Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng thủ đô Hà Nội, với tổng mức đầu tư sơ bộ 235.740 tỉ đồng. Dự án có quy mô cơ bản 6 làn xe, dự kiến hoàn thành trong năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.
Quy mô và hướng tuyến
Theo đề xuất của Bộ Xây dựng, điểm đầu và điểm cuối của tuyến đều tại vị trí Km367+100 đường Hồ Chí Minh, thuộc xã Yên Bài, thành phố Hà Nội. Tuyến có chiều dài khoảng 321 km, đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Quy mô đầu tư chủ yếu 6 làn xe, riêng đoạn qua Thái Nguyên được thiết kế 4 làn xe. Về phương án xây dựng, khoảng 99% chiều dài tuyến (317,9 km) được thiết kế đi thấp, phần cầu trên cao chỉ dài khoảng 3,1 km (chiếm 1%), dự kiến bố trí trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, đoạn từ nút giao Quốc lộ 1 đến nút giao cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình.
Phân chia dự án thành phần
Do quy mô lớn và đi qua nhiều địa phương, dự án được đề xuất chia thành 15 dự án thành phần. Trong đó, 7 dự án thành phần thực hiện công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư đường song hành tại các địa phương; 8 dự án thành phần đầu tư tuyến chính Vành đai 5.
Bộ Xây dựng đề xuất mục tiêu rút ngắn tối đa thời gian triển khai để dự án cơ bản hoàn thành trong năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.
Vai trò chiến lược liên vùng
Vành đai 5 giữ vai trò là tuyến vành đai liên vùng, kết nối 6 tuyến cao tốc hướng tâm gồm Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình và Hà Nội - Hòa Bình. Đồng thời, tuyến liên kết hệ thống quốc lộ, cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics của khu vực phía bắc.
Theo Bộ Xây dựng, Vành đai 5 được xác định là trục động lực mới để tổ chức lại không gian phát triển của Vùng thủ đô. Đây là khu vực có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển dịch vụ, logistics nhanh, giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của cả nước với tổng dân số khoảng 31 triệu người, chiếm khoảng 27% dân số và khoảng 32% GDP cả nước.
Bộ Xây dựng nhấn mạnh: “Vành đai 5 khi được đầu tư hoàn chỉnh sẽ tạo ra một vành đai phát triển mới, mở rộng không gian phát triển ra ngoài khu vực trung tâm, giảm áp lực cho nội đô Hà Nội và các đô thị hiện hữu.”
Phương án đầu tư và thu phí
Về phương án đầu tư, Bộ Xây dựng đề xuất các hạng mục giải phóng mặt bằng, đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè được đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước do khó thu hút nguồn lực ngoài ngân sách, tương tự mô hình đã áp dụng tại dự án đường Vành đai 4 - Vùng thủ đô Hà Nội, Vành đai 3 và Vành đai 4 TP.HCM.
Đối với tuyến chính cao tốc, trên cơ sở hai phương án nghiên cứu gồm đầu tư theo phương thức PPP hoặc đầu tư công kết hợp thu phí sử dụng đường bộ sau khi hoàn thành, Bộ Xây dựng đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư công. Nhà nước sẽ bố trí vốn ngân sách để đầu tư xây dựng toàn tuyến Vành đai 5. Sau khi hoàn thành, tuyến đường sẽ được tổ chức quản lý, khai thác và thu phí sử dụng đường bộ với mức dự kiến khoảng 1.300 đồng/xe con/km.
