Theo quy định của Luật Chứng khoán, chứng khoán được định nghĩa là tài sản, bao gồm cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng khoán phái sinh, trái phiếu, chứng quyền, chứng quyền có bảo đảm, quyền mua cổ phần và chứng chỉ lưu ký. Điểm chung của các loại tài sản này là chúng là bằng chứng xác nhận quyền sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư đối với tài sản của doanh nghiệp hoặc tổ chức phát hành.
Cổ phiếu là gì?
Cổ phiếu được xem là chứng khoán vốn vì nó xác nhận quyền và lợi ích của người sở hữu đối với một phần vốn của doanh nghiệp. Người nắm giữ cổ phiếu có quyền tham dự đại hội đồng cổ đông, biểu quyết, đề cử Hội đồng quản trị và hưởng cổ tức. Đây là loại chứng khoán phổ biến và được giao dịch nhiều nhất trên thị trường.
Chứng chỉ quỹ là gì?
Tương tự cổ phiếu, chứng chỉ quỹ cũng là chứng khoán vốn, nhưng nó khẳng định quyền sở hữu của nhà đầu tư đối với một phần vốn góp của quỹ đầu tư chứng khoán. Bản chất của đầu tư vào chứng chỉ quỹ là ủy thác vốn cho các chuyên gia của tổ chức quản lý quỹ.
Trái phiếu là gì?
Trái phiếu là chứng khoán nợ, xác nhận nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp hoặc chính phủ đối với người nắm giữ (trái chủ). Khi doanh nghiệp phá sản hoặc giải thể, trái chủ được ưu tiên thanh toán trước cổ đông.
Chứng khoán phái sinh là gì?
Chứng khoán phái sinh tồn tại dưới dạng hợp đồng tài chính, xác nhận quyền và nghĩa vụ của các bên về giao dịch sẽ thực hiện trong tương lai. Giá trị của nó phụ thuộc vào tài sản cơ sở như cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa (kim loại, nông sản). Đầu tư chứng khoán phái sinh giống như đặt cược vào sự tăng hoặc giảm của tài sản cơ sở, nếu biến động đúng dự đoán thì nhà đầu tư có lãi.
Chứng quyền là gì?
Chứng quyền có bảo đảm do công ty chứng khoán phát hành và được niêm yết với mã giao dịch riêng. Người giữ chứng quyền có quyền mua hoặc bán chứng khoán cơ sở (cổ phiếu, ETF, chỉ số) tại mức giá và thời điểm xác định, hoặc hưởng chênh lệch giá khi đáo hạn. Giá chứng quyền thường thấp hơn nhiều so với chứng khoán cơ sở nhưng có tính đòn bẩy cao và biết trước khoản lỗ tối đa, phù hợp với nhà đầu tư ưa mạo hiểm.
Thị trường chứng khoán là gì?
Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các hoạt động chào bán, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán, công bố thông tin và quản trị công ty đại chúng. Thị trường hoạt động dựa trên nguyên tắc tôn trọng quyền sở hữu, quyền tự do giao dịch, công khai, minh bạch và nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm về rủi ro. Thị trường hình thành khi có sự tham gia của bên bán (doanh nghiệp niêm yết, công ty quản lý quỹ), bên mua (nhà đầu tư tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước), bên cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán), và nơi niêm yết, điều hành thị trường là Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và TP HCM. Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về thị trường chứng khoán.
