Thực trạng thoái vốn bất thành tại các ngân hàng và doanh nghiệp
Trong bối cảnh thị trường tài chính còn nhiều biến động, việc thoái vốn của các ngân hàng và doanh nghiệp đang gặp phải không ít trở ngại. Nhiều giao dịch được lên kế hoạch nhưng cuối cùng lại không thể thực hiện thành công, nguyên nhân chính được chỉ ra là do điều kiện thị trường chưa thực sự thuận lợi. Sự không gặp nhau giữa cung và cầu tại thời điểm giao dịch đã trở thành yếu tố cốt lõi khiến cho quá trình này trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Những ví dụ điển hình về thoái vốn không thành
Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) là một trường hợp tiêu biểu. Tổng công ty Bảo đảm an toàn Hàng hải Việt Nam (VMSC), với tư cách là cổ đông, đã đăng ký chuyển nhượng toàn bộ hơn 2,45 triệu cổ phiếu MSB theo phương thức khớp lệnh từ ngày 23/1 đến 13/2. Tuy nhiên, tổ chức này đã không thực hiện được bất kỳ giao dịch nào do “điều kiện thị trường chưa phù hợp”. Trước đó, trong đợt đăng ký từ 19/12/2025 đến 16/1/2026, VMSC chỉ chuyển nhượng thành công 410.000 cổ phiếu, giảm tỷ lệ sở hữu xuống còn 0,07%. Hiện tại, VMSC tiếp tục nộp hồ sơ đăng ký bán toàn bộ số cổ phần còn lại từ 5/3 đến 3/4/2026, với giá trị ước đạt hơn 24,5 tỷ đồng, nhằm thu hồi vốn theo quyết định của Bộ Giao thông vận tải.
Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) cũng gặp phải tình huống tương tự trong quá trình thoái vốn tại Công ty CP Cảng Sài Gòn (SGP). Theo thông tin từ Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, VietinBank chỉ bán được 275.500 cổ phiếu SGP trong tổng số hơn 19,6 triệu cổ phiếu đăng ký bán từ 19/1 đến 13/2, khiến tỷ lệ sở hữu giảm từ 9,07% xuống còn 8,94%. Nguyên nhân được đưa ra cũng là “điều kiện thị trường chưa thuận lợi”. Trước đó, ngân hàng này từng tổ chức đấu giá công khai hơn 19,6 triệu cổ phiếu SGP với giá khởi điểm 29.208 đồng/cổ phiếu, nhưng phiên đấu giá dự kiến vào ngày 22/12/2025 đã không thể diễn ra do không có nhà đầu tư tham gia đăng ký.
Các doanh nghiệp khác cũng chung số phận
Không chỉ các ngân hàng, nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng đối mặt với thách thức trong việc thoái vốn. Cuối năm 2025, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) không thể tổ chức phiên đấu giá cổ phần tại Công ty CP Dalatbeco do thiếu nhà đầu tư quan tâm. Tương tự, các phiên đấu giá tại CTCP Bao bì Hoàng Thạch, CTCP Vicem Vận tải Hoàng Thạch, và CTCP Tấm lợp Vật liệu Xây dựng Đồng Nai do Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) sở hữu cũng bị hủy bỏ. Nhiều trường hợp khác như đấu giá cổ phần của Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 8 do SCIC sở hữu, hay chào bán cạnh tranh cổ phần của CTCP Phát triển Đông Dương Xanh, cũng không đạt được kết quả như mong đợi.
Phân tích nguyên nhân từ góc độ chuyên gia
Trao đổi với phóng viên, TS. Nguyễn Thị Nhàn - chuyên gia từ Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng việc thoái vốn bất thành cần được nhìn nhận dưới góc độ thị trường thay vì suy diễn theo hướng tiêu cực. Bà Nhàn nhấn mạnh rằng thoái vốn là hoạt động bình thường trong quá trình tái cơ cấu danh mục đầu tư, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có vốn nhà nước.
“Khi một cổ đông lớn đăng ký bán cổ phần nhưng chưa thực hiện được, điều đó không đồng nghĩa doanh nghiệp gặp vấn đề nội tại. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chỉ là mức giá thị trường chưa đạt kỳ vọng hoặc thanh khoản chưa đủ hấp thụ lượng cổ phiếu chào bán”, bà Nhàn phân tích.
Bà cũng chỉ ra yếu tố thời điểm có ý nghĩa quan trọng. Trong bối cảnh thị trường còn nhạy cảm với thông tin, việc tung ra khối lượng cổ phiếu lớn có thể tạo áp lực cung ngắn hạn, kéo giá điều chỉnh. Khi giá không đạt mục tiêu, bên bán có xu hướng tạm dừng giao dịch để chờ điều kiện thuận lợi hơn. Một thương vụ thoái vốn bất thành nhiều khi chỉ phản ánh sự lệch pha về kỳ vọng giá giữa bên mua và bên bán, chứ không phải tín hiệu tiêu cực về chất lượng doanh nghiệp.
“Trong trung và dài hạn, yếu tố quyết định vẫn là năng lực tăng trưởng và khả năng tạo dòng tiền của doanh nghiệp, chứ không phải một giao dịch chưa hoàn tất”, bà Nhàn kết luận.
Kết luận
Nhìn chung, việc thoái vốn bất thành tại nhiều ngân hàng và doanh nghiệp hiện nay phần lớn xuất phát từ những yếu tố khách quan của thị trường. Sự thiếu hụt thanh khoản và kỳ vọng giá không đồng nhất đã tạo ra rào cản đáng kể. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây không phải là dấu hiệu đáng lo ngại mà chỉ là một phần trong quá trình điều chỉnh tự nhiên của nền kinh tế. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp cần kiên nhẫn và linh hoạt để tận dụng cơ hội khi thị trường trở nên thuận lợi hơn trong tương lai.
