Trong tháng 4 vừa qua, thị trường tài chính chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa hai loại tài sản hàng đầu là Bitcoin và vàng. Trong khi vàng ghi nhận mức giảm nhẹ, Bitcoin lại bật tăng mạnh mẽ, đạt hiệu suất sinh lời 13% và bỏ xa kim loại quý. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng đà tăng này có thể không bền vững khi phần lớn động lực đến từ dòng vốn đầu cơ trên thị trường phái sinh.
Bitcoin tăng, vàng giảm
Theo dữ liệu từ CoinMarketCap, giá Bitcoin khởi đầu tháng 4 ở mức khoảng 68.500 USD và liên tục leo dốc, có thời điểm chạm gần 78.000 USD. Tính chung cả tháng, đồng tiền số lớn nhất thế giới tăng 13%, đánh dấu tháng tăng thứ hai liên tiếp và là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 4 năm 2025. Trước đó, Bitcoin chỉ tăng gần 2% trong tháng 3, chấm dứt chuỗi 5 tháng giảm liên tiếp.
Ngược lại, giá vàng thế giới giao ngay dù hồi phục gần 2% trong phiên cuối tháng lên 4.618,67 USD/ounce, nhưng vẫn khép lại tháng với mức giảm gần 2%. Áp lực lên vàng chủ yếu đến từ kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao kéo dài, cùng với tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước các tín hiệu chính sách tiền tệ toàn cầu.
Xét về tương quan lợi suất, Bitcoin đã vượt vàng khoảng 13-15 điểm phần trăm chỉ trong tháng 4. Khoảng cách này phản ánh sự dịch chuyển rõ nét trong khẩu vị rủi ro của dòng tiền, khi nhà đầu tư tạm thời ưu tiên các tài sản tăng trưởng cao thay vì lựa chọn phòng thủ truyền thống như vàng.
Đà tăng của Bitcoin có bền vững?
Tuy nhiên, đằng sau mức tăng ấn tượng, nhiều dữ liệu thị trường cho thấy sự thiếu bền vững. Theo CNBC, các đánh giá từ công ty nghiên cứu CryptoQuant chỉ ra rằng động lực chính của Bitcoin trong tháng qua đến từ thị trường hợp đồng tương lai vĩnh cửu (perpetual futures) – kênh giao dịch đòn bẩy lớn nhất hiện nay.
Chỉ số “nhu cầu biểu kiến” – thước đo theo dõi thay đổi lượng mua Bitcoin ròng trong 30 ngày – vẫn duy trì ở vùng âm xuyên suốt tháng 4, bất chấp nhu cầu trên thị trường phái sinh gia tăng mạnh. Julio Moreno, Trưởng bộ phận nghiên cứu của CryptoQuant, nhận định đây là tín hiệu đáng chú ý bởi sự phân kỳ giữa nhu cầu hợp đồng tương lai và nhu cầu giao ngay thường phản ánh một cấu trúc tăng giá thiếu nền tảng.
Theo chuyên gia này, việc dòng tiền đổ vào các vị thế đòn bẩy trong khi lực mua giao ngay không cải thiện cho thấy giá Bitcoin hiện chủ yếu được nâng đỡ bởi yếu tố đầu cơ tài chính, thay vì nhu cầu tích lũy thực chất từ thị trường cơ sở. Xét về lịch sử, những giai đoạn như vậy thường khó duy trì lâu dài và dễ kết thúc bằng các nhịp điều chỉnh khi các vị thế trên thị trường tương lai bị tháo gỡ.
Dữ liệu này cũng phản ánh sự thay đổi đáng kể trong cấu trúc thị trường tiền số. Nếu như giao dịch giao ngay từng là nền tảng cốt lõi của các sàn tiền số đời đầu, thì hiện nay hợp đồng tương lai vĩnh cửu đã trở thành kênh giao dịch chủ đạo về thanh khoản, khối lượng và khả năng định hình giá. Trong năm 2026, nhu cầu đối với tiền số được đánh giá là thiếu đồng đều và mang tính phản ứng nhiều hơn là tích lũy dài hạn. Biến động giá phần lớn gắn chặt với diễn biến của thị trường tài chính toàn cầu, đặc biệt là những thay đổi trong kỳ vọng lãi suất tại Mỹ và các cú sốc địa chính trị định kỳ, thay vì được thúc đẩy bởi lực mua giao ngay ổn định.
CryptoQuant lưu ý rằng mô hình phân kỳ tương tự từng xuất hiện trong giai đoạn đầu thị trường giá xuống năm 2022, trước khi Bitcoin bước vào chu kỳ lao dốc kéo dài. Dù bối cảnh hiện tại đã khác biệt đáng kể – với sự tham gia sâu hơn của các tổ chức tài chính lớn, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay và làn sóng doanh nghiệp tích lũy Bitcoin như tài sản dự trữ – rủi ro điều chỉnh vẫn chưa thể xem nhẹ.
Ở chiều tích cực, dòng vốn tổ chức vẫn cho thấy tín hiệu hỗ trợ nhất định. Trong tháng 4, các quỹ ETF Bitcoin ghi nhận dòng vốn ròng khoảng 1,9 tỷ USD, nâng tổng giá trị tài sản ròng lên hơn 100,5 tỷ USD. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin như tài sản dự trữ cũng gia tăng sở hữu thêm khoảng 58.000 BTC, tương đương khoảng 4,4 tỷ USD tính theo giá cuối tháng.
Sau khi chạm đỉnh quanh vùng 79.500 USD vào cuối tháng 4, Bitcoin chủ yếu dao động tích lũy với xu hướng hình thành các đáy thấp dần. Tuy nhiên, bước sang phiên giao dịch đầu tiên của tháng 5, đồng tiền số này đã bật tăng hơn 2%, thu hẹp đáng kể khoảng cách với vùng đỉnh gần nhất. Diễn biến này cho thấy dù đang vượt trội hoàn toàn so với vàng về hiệu suất ngắn hạn, Bitcoin vẫn đứng trước bài toán quen thuộc: đà tăng hiện tại có đủ nền tảng để duy trì, hay chỉ là một nhịp hưng phấn ngắn hạn được chống đỡ bởi đòn bẩy tài chính.
