FIFA đang đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội sau khi tiết lộ kế hoạch thành lập một đơn vị thương mại mới và bán 20% cổ phần với mức định giá lên tới 20 tỷ USD. Đề xuất này, lần đầu được đăng tải trên tờ Financial Times, ngay lập tức châm ngòi cho phản ứng từ các chính trị gia, tổ chức bóng đá và người hâm mộ trên toàn thế giới.
Chi tiết kế hoạch gây tranh cãi
Theo thông báo mới đây, FIFA dự định thành lập công ty mang tên FIFA Forward Enterprise, chuyên quản lý các hoạt động thương mại liên quan đến World Cup. Cơ quan quản lý bóng đá toàn cầu đang tìm cách bán khoảng 20% cổ phần của công ty này, với các cuộc đàm phán đã đi đến giai đoạn nâng cao cùng Thrive Eternal – quỹ đầu tư do Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner (con rể Tổng thống Donald Trump), vận hành. Mục tiêu là tận dụng thành công thương mại từ kỳ World Cup gần đây, giải đấu đã mang về cho FIFA ít nhất 13 tỷ USD doanh thu trong chu kỳ 4 năm kết thúc vào năm 2023.
Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng vấp phải sự phản đối gay gắt. Thủ tướng Anh Andy Burnham, người vừa nhậm chức trong tháng này, nhấn mạnh: “World Cup không phải là một món hàng. Đó là giải đấu vĩ đại nhất của thể thao thế giới và chưa bao giờ thuộc về ai để đem ra mua bán. Dù quý vị có tô vẽ thương vụ này thế nào đi nữa, một khi đã bán đi một phần của nó, quý vị đã bán rẻ bản sắc của bóng đá.”
Phản ứng từ giới lập pháp và các tổ chức bóng đá
Các nghị sĩ Đảng Dân chủ trong Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho rằng đây là bằng chứng cho thấy FIFA đang lấy lòng gia đình ông Trump. Trước đó, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã trao cho Tổng thống Mỹ một “Giải thưởng Hòa bình FIFA” mới vào tháng 12, đồng thời tổ chức này thuê văn phòng tại Trump Tower ở New York. “Giờ đây, ông Infantino lại lập một 'hat-trick hối lộ' khi xúc tiến thương vụ trị giá hàng tỷ USD với em trai của Jared Kushner để bán cổ phần sở hữu World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân,” đại diện nhóm nghị sĩ phát biểu.
UEFA, cơ quan quản lý bóng đá châu Âu, nhận định kế hoạch của FIFA đã “vượt qua ranh giới mà các tổ chức quản lý bóng đá không bao giờ được phép bước qua. Linh hồn và bộ máy quản trị của bóng đá không phải là tài sản để đem ra kinh doanh, đặc biệt là khi hoàn toàn thiếu minh bạch về việc ai sẽ là người hưởng lợi tài chính. Không ai trong chúng ta là chủ sở hữu của bóng đá. FIFA không có quyền bán nó.”
Cổ động viên và cựu chủ tịch FIFA lên tiếng
Tổ chức Cổ động viên Bóng đá Châu Âu (FSE) cũng chỉ trích gay gắt và yêu cầu ông Infantino từ chức. “World Cup không phải để bán. Hãy chấm dứt trò hề này,” FSE nhấn mạnh. “Các liên đoàn thành viên của FIFA và tất cả những ai quan tâm đến tương lai của môn thể thao này phải đứng lên chống lại người đang muốn đem bán bóng đá thế giới.” Cựu chủ tịch FIFA Sepp Blatter, người từ chức sau bê bối tham nhũng 2015, cũng phản đối: “Mối quan hệ thân thiết giữa Chủ tịch FIFA và Tổng thống Mỹ đã chạm đến một khía cạnh tài chính gây tổn hại nghiêm trọng đến bóng đá. Không ai có quyền bán đi môn thể thao của chúng ta.”
Lời bảo vệ từ Chủ tịch FIFA
Trong tuyên bố hôm thứ Ba, Chủ tịch Infantino khẳng định kế hoạch nhằm “dân chủ hóa bóng đá trên toàn thế giới”. Số tiền huy động được sẽ được đầu tư cho những vùng lãnh thổ nhỏ bé và hẻo lánh nhất. Theo đề xuất, ngân sách phát triển bóng đá trong 4 năm tới sẽ tăng từ 4 tỷ USD lên 10 tỷ USD. 211 liên đoàn thành viên FIFA, từ Ấn Độ, Trung Quốc đến Gibraltar hay đảo Montserrat, sẽ nhận được khoản hỗ trợ hàng năm tăng từ 2 triệu USD lên 5 triệu USD, cùng một khoản hỗ trợ một lần 20 triệu USD. “Mỗi liên đoàn thành viên FIFA cần có cơ hội nhận phần chia công bằng từ nguồn ngân sách để tự định hình tương lai,” ông Infantino tuyên bố.
