Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công bố kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong lĩnh vực phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền thu được từ hoạt động này. Kết luận này do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy ký ban hành, phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng với số tiền lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
Hàng nghìn tỷ đồng bị sử dụng sai mục đích
Theo báo cáo chi tiết, có tới 14 doanh nghiệp đã sử dụng tiền thu từ trái phiếu không đúng với phương án đã công bố trước đó cho nhà đầu tư. Tổng số tiền vi phạm trong các trường hợp này ước tính lên tới hàng nghìn tỷ đồng, phản ánh tình trạng quản lý vốn lỏng lẻo và thiếu minh bạch.
Bên cạnh đó, 8 doanh nghiệp khác bị phát hiện chuyển tiền để hợp tác đầu tư hoặc bổ sung vốn cho các công ty con, nhưng không thể chứng minh được việc quản lý, giám sát mục đích sử dụng vốn. Đáng chú ý, một số khoản đầu tư này được thực hiện vào các dự án chưa đủ điều kiện để huy động vốn theo quy định pháp luật hiện hành.
Thông tin vi phạm chuyển Bộ Công an xử lý
Kết luận thanh tra đặc biệt nhấn mạnh đến các vi phạm liên quan đến ba công ty thuộc Tập đoàn Hưng Thịnh: Công ty CP Hưng Thịnh Land, Công ty CP Hưng Thịnh Investment và Công ty CP Dịch vụ Giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn. Toàn bộ thông tin về những vi phạm này đã được Thanh tra Chính phủ cung cấp cho Bộ Công an để xem xét và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Riêng tại Công ty CP Dịch vụ Giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn, thanh tra còn phát hiện tình trạng thanh toán khi chưa đảm bảo đầy đủ thủ tục pháp lý cần thiết, thậm chí có những khoản thanh toán vượt quá giá trị hợp đồng đã ký kết.
Nhiều vi phạm trong quy trình phát hành
Báo cáo cũng chỉ rõ một số tổ chức phát hành chưa tuân thủ đúng quy trình chào bán trái phiếu theo quy định. Cụ thể, có doanh nghiệp đã thu và sử dụng tiền từ trái phiếu trước cả ngày phát hành chính thức. Một số khác chuyển tiền trái phiếu để đặt cọc nhận chuyển nhượng cổ phần từ năm 2021 đến nay nhưng vẫn chưa thực hiện việc chuyển nhượng này.
Tình trạng sử dụng tiền thu từ trái phiếu không đúng với kế hoạch đã công bố cho nhà đầu tư, hoặc tự ý thay đổi mục đích sử dụng vốn khi chưa được hội nghị người sở hữu trái phiếu thông qua cũng bị phát hiện phổ biến. Điển hình, Công ty CP Tập đoàn Gelex đã sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu cho mục đích khác trước khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận.
Loạt doanh nghiệp bị nêu tên vì không giữ cam kết
Nhiều doanh nghiệp khác bị nêu tên trong kết luận do không thực hiện đúng các cam kết đã đưa ra với nhà đầu tư. Một số công ty như Công ty CP Cơ điện lạnh, Công ty CP Tập đoàn R&H, và Công ty CP Đầu tư và Quản lý Khách sạn TNH đã cho vay hoặc gửi ngân hàng số tiền huy động được trước khi sử dụng vốn theo đúng phương án phát hành đã công bố.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ còn kết luận việc sử dụng vốn trái phiếu để đặt cọc hợp tác kinh doanh tại các dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn xảy ra tại Công ty CP Hội An Invest. Trong khi đó, Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt bị phát hiện thực hiện phương thức phát hành không phù hợp và công bố thông tin trái phiếu chưa đầy đủ theo quy định.
Quy mô phát hành trái phiếu lớn
Theo số liệu và báo cáo từ các tổ chức phát hành được nêu trong kết luận, trong giai đoạn từ năm 2019 đến ngày 30/11/2024, đã có 26 tổ chức phát hành thuộc diện thanh tra thực hiện phát hành tổng cộng 271 mã trái phiếu. Tổng giá trị phát hành lên tới 119.778 tỷ đồng, cho thấy quy mô lớn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại Việt Nam.
Kết luận thanh tra này được đưa ra trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của công chúng và nhà đầu tư, nhất là sau các vụ việc liên quan đến Tập đoàn Tân Hoàng Minh trước đó. Thông tin từ kết luận sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, xử lý và siết chặt quản lý trong lĩnh vực phát hành trái phiếu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và ổn định thị trường tài chính.
