Thị trường chứng khoán Việt Nam tiến sát mốc nâng hạng FTSE Russell
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn kỹ thuật cuối cùng, chuẩn bị cho các cuộc họp định kỳ của Ủy ban Tư vấn Phân loại quốc gia thuộc FTSE Russell trong tháng 3. Theo báo cáo chiến lược mới nhất từ Công ty Chứng khoán Vietcap, xác suất Việt Nam không vượt qua được kỳ rà soát giữa kỳ này được định lượng ở mức 0%, tức là khả năng thành công là tuyệt đối.
Thông tư 08/2026: Giải pháp then chốt cho nút thắt ký quỹ
Nguyên nhân chính dẫn đến triển vọng tích cực này xuất phát từ việc Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư số 08/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 3 tháng 2 năm 2026. Văn bản này đã trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn lâu nay về vấn đề giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (pre-funding), một trong những tiêu chí quan trọng để nâng hạng thị trường.
Kỳ đánh giá lần này của FTSE Russell chủ yếu mang tính chất thủ tục, nhằm xác nhận các quy định mới đã thực sự đi vào thực tiễn vận hành. Thành công này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho việc nâng hạng chính thức lên Thị trường Mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), dự kiến sẽ được công bố vào tháng 9 năm 2026.
Năng lực hấp thụ vốn vượt trội so với nhu cầu
Phân tích chi tiết từ Vietcap chỉ ra rằng, dựa trên quy định về mức trần bằng hai lần vốn chủ sở hữu trừ đi dư nợ cho vay ký quỹ, tổng năng lực giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước của năm công ty chứng khoán lớn nhất thị trường hiện đã đạt gần 5 tỷ USD. Con số này cao hơn đáng kể so với nhu cầu mua vào ước tính khoảng 1,5 tỷ USD cổ phiếu từ các quỹ mô phỏng chỉ số (index-tracking funds).
Áp lực thanh khoản trên hệ thống được dự báo sẽ tiếp tục được phân bổ hợp lý. Các quỹ nước ngoài dự kiến sẽ không giải ngân một lần mà chia thành 5 đợt riêng biệt, mỗi đợt vào khoảng 300 triệu USD. Lịch trình giải ngân chi tiết dự kiến sẽ được FTSE Russell công bố chính thức vào ngày 7 tháng 4 tới.
Tác động và tỷ trọng trên các chỉ số toàn cầu
Khi việc nâng hạng diễn ra đúng theo lộ trình, Việt Nam dự kiến sẽ chiếm các tỷ trọng sau trong các rổ chỉ số quan trọng của FTSE:
- 0.04% trong rổ FTSE Global All Cap Index
- 0.34% trong FTSE Emerging All Cap Index
- 0.02% trong FTSE All-World Index
- 0.22% trong FTSE Emerging Markets Index
Phân hóa dòng vốn và các mã cổ phiếu trọng điểm
Theo bảng số liệu được Vietcap tổng hợp tính đến ngày 2 tháng 3 năm 2026, dòng vốn nước ngoài sau nâng hạng sẽ có xu hướng tập trung mạnh vào một số nhóm ngành và mã cổ phiếu cụ thể thuộc danh sách 28 mã đủ điều kiện sơ bộ.
Nhóm bất động sản, vật liệu cơ bản và tài chính được dự báo là tâm điểm thu hút vốn. Cụ thể:
- Tập đoàn Vingroup (VIC) đang sở hữu quy mô vốn hóa theo tỷ lệ tự do chuyển nhượng (free float) lớn nhất thị trường, đạt 450.957 tỷ đồng.
- Nguồn vốn mô phỏng chỉ số cũng sẽ tiếp tục được phân bổ vào Vinhomes (VHM) với mức vốn hóa free float 123.838 tỷ đồng và Tập đoàn Hòa Phát (HPG) đạt 107.188 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, nhóm hàng tiêu dùng và dịch vụ tài chính cũng cung cấp không gian giải ngân rất lớn với sự góp mặt của các đại diện tiêu biểu như Masan (MSN), Vietcombank (VCB), cùng các công ty chứng khoán có tỷ lệ free float cao như VIX, SSI và VCI.
Dự báo dòng vốn lên tới 5 tỷ USD và thách thức hấp thụ
Dư địa thu hút ngoại tệ trong trung hạn được các chuyên gia đánh giá không chỉ dừng lại ở con số 1,5 tỷ USD ban đầu. Tại Talk show Phố Tài chính, ông Nguyễn Đức Hoàn, Tổng Giám địch Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS), nhận định dòng vốn quốc tế đang có xu hướng phân bổ đón đầu ngay từ thời điểm hiện tại, thay vì chờ đợi đến khi quyết định nâng hạng có hiệu lực chính thức.
Ông Hoàn dự báo giai đoạn giải ngân cường độ cao của các quỹ thụ động (passive funds) theo rổ FTSE Emerging Markets sẽ diễn ra mạnh mẽ vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Tổng quy mô dòng vốn xoay quanh câu chuyện nâng hạng ước tính có thể đạt từ 3 đến 5 tỷ USD. Lượng vốn khổng lồ này được kỳ vọng sẽ thiết lập một lớp đệm thanh khoản vững chắc và góp phần cấu trúc lại mặt bằng định giá cho toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên, để có thể hấp thụ hiệu quả lượng vốn tỷ đô này, quy mô tài chính và năng lực vận hành của các thành viên thị trường, đặc biệt là các công ty chứng khoán, cần một sự chuyển pha đồng bộ và mạnh mẽ. Ông Nguyễn Đức Hoàn nhấn mạnh rằng các định chế tài chính đứng trước yêu cầu tất yếu phải gia tăng quy mô vốn chủ sở hữu và cải thiện hệ số an toàn tài chính, nhằm đáp ứng khối lượng giao dịch dự kiến sẽ tăng mạnh trong thời gian tới.
Việc số hóa toàn diện quy trình vận hành, ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn (big data), cùng với phát triển các nền tảng tư vấn và quản lý tài sản đạt tiêu chuẩn quốc tế sẽ trở thành bộ lọc cốt lõi. Những yếu tố này sẽ quyết định biên độ cạnh tranh và quan trọng hơn là khả năng giữ chân dòng vốn lớn của các doanh nghiệp Việt trong chu kỳ phát triển mới đầy tiềm năng này.
