Chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới giảm mạnh trong tháng qua
Trong gần một tháng vừa qua, mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới đã liên tục giảm một cách đáng kể. Từ mức cao trên 30 triệu đồng mỗi lượng vào cuối tháng 3, khoảng cách này đã thu hẹp xuống còn khoảng 24 đến 26 triệu đồng/lượng trong những ngày đầu tháng 4. Đến giữa tháng 4, chênh lệch tiếp tục giảm, dao động trong vùng 19 đến 22 triệu đồng/lượng. Chốt lại tuần gần đây nhất, mức chênh chỉ còn hơn 18 triệu đồng/lượng, cho thấy sự điều chỉnh nhanh chóng của thị trường.
Nguyên nhân từ tâm lý thị trường và cấu trúc cung - cầu
Theo phân tích của chuyên gia kinh tế Lê Bá Chí Nhân, việc chênh lệch giá vàng thu hẹp nhanh trong thời gian ngắn phản ánh sự thay đổi đồng thời ở cả hai yếu tố: tâm lý thị trường và cấu trúc cung - cầu nội địa. Ông Nhân giải thích rằng, mức chênh lệch 28 đến 30 triệu đồng/lượng trước đây phần lớn là "phí tâm lý" khi nhu cầu nắm giữ vàng trong dân chúng tăng mạnh trong giai đoạn bất ổn. Khi tâm lý tích trữ giảm xuống, phần "phí tâm lý" này sẽ co lại nhanh hơn nhiều so với tốc độ biến động của giá vàng thế giới.
Quan trọng hơn, lực cầu trong nước hiện nay đang suy yếu rõ rệt. Người dân không còn tâm lý mua đuổi khi giá neo cao quá lâu, trong khi các kênh đầu tư khác dần hấp dẫn trở lại. Khi cầu giảm, các doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá bán về gần hơn với giá thế giới để kích thích giao dịch. Đây là yếu tố kỹ thuật chính khiến chênh lệch bị nén lại.
Tác động từ chính sách quản lý và diễn biến thị trường
Ông Nhân cũng nhấn mạnh rằng, cơ quan quản lý thời gian qua liên tục phát tín hiệu kiểm soát thị trường vàng chặt chẽ hơn. Khi thị trường nhận thấy rủi ro chính sách gia tăng, xu hướng đầu cơ và găm giữ vàng cũng giảm theo. Điều này làm cho giá vàng trong nước khó duy trì mức cao bất thường như trước đây.
Chuyên gia vàng Trần Duy Phương chia sẻ thêm, từ đầu tháng 4 trở lại đây, trên thị trường vàng xuất hiện những diễn biến đáng chú ý. Ví dụ, có những ngày, bất chấp giá vàng thế giới tăng, giá vàng trong nước lại giảm. Ngoài ra, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra nhiều thời điểm được kéo giãn tới 3,5 đến 4 triệu đồng/lượng, trong khi thông thường chỉ khoảng 2 triệu đồng/lượng. Điều đó chứng tỏ, lực mua trên thị trường yếu hơn lực bán.
Dự báo chênh lệch tiếp tục giảm và khuyến nghị đầu tư
Ông Phương đề cập đến yếu tố khác là việc Ngân hàng Nhà nước mới đây công bố danh sách 11 đơn vị xin cấp phép sản xuất vàng miếng, mở ra khả năng gia tăng nguồn cung. Sắp tới, dù chỉ vài tấn vàng được bổ sung ra thị trường cũng có thể góp phần giải tỏa tâm lý găm giữ vàng.
Xét bối cảnh hiện tại, ông Phương dự báo, trong 2 đến 3 tháng tới, chênh lệch giá vàng có thể giảm về mức 12 đến 13 triệu đồng/lượng, bất kể xu hướng tăng hay giảm của vàng quốc tế. Ông phân tích: "Nếu giá vàng thế giới tăng, cầu yếu sẽ khiến giá vàng trong nước tăng chậm hơn, qua đó tự động thu hẹp khoảng cách giá. Ngược lại, nếu giá vàng thế giới đi ngang hoặc giảm, giá vàng trong nước sẽ có xu hướng giảm nhanh hơn nhằm kích thích nhu cầu mua, cũng khiến chênh lệch tiếp tục thu hẹp".
Triển vọng đầu tư vàng trong năm 2026
Về triển vọng đầu tư dài hạn, cả ông Nhân và ông Phương đều chung nhận định, năm 2026 không phải là năm "sáng cửa" của vàng. Ông Nhân lý giải, trên thế giới, giá vàng đã phản ánh phần lớn các rủi ro như lãi suất cao kéo dài, xung đột địa chính trị và bất ổn tài chính. Nghĩa là biên độ tăng thêm của vàng không còn quá lớn như giai đoạn trước, trong khi rủi ro điều chỉnh lại hiện hữu nếu các ngân hàng trung ương bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ và đồng USD suy yếu theo hướng có kiểm soát.
Trong nước, giá vàng neo cao thời gian dài, chênh lệch giá với thế giới dù đã giảm song vẫn ở mức khá cao, thanh khoản thực tế giảm sút. Người mua mới sẽ đối diện rủi ro rất lớn về giá mua - bán và khả năng "mắc kẹt" nếu thị trường điều chỉnh. Nói cách khác, vàng hiện nay không thuận lợi cho mục tiêu sinh lời ngắn hạn lẫn trung hạn.
Khuyến nghị cân bằng giữa đầu tư vàng và gửi tiết kiệm
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng nhích lên, chính sách tiền tệ được điều hành theo hướng ổn định, kiểm soát lạm phát tốt. Tiền gửi tiết kiệm vì vậy trở lại đúng vai trò truyền thống là kênh giữ giá trị an toàn, thanh khoản cao.
Ông Nhân khuyến cáo: "Nhà đầu tư cá nhân cần thay đổi tư duy: không chạy theo 'tài sản nóng', mà ưu tiên quản trị rủi ro. Vàng vẫn có thể nắm giữ như một phần nhỏ trong danh mục để phòng ngừa bất trắc, nhưng không nên là kênh đầu tư chính. Phần lớn dòng tiền nên được phân bổ vào các kênh ổn định như tiết kiệm, trái phiếu chất lượng, hoặc chờ đợi cơ hội rõ ràng hơn từ chứng khoán và bất động sản khi nền kinh tế phục hồi rõ nét".
Theo ông Phương, từ nay tới cuối năm, nhà đầu tư có thể kết hợp đầu tư giữa vàng và gửi tiết kiệm với tỷ lệ 5 : 5 hoặc 4 : 6 nhằm tối ưu hiệu quả, kiểm soát rủi ro. Ông đề xuất nên chọn gửi tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng, sau đó đánh giá lại tình hình để đưa ra quyết định tiếp theo.
