Việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp đang được triển khai trên cả nước, kéo theo đó là số lượng lớn nhà đất công dôi dư cần được xử lý kịp thời. Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, hiện có hàng nghìn cơ sở nhà đất thuộc diện phải sắp xếp, xử lý sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã.
Thực trạng nhà đất dôi dư
Nhiều trụ sở cơ quan, trường học, trạm y tế... sau khi sáp nhập trở nên bỏ trống hoặc sử dụng không hiệu quả. Tại một số địa phương, tình trạng này kéo dài nhiều năm, gây lãng phí lớn tài sản công. Theo thống kê sơ bộ, cả nước có khoảng 5.000 cơ sở nhà đất dôi dư cần xử lý.
Nguyên nhân chậm trễ
Một trong những nguyên nhân chính là quy trình xử lý phức tạp, liên quan đến nhiều bộ ngành. Việc xác định giá trị tài sản, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng, hay đấu giá quyền sử dụng đất đều mất nhiều thời gian. Ngoài ra, sự thiếu thống nhất giữa các quy định pháp luật cũng gây khó khăn cho các địa phương.
Giải pháp đẩy nhanh tiến độ
Để khắc phục tình trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ ngành liên quan rà soát, sửa đổi quy định, đơn giản hóa thủ tục. Cụ thể, Bộ Tài chính đang xây dựng nghị định mới về xử lý tài sản công dôi dư, theo hướng phân cấp mạnh mẽ cho địa phương.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi tiến độ xử lý nhà đất.
- Quy định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành trong việc xử lý.
- Khuyến khích các hình thức xử lý linh hoạt như cho thuê, chuyển nhượng, hoặc sử dụng vào mục đích khác.
Kinh nghiệm từ một số địa phương
Tại Hà Nội, thành phố đã thành lập tổ công tác liên ngành để rà soát, xử lý dứt điểm các trụ sở cũ. Nhiều cơ sở đã được chuyển đổi thành trường học, công viên hoặc bán đấu giá, thu về hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách. Tương tự, TP.HCM cũng đang đẩy nhanh việc sắp xếp lại các khu đất công, ưu tiên cho các dự án phúc lợi xã hội.
Kết luận
Việc xử lý nhà đất dôi dư không chỉ giúp tiết kiệm ngân sách, mà còn tạo quỹ đất cho phát triển kinh tế - xã hội. Các chuyên gia cho rằng, cần có cơ chế đặc thù, tháo gỡ vướng mắc về pháp lý, đồng thời tăng cường giám sát để tránh thất thoát. Chỉ khi đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính mới thực sự hiệu quả và bền vững.
