Vĩnh Long đang đứng trước chu kỳ phát triển mới với không gian mở rộng, hạ tầng liên vùng tăng tốc và những động lực kinh tế mới. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của địa phương không chỉ dựa vào tăng trưởng, mà còn ở khả năng kiến tạo các đô thị dẫn dắt phát triển. Đây là chủ đề chính của hội thảo "Vĩnh Long trong không gian phát triển mới: Động lực đô thị hóa và cơ hội kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới" dự kiến diễn ra ngày 3/7.
Khi tăng trưởng không là bài toán duy nhất
Trong nhiều năm, phát triển Đồng bằng sông Cửu Long xoay quanh hạ tầng, liên kết vùng và thu hút đầu tư. Những yếu tố này vẫn giữ vai trò nền tảng. Khi mạng lưới cao tốc, kết nối liên vùng và hạ tầng logistics hoàn thiện, khoảng cách kết nối giữa các địa phương thu hẹp. Câu hỏi đặt ra không còn là địa phương nào có thêm nhiều tuyến đường, mà là địa phương nào chuyển hóa lợi thế thành năng lực cạnh tranh. Vĩnh Long đang ở thời điểm đó.
Sau khi hợp nhất với Bến Tre và Trà Vinh, tỉnh mới có quy mô hơn 6.200km², dân số trên 4,2 triệu người, kết nối hệ sinh thái kinh tế sông, kinh tế biển, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, logistics và dịch vụ. Vĩnh Long trở thành một trong ba địa phương có diện tích và dân số lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long, mở ra thị trường lớn hơn, chuỗi giá trị hoàn chỉnh và sức hút đầu tư mạnh hơn.
Song hành là làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn của vùng, rút ngắn thời gian kết nối Vĩnh Long với TPHCM và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 10%/năm, kinh tế số đóng góp khoảng 30% GRDP, GRDP bình quân đầu người khoảng 169 triệu đồng, huy động khoảng 480.000 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Cùng với công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao, phát triển đô thị, dịch vụ và logistics trở thành động lực tăng trưởng mới.
Đô thị trở thành động lực tăng trưởng
Kinh nghiệm trong nước và quốc tế cho thấy, hạ tầng mở đường cho tăng trưởng, nhưng mô hình phát triển mới quyết định tăng trưởng có được giữ lại hay không. Điểm chung của các mô hình thành công là tăng trưởng kinh tế song hành với hình thành trung tâm đô thị chất lượng cao. Đô thị không chỉ là nơi ở, mà trở thành không gian hội tụ nguồn lực, phát triển dịch vụ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sống. Đô thị đang trở thành động lực của tăng trưởng, không chỉ là kết quả.
Vĩnh Long phải giải bài toán này trong giai đoạn mới. Theo quy hoạch đến năm 2030, tỉnh phát triển hệ thống 45 đô thị theo mô hình trung tâm - vệ tinh, không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hình thành các cực tăng trưởng mới. Quy hoạch tạo dư địa, nhưng cần dự án chất lượng và nhà đầu tư năng lực để hiện thực hóa. Thực tế cho thấy, những bước chuyển mạnh mẽ gắn với các "nhà đầu tư kiến tạo" - doanh nghiệp không chỉ phát triển dự án mà còn xây dựng hệ sinh thái đô thị, dịch vụ, hạ tầng xã hội và chuẩn sống mới.
Hội thảo đa ngành định hình tương lai
Việc Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam và Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam (Reatimes) tổ chức hội thảo tại Vĩnh Long mang nhiều ý nghĩa. Hội thảo là diễn đàn đa ngành với sự tham dự của lãnh đạo UBND tỉnh, TS Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cùng nhiều chuyên gia kinh tế, quy hoạch, lịch sử, pháp lý và doanh nghiệp.
Nội dung hội thảo gồm các chủ đề từ động lực tăng trưởng, quy hoạch đô thị đến xu hướng thị trường và vận hành theo chuẩn quốc tế. GS.TS Hoàng Văn Cường phân tích vị thế Vĩnh Long trong không gian phát triển Đồng bằng sông Cửu Long, lợi thế trung tâm và định hướng trở thành cực tăng trưởng mới. GS.TSKH Vũ Minh Giang mang đến góc nhìn lịch sử, vai trò của Vĩnh Long, giá trị văn hóa, bản sắc địa phương và yêu cầu kết hợp quy hoạch hiện đại với bảo tồn di sản. PGS.TS Trần Đình Thiên, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, PGS.TS Nguyễn Minh Ngọc chia sẻ về động lực đô thị, hoàn thiện thể chế, xu hướng chuẩn sống mới, nâng cao chất lượng không gian sống và sức hấp dẫn của Vĩnh Long.
Sự tham gia của đại diện Hilton mở rộng thảo luận sang vận hành đô thị theo chuẩn quốc tế - khía cạnh còn mới tại Việt Nam. Điều này cho thấy phát triển đô thị không chỉ dừng ở quy hoạch hay xây dựng, mà còn gồm quản trị, chất lượng dịch vụ, trải nghiệm cư dân và năng lực vận hành - yếu tố quyết định giá trị bền vững.
Một chu kỳ phát triển mới có thể mở ra bằng quy hoạch và hạ tầng, nhưng chất lượng chu kỳ được quyết định bởi những đô thị được kiến tạo trong giai đoạn tiếp theo. Giá trị lớn nhất của hội thảo ngày 3/7 không nằm ở dự báo thị trường, mà ở việc định hình tư duy phát triển cho Vĩnh Long trong nhiều thập kỷ tới.
