Nhiều nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là những người có số vốn dưới 1 tỷ đồng, thường không chú trọng đến việc đa dạng hóa danh mục. Thay vào đó, họ áp dụng chiến thuật “tất tay” (all in) vào một hoặc hai mã cổ phiếu. Lợi ích của cách này là không tốn nhiều thời gian quản lý danh mục. Nếu cổ phiếu tăng mạnh, lợi nhuận sẽ rất cao. Chiến thuật này thường được sử dụng với nhóm blue-chip, vốn được coi là an toàn cho đến trước năm 2026.
Rủi ro tiềm ẩn khi sử dụng margin
Do tính an toàn, nhiều nhà đầu tư dùng thêm margin (vốn vay) để mua blue-chip. Ví dụ, nếu nhà đầu tư dùng toàn bộ vốn tự có và vay thêm với tỷ lệ 1:1, chỉ cần giá cổ phiếu tăng 5%, tỷ suất sinh lời trên vốn sở hữu đã là 10%. Tuy nhiên, nếu cổ phiếu giảm sàn 7% trong một phiên, vốn của nhà đầu tư mất 14%. Nếu giảm sàn hai phiên, lỗ lên tới 28%, buộc phải cắt lỗ và chịu thiệt hại lớn.
Lợi ích của đa dạng hóa danh mục
Khi hiện tượng giảm sàn xảy ra, giải pháp đa dạng hóa danh mục cần được thực hiện nghiêm ngặt để giảm tỷ lệ thua lỗ. Chẳng hạn, nếu nhà đầu tư dùng vốn tự có mua hai mã chứng khoán với tỷ lệ 50% mỗi mã, khi một mã giảm sàn 7%, tổng danh mục chỉ giảm khoảng 3,5%. Nếu mã này giảm sàn ba phiên, thiệt hại cũng chỉ hơn 10% cho tổng danh mục. Những tỷ lệ này không tác động quá mạnh đến tâm lý, giúp nhà đầu tư tỉnh táo tái cơ cấu danh mục hiệu quả.
Đa dạng hóa không chỉ là mua nhiều mã
Tuy nhiên, đa dạng hóa danh mục không đơn thuần là mua nhiều mã, mà cần có sự nghiên cứu kỹ lưỡng. Ví dụ, cần phân bổ giữa cổ phiếu tăng trưởng và cổ phiếu phòng thủ, thay vì mua hai mã cùng ngành có tính tương đồng. Nhà đầu tư có thể thử nghiệm đa dạng hóa với hai mã, sau đó tăng lên ba đến năm mã. Ngoài ra, cần đa dạng hóa cơ cấu nguồn vốn, tham khảo khuyến nghị của chuyên gia về thời điểm sử dụng margin và tỷ trọng tiền mặt so với cổ phiếu.
Cân nhắc khi sử dụng margin
Đa dạng hóa không đúng cách, kết hợp với margin, có thể dẫn đến lợi bất cập hại. Việc giảm tỷ trọng margin phù hợp có thể giảm ngay thiệt hại nếu rủi ro xảy ra. Giảm tỷ trọng cổ phiếu trong một số thời điểm giúp hạn chế rủi ro và có sẵn tiền mặt khi thị trường định giá hấp dẫn.
