Cơn Khát Chip Nhớ AI Đẩy Giá Điện Tử Tiêu Dùng Tăng Vọt, Đe Dọa Smartphone Giá Rẻ
Trong bối cảnh tài chính quốc tế, một món đồ gần như ai cũng "ôm ấp" hàng ngày như laptop hay smartphone lẽ ra phải ngày càng rẻ đi, nhưng hiện nay lại "tăng như giá vàng". Nguyên nhân chính không chỉ đến từ một mà là ba yếu tố, với sự bùng nổ của hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang kích hoạt một cuộc khủng hoảng chip nhớ trên diện rộng. Tại các đại công xưởng bán dẫn, ưu tiên hàng đầu hiện nay là sản xuất các dòng chip phục vụ siêu máy tính và trung tâm dữ liệu AI, thay vì các linh kiện phổ thông dùng cho thiết bị tiêu dùng.
Sản Xuất Chuyển Dịch: Ưu Tiên AI, Bỏ Rơi Thiết Bị Tiêu Dùng
Chip nhớ là thành phần không thể tách rời trong hệ sinh thái bán dẫn, được chế tác từ các tấm silicon và có nhiệm vụ lưu trữ, truyền tải dữ liệu đến bộ vi xử lý. Thị trường hiện chia làm hai dòng chủ lực: DRAM đóng vai trò bộ nhớ ngắn hạn và NAND flash cho lưu trữ dài hạn. Trái tim của các trung tâm dữ liệu AI là kiến trúc bộ nhớ siêu tốc HBM, nơi các chip DRAM được xếp chồng lên nhau và đặt sát GPU để vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn.
Trước cơn lốc đơn hàng HBM từ các gã khổng lồ AI, các nhà sản xuất buộc phải cắt giảm năng suất của DRAM và NAND thông thường để ưu tiên cho dòng chip cao cấp này. Hệ quả là giá chip nhớ đang tăng vọt ở mức chưa từng thấy. Theo hãng nghiên cứu TrendForce, chỉ trong quý 1, giá DRAM dự kiến tăng từ 90%–95%, trong khi NAND flash cũng tăng khoảng 55%–60%.
Thời Hoàng Kim Của Các "Đế Chế" Phần Cứng
Bộ ba SK Hynix, Samsung và Micron hiện nắm giữ hơn 90% sản lượng chip nhớ toàn cầu. Nhờ nhu cầu tăng đột biến, giá trị vốn hóa của các công ty này liên tục lập đỉnh mới. Để đáp ứng thị trường, cả ba đều đang rầm rộ mở rộng quy mô sản xuất tại Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Đài Loan và Hàn Quốc.
Sự trỗi dậy của AI đã làm thay đổi bản đồ quyền lực công nghệ tại châu Á, với các nhà cung cấp phần cứng chiếm trọn tâm điểm. Tổng vốn hóa của Samsung và SK Hynix vừa lần đầu tiên vượt mặt hai "ông lớn" internet Trung Quốc là Alibaba và Tencent cộng lại. Dù vậy, Trung Quốc đang nỗ lực tự lực cánh sinh trong ngành chip như một phần của chiến lược tự chủ công nghệ AI, với các công ty như ChangXin Memory Technologies và Yangtze Memory Technologies tăng tốc phát triển.
Tương Lai Nào Cho Smartphone Và Laptop?
Các chuyên gia nhận định phải mất nhiều năm nữa, các dây chuyền sản xuất mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu khổng lồ từ AI. Từ nay cho đến lúc đó, giá máy tính, smartphone, máy tính bảng và thậm chí là ô tô sẽ không ngừng leo thang. Theo Counterpoint Research, chi phí linh kiện tăng cao sẽ khiến việc sản xuất các thiết bị phân khúc thấp không còn mang lại lợi nhuận.
Nhiều dòng smartphone bình dân có khả năng sẽ bị xóa sổ hoàn toàn khi biên lợi nhuận bị bào mòn. Dự báo lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm 2,1% vào năm 2026. Các thương hiệu Trung Quốc như Honor, Vivo và Oppo — vốn sở hữu dải sản phẩm giá rẻ chiếm tỷ trọng lớn — được cho là sẽ chịu tổn thương nặng nề nhất trong cuộc khủng hoảng này. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn làm thay đổi cấu trúc thị trường điện tử toàn cầu.
