Trong bối cảnh vàng biến động mạnh, quan niệm về tài sản an toàn đang bị thách thức. Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS), chỉ ra 4 nhóm nhà đầu tư dễ thua lỗ nhất hiện nay và khuyến nghị cơ cấu lại danh mục theo từng loại rủi ro.
Vàng không còn là tài sản an toàn tuyệt đối
Chia sẻ trong chương trình Hộp Tài sản, ông Nguyễn Quang Đạt cho biết khái niệm tài sản an toàn không bất biến. Vàng trong năm 2026 có độ biến động vượt ngưỡng lịch sử, lọt vào nhóm 5% biến động cao nhất kể từ năm 1971. Riêng quý 2 năm nay, giá vàng dao động từ 3.960 đến 4.850 USD/ounce, biên độ khó hình dung cho tài sản phòng thủ.
Đợt biến động hiện nay có 4 đặc điểm nổi bật. Thứ nhất, mọi tài sản phản ứng nhanh hơn với thông tin: cổ phiếu, trái phiếu, dầu và vàng đều biến động mạnh ngay sau các quyết định chính sách. Thứ hai, tương quan cổ phiếu - trái phiếu chuyển sang cùng chiều, khiến trái phiếu không còn là hầm trú ẩn trong môi trường lợi suất thực tăng. Thứ ba, dầu mỏ và năng lượng trở thành biến số trung tâm khi căng thẳng Trung Đông tác động dây chuyền đến lạm phát, lãi suất, vàng và cổ phiếu. Cuối cùng, vàng, bạc và tiền mã hóa ngày càng biến động đồng pha, cho thấy nhà đầu tư coi đây là nhóm tài sản phòng thủ thay thế.
4 nhóm nhà đầu tư dễ thua lỗ nhất
Theo ông Đạt, có 4 nhóm nhà đầu tư dễ chịu tổn thương nhất. Đầu tiên là nhà đầu tư áp dụng công thức phân bổ tài sản cứng nhắc như danh mục 60/40 (60% cổ phiếu, 40% trái phiếu). Khi tương quan cổ phiếu - trái phiếu chuyển dương, nhóm này chịu thiệt hại kép.
Thứ hai là người gửi tiết kiệm dài hạn không theo dõi lạm phát thực. Nhóm này thường là nhà đầu tư thận trọng, lớn tuổi, ưu tiên an toàn vốn. Họ yên tâm vì số dư tiết kiệm tăng đều nhưng không nhận ra sức mua bị bào mòn nếu lạm phát vượt lãi suất danh nghĩa.
Thứ ba là nhà đầu tư dùng đòn bẩy cao, đặc biệt ở tài sản được xem là an toàn. Khi biến động tăng đột ngột, như giá vàng giảm 9% trong một phiên sau tin bổ nhiệm chủ tịch Fed, các vị thế có đòn bẩy dễ bị margin call, buộc phải bán tháo đúng lúc thị trường bất lợi.
Cuối cùng là nhà đầu tư mới tham gia thị trường trong giai đoạn tăng giá kéo dài, chưa trải qua chu kỳ đảo chiều mạnh. Nhóm này thường mua đuổi theo đà tăng của vàng hay tài sản trú ẩn khi giá đã lập đỉnh, rồi hoảng loạn bán ra khi biến động ngược chiều.
“Điểm chung của cả bốn nhóm là họ đều đang vận hành theo những giả định ổn định của một môi trường vĩ mô đã thay đổi. Họ tin rằng tương quan tài sản, lãi suất thực và biên độ biến động sẽ tiếp tục giống như một thập kỷ trước. Đây là lý do tôi luôn nhấn mạnh với nhà đầu tư rằng cần rà soát lại giả định nền tảng của danh mục, chứ không chỉ điều chỉnh tỷ trọng tài sản”, ông nói.
Dự báo thị trường và khuyến nghị
Theo ông Nguyễn Quang Đạt, xu hướng biến động sẽ tiếp diễn nhưng phân hóa theo từng loại tài sản. Với vàng, JP Morgan kỳ vọng giá bình quân đạt 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026, trong khi OCBC nghiêng về khả năng giảm do lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và USD mạnh. Cá nhân ông kỳ vọng vàng duy trì xu hướng tăng dài hạn nhờ nhu cầu giảm phụ thuộc vào USD.
Đối với cổ phiếu và trái phiếu, diễn biến phụ thuộc vào tốc độ hạ nhiệt của lạm phát và định hướng của Fed. Giá hàng hóa đã có dấu hiệu hạ nhiệt, áp lực lạm phát có thể giảm, hỗ trợ tích cực cho cả cổ phiếu và trái phiếu trong 6 tháng cuối năm 2026.
Về hàng hóa, ông dự báo giá dầu có thể đi ngang trong nửa cuối năm, trong khi giá nông sản tăng do sản lượng chịu ảnh hưởng thời tiết. Đối với tiền gửi tiết kiệm, lãi suất dự báo đi ngang hoặc giảm nhẹ khi ngân hàng duy trì thanh khoản hỗ trợ tín dụng.
Ông khuyến nghị nhà đầu tư chuyển từ chọn tài sản an toàn sang quản trị theo từng loại rủi ro. “Thay vì nghĩ bao nhiêu % cổ phiếu, bao nhiêu % trái phiếu, chúng ta nên tự hỏi: Danh mục của mình đang phòng thủ được các rủi ro lạm phát, địa chính trị, thanh khoản chưa? Không nên dồn toàn bộ phần an toàn vào một kênh duy nhất. Kể cả vàng hay tiết kiệm cũng chỉ là một phần của lớp phòng thủ. Nên ưu tiên kỳ hạn ngắn hơn ở phần thu nhập cố định, giữ một phần thanh khoản dự phòng để không bị buộc phải bán tài sản lúc bất lợi”, ông nói. Ông nhấn mạnh cần tái cân bằng định kỳ theo quý, thay vì áp dụng cơ cấu cố định trong nhiều năm.
