Chiều 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội và việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Cả hai dự án đều có tổng mức đầu tư lớn, lần lượt khoảng 288.268 tỷ đồng và 289.975 tỷ đồng (sau điều chỉnh).
Đường Vành đai 5: Quy mô 6 làn xe, kết nối 7 địa phương
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết dự án nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong Vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững và tạo động lực phát triển kinh tế mới. Dự án dài khoảng 349km, đi qua 7 địa phương: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Tuyến chính có quy mô 6 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế 100-120km/giờ, kèm đường song hành tối thiểu 2 làn xe, tốc độ 60-80km/giờ. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 288.268 tỷ đồng, trong đó phần tuyến chính cao tốc 215.192 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, phần đường song hành 73.076 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Chính phủ đề xuất đầu tư công và thu phí sau hoàn thành.
Thẩm tra: Cần rà soát tổng mức đầu tư và hướng tuyến
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban nhất trí về sự cần thiết đầu tư, nhưng đề nghị rà soát tổng mức đầu tư, đảm bảo chính xác, khả thi. Đồng thời, cần giải trình chênh lệch giữa chiều dài 272km theo quy hoạch và 349km theo dự án. Đối với hướng tuyến mới qua Thái Nguyên, cần chứng minh lợi ích vượt trội so với chi phí. Với đoạn qua Ninh Bình và khu đô thị, cần so sánh phương án đi thấp, đi cao về tiếng ồn, cảnh quan và chi phí vòng đời.
Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Điều chỉnh tăng 86.744 tỷ đồng
Dự án đường sắt được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết 187/2025/QH15. Tuy nhiên, quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi xuất hiện nhiều yếu tố mới, cần điều chỉnh chủ trương. Chính phủ đề xuất điều chỉnh đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện thành tuyến nhánh; bổ sung đoạn Yên Viên - Gia Lâm dài 8,4 km; bổ sung 2 nhánh kết nối đường sắt hiện hữu. Đồng thời, điều chỉnh quy mô đoạn ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng từ đường đơn lên đường đôi, và bổ sung di dời công trình điện trên 110kV.
Tổng mức đầu tư sơ bộ sau điều chỉnh là 289.975 tỷ đồng, tăng 86.744 tỷ đồng so với mức được phê duyệt. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc trình điều chỉnh là phù hợp thẩm quyền, nhưng đề nghị hoàn thiện cơ sở xác định tổng mức đầu tư, làm rõ nguyên nhân tăng giảm từng khoản mục và bổ sung giải pháp kiểm soát chi phí. Riêng đề xuất bổ sung chi phí di dời công trình điện do Hà Nội làm chủ đầu tư vào tổng mức đầu tư dự án không được chấp thuận.
Kết luận: Trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên kết luận: Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất trình Quốc hội ban hành nghị quyết về chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 và điều chỉnh chủ trương đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Ông giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính hoàn thiện báo cáo thẩm tra chính thức, thể hiện rõ chính kiến về từng nội dung, nhất là các vấn đề phức tạp, nhạy cảm.
