Căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông bùng phát mạnh mẽ sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào ngày 28/2/2026, và Tehran đã phóng tên lửa đáp trả. Những diễn biến quân sự này đang đẩy "rốn dầu" của thế giới vào một cuộc xung đột mới, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về sự leo thang và những hệ lụy kinh tế tiềm tàng trên phạm vi toàn cầu.
Dầu mỏ: Thước đo nhạy cảm nhất của căng thẳng
Ngay lập tức, mọi sự chú ý đều đổ dồn về thị trường năng lượng. Iran không chỉ là một nhà sản xuất dầu mỏ lớn mà còn sở hữu vị trí chiến lược án ngữ eo biển Hormuz - cửa ngõ trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Bất chấp việc giá dầu Brent đã tăng 20% từ đầu năm lên mức 73 USD/thùng, rủi ro vẫn chưa hề giảm bớt.
Nhiều nguồn tin thương mại xác nhận một số tập đoàn dầu khí lớn đã bắt đầu đình chỉ hoạt động vận chuyển "vàng đen" qua eo biển Hormuz do lo ngại tình hình an ninh sẽ diễn biến theo chiều hướng xấu đi.
Công ty nghiên cứu Capital Economics đưa ra nhận định: ngay cả trong kịch bản xung đột được kiềm chế, giá dầu Brent vẫn có khả năng tăng lên khoảng 80 USD/thùng. Trong một viễn cảnh tồi tệ hơn, nếu xung đột kéo dài và ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung, giá dầu thậm chí có thể vọt lên mốc 100 USD/thùng. Điều này đồng nghĩa với việc lạm phát toàn cầu có nguy cơ tăng thêm từ 0,6 đến 0,7 điểm phần trăm.
Dòng tiền đổ xô tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn
Khi tiếng súng nổ ra, phản xạ tự nhiên của giới đầu tư là tìm kiếm những tài sản được coi là "bến đỗ" an toàn. Vàng - vốn đã tăng giá tới 22% kể từ đầu năm 2026 - cùng với bạc được dự báo sẽ tiếp tục hút dòng tiền một cách mạnh mẽ.
Biến động trên thị trường tiền tệ
Các chuyên gia từ Ngân hàng CBA nhận định, nếu xung đột kéo dài và gây gián đoạn nguồn cung dầu, đồng USD sẽ có xu hướng tăng giá so với hầu hết các đồng tiền khác (trừ đồng Yên Nhật và Franc Thụy Sĩ). Lý do là Mỹ hiện là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng và sẽ hưởng lợi từ việc giá dầu khí leo thang, từ đó tạo đà tăng cho đồng bạc xanh.
Ngược lại, đồng Shekel của Israel gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với áp lực bán tháo đáng kể. Ngân hàng JPMorgan đã đưa ra cảnh báo rằng rủi ro thị trường lần này có thể sẽ dai dẳng hơn nếu xung đột có dấu hiệu lan rộng ra các khu vực lân cận.
Một điểm đáng chú ý: Bitcoin dường như đã bị loại khỏi danh sách các tài sản an toàn trong mắt nhà đầu tư. Đồng tiền số này đã giảm 2% trong ngày 28/2, nối dài đà lao dốc khiến nó mất hơn 25% giá trị chỉ trong vòng hai tháng qua.
Thị trường chứng khoán trong thế chờ đợi
Diễn biến phiên giao dịch ngày 1/3 tại các thị trường Trung Đông, như Saudi Arabia và Qatar, sẽ cung cấp những chỉ báo ban đầu về tâm lý của giới đầu tư. Mặc dù các thị trường này có mối tương quan cao với biến động giá dầu, một cuộc xung đột leo thang có thể gây ra những ảnh hưởng lan tỏa tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế khu vực.
Công ty quản lý tài sản Neovision Wealth Management dự báo thị trường chứng khoán vùng Vịnh có khả năng sụt giảm từ 3% đến 5%, tùy thuộc vào quy mô và mức độ của các cuộc giao tranh. Chỉ số chứng khoán chuẩn của Saudi Arabia đã giảm 1,3% trong năm ngày tính đến phiên 26/2, đánh dấu tuần giảm thứ hai liên tiếp. Thị trường chính của Dubai cũng đã ghi nhận mức giảm trong hai tuần qua.
Trên bình diện toàn cầu, nhóm cổ phiếu hàng không được dự báo sẽ chịu áp lực lớn khi hàng loạt chuyến bay qua khu vực Trung Đông bị hủy bỏ. Ngược lại, nhóm cổ phiếu quốc phòng châu Âu - vốn đã tăng 10% kể từ đầu năm 2026 - được kỳ vọng sẽ tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu vũ khí gia tăng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị hiện nay.
Tóm lại, thế giới đang theo dõi sát sao từng diễn biến tại Trung Đông, nơi mỗi hành động quân sự đều có nguy cơ kích hoạt những cơn địa chấn mạnh trên thị trường tài chính toàn cầu.
