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử; hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và thanh toán chứng khoán.
Thứ sáu, nhóm giải pháp về quản lý giám sát và điều hành: điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa và vĩ mô; kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; đổi mới giám sát ngân hàng theo rủi ro; quản lý thị trường vàng đồng bộ. Thứ bảy, nhóm giải pháp về hội nhập tài chính: triển khai đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế phù hợp chủ trương của Đảng và Chính phủ; nâng hạng thị trường chứng khoán và triển khai Trung tâm tài chính quốc tế. Thứ tám, nhóm giải pháp về nguồn nhân lực: xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao; đào tạo chuyên gia AI tài chính, an ninh mạng, dữ liệu lớn, quản trị rủi ro định lượng và tài chính quốc tế.
