Tại hội thảo "Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng" do Bộ Xây dựng và Báo Tiền Phong tổ chức vào sáng ngày 12/3, ông Lê Quang Huy - Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam đã chia sẻ những quan điểm sâu sắc về thực trạng và đề xuất cải thiện lĩnh vực này. Ông Huy bày tỏ niềm tin lớn vào chính sách hiện nay, nhấn mạnh rằng tinh thần chung là "vướng ở đâu thì sửa ở đó", thể hiện qua các văn bản pháp lý như nghị định, nghị quyết và thông tư được ban hành gần đây.
Ba vấn đề nổi cộm từ góc nhìn doanh nghiệp
Tuy nhiên, ông Huy cũng chỉ ra ba vấn đề thực tế trong quá trình triển khai nhà ở xã hội, đòi hỏi sự điều chỉnh kịp thời để thúc đẩy nguồn cung và đảm bảo công bằng.
Thứ nhất: Rủi ro trong xét duyệt hồ sơ đối tượng mua nhà
Hiện nay, doanh nghiệp đóng vai trò trực tiếp trong việc tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng, thu tiền và bàn giao nhà. Tuy nhiên, cơ quan nhà nước chỉ tiến hành hậu kiểm sau đó. Nếu phát hiện đối tượng không đủ điều kiện, việc thu hồi căn hộ trở nên phức tạp, buộc doanh nghiệp phải chấm dứt hợp đồng, xử lý tài chính và làm lại toàn bộ quy trình bán hàng. Ông Huy nhấn mạnh đây là rủi ro lớn, trong khi lỗi có thể không xuất phát từ phía doanh nghiệp.
Để giải quyết, ông đề xuất công tác xét duyệt nên do cơ quan nhà nước thực hiện ngay từ đầu. Cụ thể, có thể xây dựng một cơ sở dữ liệu chung về đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên nền tảng VNeID. Khi người dân đăng ký, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu và ký hợp đồng theo danh sách đã được xác nhận, giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả.
Thứ hai: Vướng mắc trong quy hoạch và chỉ tiêu kỹ thuật
Ông Huy chỉ ra rằng, một số dự án nhà ở xã hội đã được chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy hoạch phân khu, nhưng khi triển khai quy hoạch chi tiết lại phát sinh vướng mắc. Điều này dẫn đến chậm phê duyệt và ảnh hưởng tiến độ dự án. Ông mong muốn quy trình phê duyệt được thống nhất và đồng bộ hơn, nhằm bảo đảm tiến độ thi công và đưa nhà vào sử dụng kịp thời.
Thứ ba: Chất lượng nhà ở xã hội và quy định hạn chế
BIC Việt Nam luôn quan niệm rằng nhà ở xã hội không đồng nghĩa với chất lượng thấp. Từ những năm 2014-2015, công ty đã phát triển các dự án tích hợp trung tâm thương mại, tiện ích nội khu và không gian sinh hoạt cộng đồng. Gần đây, họ tiếp tục chú trọng nâng cao giá trị thụ hưởng cho cư dân.
Tuy nhiên, ông Huy cho biết một số quy định hiện hành gây khó khăn cho việc cải thiện chất lượng. Ví dụ, nếu chủ đầu tư tách 20% quỹ đất để xây dựng công trình thương mại hoặc nhà ở thương mại theo quy định, thì phần diện tích thương mại dịch vụ trong khối đế của tòa nhà nhà ở xã hội lại không được bố trí. Điều này dẫn đến các tòa nhà thuần túy để ở, thiếu không gian thương mại dịch vụ ở tầng thấp, hạn chế giá trị sống của cư dân.
Ông đề xuất cho phép linh hoạt bố trí diện tích thương mại dịch vụ trong khối đế của dự án nhà ở xã hội, ngay cả khi đã tách 20% quỹ đất riêng. Doanh nghiệp sẵn sàng tính toán và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính liên quan đến diện tích này với Nhà nước, nhằm tạo môi trường sống tốt hơn cho người dân.
Những chia sẻ của ông Lê Quang Huy tại hội thảo không chỉ phản ánh thực tế triển khai mà còn đưa ra các giải pháp thiết thực, góp phần thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội và đảm bảo công bằng trong tiếp cận.
