Cổ phiếu VAF đối mặt nguy cơ hủy niêm yết bắt buộc từ HoSE
Ngày 19/3/2026, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) đã chính thức phát đi thông báo về việc sẽ tiến hành hủy niêm yết bắt buộc đối với cổ phiếu VAF của CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển (HoSE: VAF). Quyết định này được đưa ra theo đúng các quy định hiện hành, sau khi doanh nghiệp liên tục vi phạm nhiều điều kiện niêm yết.
Vi phạm kiểm toán và chậm giải trình
Theo thông báo, cổ phiếu VAF hiện đang thuộc diện chứng khoán bị kiểm soát theo Quyết định số 142/QĐSGDHCM ngày 13/3/2025 của Tổng Giám đốc HoSE. Tình hình trở nên nghiêm trọng khi đơn vị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với Báo cáo tài chính (BCTC) năm 2025 của doanh nghiệp. Đây là năm thứ ba liên tiếp (2023, 2024, 2025) mà Phân lân Văn Điển nhận ý kiến ngoại trừ từ kiểm toán, dẫn đến nguy cơ hủy niêm yết bắt buộc.
HoSE đã nhiều lần nhắc nhở doanh nghiệp về việc chậm công bố thông tin giải trình ý kiến kiểm toán trên BCTC năm 2025. Cụ thể, sau khi nhận báo cáo kiểm toán vào ngày 16/3/2026 với ý kiến ngoại trừ, đến ngày 18/3/2026, HoSE vẫn chưa nhận được giải trình từ phía công ty. Cơ quan này yêu cầu doanh nghiệp khẩn trương bổ sung thông tin để đảm bảo minh bạch và bảo vệ quyền lợi của cổ đông, nhà đầu tư.
Liên quan đến ý kiến ngoại trừ, kiểm toán cho biết công ty đã dừng dự án nhà máy tại Thanh Hóa nhưng chưa ghi nhận khoản tổn thất hơn 24,7 tỷ đồng đã đầu tư vào dự án. Sự thiếu sót này khiến kiểm toán không có đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tác động tới BCTC của doanh nghiệp.
Không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông
Theo danh sách tổng hợp người sở hữu chứng khoán do Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam lập ngày 1/12/2025, Phân lân Văn Điển hiện có 446 cổ đông, bao gồm tổ chức và cá nhân trong nước, nước ngoài. Trong đó, cổ đông Nhà nước là Tập đoàn Hóa chất Việt Nam nắm giữ 25.256.887 cổ phiếu, tương đương 67,06% vốn điều lệ. Cổ đông lớn thứ hai là Công ty TNHH Hoàng Ngân sở hữu 9.215.597 cổ phiếu, chiếm 24,47% vốn điều lệ.
Các cổ đông còn lại gồm 444 nhà đầu tư nắm giữ 3.192.864 cổ phiếu, tương ứng 8,47% vốn điều lệ. Theo quy định tại Luật Chứng khoán hiện hành, công ty đại chúng phải có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Với tỷ lệ chỉ đạt 8,47%, Phân lân Văn Điển hiện không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông để duy trì tư cách công ty đại chúng.
Doanh thu 2025 lập đỉnh kỷ lục bất chấp khó khăn
CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh phân bón, trực thuộc Tổng công ty Hóa chất Việt Nam (Vinachem). Thành lập từ năm 1963 với công suất ban đầu chỉ khoảng 20.000 tấn phân lân nung chảy mỗi năm, sau hơn nửa thế kỷ, quy mô sản xuất của công ty đã mở rộng đáng kể. Tổng công suất hiện đạt khoảng 450.000 tấn/năm, bao gồm 300.000 tấn phân lân nung chảy và 150.000 tấn phân NPK. Trụ sở doanh nghiệp đặt tại đường Phan Trọng Tuệ, xã Đại Thanh, Hà Nội.
Về năng lực tài chính, công ty có vốn điều lệ hơn 376,6 tỷ đồng. Hoạt động kinh doanh tập trung vào sản xuất và tiêu thụ phân lân nung chảy cùng các loại phân bón khác, đồng thời tham gia sản xuất vật liệu xây dựng và bao bì. Bên cạnh thị trường nội địa, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm và nhập khẩu nguyên liệu, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất.
Đáng chú ý, tình hình kinh doanh của Phân lân Văn Điển có nhiều biến động. Sau giai đoạn suy giảm năm 2019–2020, doanh nghiệp bắt đầu phục hồi từ năm 2021 nhưng với tốc độ chậm. Phải đến năm 2023, xu hướng tăng trưởng mới thực sự rõ ràng khi doanh thu lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ đồng.
Năm 2025 chứng kiến bước ngoặt lớn khi cả doanh thu và lợi nhuận cùng tăng vọt. Doanh thu đạt hơn 1.600 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng lên hơn 170 tỷ đồng, mức cao nhất trong toàn bộ giai đoạn. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh tăng mạnh lên hơn 213 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần so với các năm trước. Lợi nhuận gộp cũng vượt 400 tỷ đồng, cho thấy sự mở rộng đáng kể về quy mô hoạt động.
Mối quan hệ phức tạp với cổ đông lớn Hoàng Ngân
Công ty TNHH Hoàng Ngân, cổ đông lớn thứ hai của Phân lân Văn Điển, có mối liên hệ mật thiết với ông Nguyễn Ngọc Thạch – Thành viên Hội đồng Quản trị của Phân lân Nung chảy Văn Điển, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty Hoàng Ngân. Ông Thạch gia nhập HĐQT Phân lân Văn Điển từ ngày 29/12/2009 và là người có thâm niên lâu nhất tại công ty.
Dưới sự lãnh đạo của ông Thạch, Hoàng Ngân ngày càng mở rộng quan hệ với Phân lân Văn Điển. Trong giai đoạn 2018 - 2021, công ty này đã ba lần gia tăng sở hữu tại Phân lân Văn Điển, với lần gần nhất diễn ra vào tháng 3/2021. Khi đó, Hoàng Ngân mua thêm 800.000 cổ phiếu, nâng tổng số cổ phần nắm giữ lên 9,21 triệu đơn vị, tương đương 24,46% vốn chủ sở hữu. Tuy nhiên, giao dịch này đã khiến Hoàng Ngân bị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xử phạt 110 triệu đồng vào tháng 9/2021 do chậm công bố thông tin.
Để tăng cường sự hiện diện, tháng 9/2024, em trai của bà Nghiêm Thị Nhung (cổ đông của Hoàng Ngân) là ông Nghiêm Đức Toản được bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám đốc Phân lân Văn Điển. Trước đó, ông Toản là Trưởng phòng kỹ thuật của VAF, có bằng kỹ sư kinh tế thủy lợi và kỹ sư kỹ thuật công nghệ hóa học.
Hoàng Ngân được thành lập ngày 17/10/2001, có trụ sở tại Ninh Bình. Trong hơn một thập kỷ, vốn điều lệ của công ty đã tăng hơn 43%, từ mức ban đầu lên 266 tỷ đồng hiện nay. Cơ cấu cổ đông có nhiều thay đổi, với ông Nguyễn Ngọc Thạch và bà Nghiêm Thị Nhung là những cổ đông chính.
Trước nguy cơ hủy niêm yết, Phân lân Văn Điển đang đối mặt với thách thức lớn trong việc tuân thủ quy định và khôi phục niềm tin của nhà đầu tư, dù doanh nghiệp vừa đạt thành tích ấn tượng về doanh thu năm 2025.
