Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận (PMU Mỹ Thuận) vừa trình Bộ Xây dựng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt TPHCM - Cần Thơ, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 171.000 tỷ đồng. Theo đề xuất, tuyến đường sắt dài 175,2 km sẽ được đầu tư bằng vốn đầu tư công, dự kiến khởi công vào quý III/2028 và đưa vào khai thác từ năm 2035.
Phương án đầu tư và quy mô dự án
Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đưa ra phương án tuyến đường sắt đi chung cầu đường bộ tại vị trí vượt sông Hậu. Trong trường hợp xây dựng cầu đường sắt tách biệt với cầu đường bộ, tổng mức đầu tư dự kiến tăng lên khoảng 175.110 tỷ đồng.
Tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ được nghiên cứu theo quy mô đường sắt điện khí hóa, vận chuyển hỗn hợp cả hành khách và hàng hóa. Giai đoạn 1 sẽ đầu tư đường đơn, khổ ray 1.435 mm, tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h với tàu hàng. Toàn tuyến dự kiến có 12 ga và 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ.
Phạm vi và kết nối
Dự án có điểm đầu tại ga An Bình thuộc phường Dĩ An, TPHCM; điểm cuối tại ga Cần Thơ thuộc phường Hưng Phú, TP Cần Thơ. Tổng chiều dài tuyến khoảng 175,2 km, đi qua 5 địa phương gồm: TPHCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ. Hiện tại, giao thông kết nối TPHCM và Cần Thơ chủ yếu thông qua quốc lộ 1 và đường cao tốc.
Theo đề xuất, tuyến đường sắt được quy hoạch là đường đôi, nhưng giai đoạn 1 chỉ xây dựng đường đơn (đáp ứng nhu cầu vận tải đến năm 2055). Dự án sử dụng công nghệ tàu chạy điện, vận hành bằng hệ thống tín hiệu và điều khiển hiện đại.
Giải phóng mặt bằng và tái định cư
Về giải phóng mặt bằng, nhà chức trách dự kiến thu hồi khoảng 801,5 ha đất, với số hộ dân phải tái định cư khoảng 11.437 hộ. Chi phí giải phóng mặt bằng ước tính khoảng 79.001 tỷ đồng (giải tỏa một lần theo quy mô đường đôi).
Hình thức đầu tư và tiến độ
PMU Mỹ Thuận kiến nghị xây dựng tuyến đường sắt này bằng vốn đầu tư công. Theo đơn vị lập dự án, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc triển khai dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP) không mang lại hiệu quả cao hơn đầu tư công.
Về tiến độ, dự án dự kiến được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào tháng 8; hoàn thành thiết kế kỹ thuật tổng thể và phê duyệt dự án trong quý I/2028, khởi công trong quý III/2028 và cơ bản hoàn thành xây dựng vào năm 2035.
Hiệu quả kinh tế - xã hội
Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ được đánh giá có hiệu quả kinh tế - xã hội, góp phần đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng trên hành lang kinh tế TPHCM - Cần Thơ; giảm chi phí logistics, tái cơ cấu thị phần vận tải và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
