Vật liệu xây dựng tăng giá gấp 2-3 lần, nhiều dự án hạ tầng đối mặt khó khăn
Đại diện liên danh nhà thầu thi công dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14b tại Đà Nẵng vừa báo cáo về những thách thức nghiêm trọng trong việc tập kết đủ vật liệu phục vụ thi công. Tình trạng khan hiếm vật liệu các loại tại địa phương, cùng với việc nhiều mỏ hết giấy phép khai thác hoặc chất lượng không đảm bảo, đang khiến tiến độ công trình bị ảnh hưởng nặng nề.
Giá vật liệu đội cao, nhà thầu chịu lỗ nặng
Dù nhà thầu đang tích cực triển khai các hạng mục như đắp đất, thi công cấp phối đá dăm và xây dựng hầm chui, nhưng việc thiếu vật liệu đạt yêu cầu và giá cả tăng vọt so với hợp đồng đã ký trước đó đang trở thành rào cản lớn. Cụ thể, giá đất đắp trong hợp đồng là 126.000 đồng/m3, nhưng đến đầu tháng 3, giá thị trường đã tăng 1,9 lần, lên mức 240.000 đồng/m3.
Đáng chú ý, giá cấp phối đá dăm các loại thậm chí còn tăng gần 3 lần, từ mức 190.000 - 220.000 đồng/m3 theo hợp đồng, lên tới 550.000 - 600.000 đồng/m3. Bên cạnh đó, giá dầu diesel cũng tăng từ 23.590 đồng/lít lên xấp xỉ 30.000 đồng/lít. Nhà thầu cho biết họ đang phải bù lỗ hơn 40 tỉ đồng do biến động giá vật liệu so với giá hợp đồng đã ký.
Đề xuất giải pháp khẩn cấp
Trước tình hình này, nhà thầu đã đề xuất một số biện pháp khẩn cấp. Họ cho rằng bất cập nguồn cung vật liệu tại địa phương là yếu tố bất khả kháng, nằm ngoài khả nực kiểm soát. Do đó, họ đề nghị được điều phối thêm vật liệu đất đắp từ các dự án khác về hỗ trợ. Đồng thời, họ yêu cầu địa phương cấp tốc phê duyệt một số mỏ vật liệu đặc thù cho dự án, đảm bảo ổn định về khối lượng và đơn giá phù hợp, hoặc điều chỉnh lại chỉ số giá cho sát với thực tế thị trường.
Vướng mắc mặt bằng và thời tiết
Ngoài vấn đề vật liệu, dự án cải tạo QL14b còn đang chật vật vì chậm bàn giao mặt bằng sạch. Tình trạng vướng nhiều hộ dân, cột điện chưa được giải tỏa đã ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thi công. Theo liên danh nhà thầu, nhiều vị trí mặt bằng được bàn giao theo kiểu "xôi đỗ", cách quãng và kéo dài, rất khó để triển khai thi công hiệu quả.
Yếu tố thời tiết thay đổi thất thường, với những cơn mưa nhiều, cũng khiến việc thi công trở nên khó khăn hơn, làm chậm tiến độ tổng thể của công trình.
Tình trạng chung tại nhiều dự án khác
Không chỉ riêng dự án tại Đà Nẵng, tình trạng vướng mắc về vật liệu và mặt bằng cũng xuất hiện ở nhiều dự án hạ tầng khác trên cả nước. Theo Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía bắc thuộc Tổng công ty Đầu tư Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), sau kỳ nghỉ Tết, nhu cầu về vật liệu xây dựng đã tăng đột biến.
Dù các nhà thầu tham gia dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã chủ động khảo sát nguồn vật liệu, nhưng nhiều mỏ trên địa bàn Lào Cai đã hết hạn khai thác hoặc không còn đáp ứng yêu cầu về trữ lượng và chất lượng. Nếu không sớm tháo gỡ khó khăn về nguồn cung, việc thiếu vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát và đá, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các gói thầu.
Phân tích từ chuyên gia
Ông Nguyễn Thế Minh, Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), chia sẻ rằng tại nhiều dự án đầu tư công, các nhà thầu thường xuyên phải đối mặt với tình trạng giá vật liệu đội cao. Theo ông, một nguyên nhân chính là việc các địa phương công bố giá vật liệu không sát với giá thị trường, thậm chí có trường hợp không có nguồn cung trên thị trường nhưng vẫn công bố giá.
Hệ quả là việc duyệt dự toán và chỉ số trượt giá không phản ánh đúng thực tế, khiến nhà thầu càng làm càng lỗ nặng. Ông Minh cũng nhấn mạnh rằng điểm nghẽn lớn trong đầu tư công hiện nay là vấn đề giải phóng mặt bằng. Việc mặt bằng được giao theo kiểu "xôi đỗ", không hoàn toàn sạch, khiến nhiều nhà thầu mệt mỏi và khó khăn trong việc huy động thiết bị, máy móc.
Kêu gọi sự vào cuộc quyết liệt
Để gỡ vướng cho các dự án hạ tầng, đặc biệt là các dự án đầu tư công, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương. Các biện pháp tháo gỡ "nút thắt" về mặt bằng và vật liệu cần được triển khai nhanh chóng và hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng và hiệu quả đầu tư.
