Xung đột Iran đe dọa 'mỏ vàng' lợi nhuận của các hãng xe sang tại Trung Đông
Thị trường Trung Đông từ lâu được ví như "mỏ vàng" của các hãng xe siêu sang nhờ những đơn đặt hàng cá nhân hóa đắt đỏ từ giới siêu giàu. Tuy nhiên, chiến sự leo thang tại Iran đang khiến nguồn lợi nhuận khổng lồ này bị đe dọa nghiêm trọng, đúng vào thời điểm nhu cầu toàn cầu đang suy yếu.
Trung Đông - thị trường trọng điểm với tỷ suất lợi nhuận vượt trội
Mặc dù chỉ chiếm dưới 10% doanh số toàn cầu, khu vực Trung Đông lại đóng góp tỷ suất lợi nhuận đặc biệt cao cho các thương hiệu xe sang. Lý do nằm ở những gói cá nhân hóa xa xỉ dành cho giới siêu giàu tại Vùng Vịnh.
Ví dụ điển hình: Một chiếc Rolls-Royce Phantom tiêu chuẩn có giá khởi điểm khoảng 572.000 USD, nhưng các phiên bản cá nhân hóa tại Trung Đông có thể đẩy giá lên gấp đôi hoặc gấp ba. Rolls-Royce Phantom Arabesque - dự án chế tác theo yêu cầu của khách hàng VIP tại Dubai với nắp capo khắc laser họa tiết Mashrabiya lấy cảm hứng từ kiến trúc Ả Rập - là minh chứng rõ nét cho xu hướng này.
Khu vực này nổi tiếng với các phiên bản giới hạn sử dụng vật liệu cao cấp như gỗ quý, xà cừ, thậm chí dát vàng. Năm 2024, Land Rover đã bán 20 chiếc Range Rover SV Bespoke Sadaf Edition với giá từ 1,5 triệu AED (hơn 408.000 USD) - cao gấp 3 lần giá tiêu chuẩn tại Anh.
Chiến sự Iran làm đảo lộn thị trường
Tình hình thay đổi nhanh chóng khi xung đột lan rộng khắp khu vực. Nhiều showroom xe sang tại Vùng Vịnh đã phải đóng cửa tạm thời. Các thương hiệu như Ferrari, Bentley và Maserati đã tạm dừng giao xe, dù hiện tại một số showroom đã mở cửa trở lại.
Theo Chris Bull, Giám đốc showroom siêu xe F1rst Motors tại Dubai chuyên kinh doanh các thương hiệu như Ferrari và Bugatti, doanh số hiện giảm khoảng 30% sau khi mở cửa trở lại. Showroom này cũng phải đóng cửa trong những ngày đầu xung đột.
"Đối với các nhà sản xuất xe cao cấp, đây thực sự là một thảm họa" - cựu CEO Aston Martin Andy Palmer nhận định. Ông cho biết trong quá khứ, các thương hiệu cao cấp gần như không cần chào hàng mà vẫn bán được các phiên bản đặc biệt cho giới sưu tầm Trung Đông, nhưng tình hình hiện tại là chưa từng có tiền lệ.
Phản ứng của các hãng xe lớn
Các hãng xe sang hàng đầu như Lamborghini, Bentley, Porsche và Land Rover đều đang theo dõi sát sao diễn biến, kỳ vọng xung đột sớm kết thúc.
CEO Volkswagen Oliver Blume thừa nhận doanh số tại Trung Đông có biên lợi nhuận rất cao và "chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng". Trong khi đó, CEO Bentley Frank-Steffen Walliser thẳng thắn: "Khách hàng lúc này còn nhiều mối bận tâm hơn là mua một chiếc Bentley mới".
Bentley cho biết doanh số năm ngoái giảm 5%, dù hiện chưa cần cắt giảm sản xuất. Tuy nhiên, Giám đốc tài chính Axel Dewitz cảnh báo nếu khủng hoảng kéo dài thêm vài tuần, hãng sẽ phải xem xét lại.
CEO Lamborghini Stephan Winkelmann chia sẻ hãng đã đối mặt với hàng loạt thách thức kể từ sau đại dịch Covid-19: thị trường Nga gần như đóng băng sau xung đột tại Ukraine, Trung Quốc lao dốc, Mỹ chịu tác động từ chính sách thuế quan, và nay đến lượt khu vực Trung Đông rơi vào trạng thái gần như đình trệ.
Triển vọng u ám cho ngành xe sang toàn cầu
Khó khăn tại Trung Đông càng khiến bức tranh toàn cầu của ngành xe sang thêm ảm đạm:
- Doanh số tại Mỹ chịu áp lực từ chính sách thuế quan
- Thị trường Trung Quốc và châu Âu suy yếu
- Các hãng xe cao cấp gần như không còn nhiều động lực tăng trưởng
Trước những rủi ro về chuỗi phân phối và logistics, các hãng xe sang toàn cầu buộc phải tính toán lại kế hoạch sản xuất, qua đó kéo theo nguy cơ lợi nhuận chịu áp lực đáng kể. Một số thậm chí đã cân nhắc cắt giảm sản lượng.
Đáng chú ý, phân khúc xe trên 1,4 triệu USD tại Trung Đông vẫn giữ được sự ổn định tương đối và doanh số ngoài UAE vẫn khả quan. Thậm chí, một số khách hàng sẵn sàng chi tới 30.000 Euro để vận chuyển những chiếc xe trị giá hàng triệu USD ra khỏi khu vực bất ổn.
Tuy nhiên, mảng xe cá nhân hóa bespoke - vốn là nguồn lợi nhuận chính - gần như đã đóng băng. Các hãng xe sang toàn cầu đang đối mặt với thách thức chưa từng có khi "mỏ vàng" Trung Đông rung chuyển trong bối cảnh thị trường toàn cầu đầy biến động.
