Trường đua ngựa Phú Thọ, một di sản lịch sử từ thời Pháp thuộc, đang trải qua sự chuyển mình mạnh mẽ. Từng là nơi vó ngựa tung hoành suốt gần một thế kỷ, khu đất rộng 48 ha này hiện đang được TP HCM cải tạo thành hệ thống giao thông hiện đại, với khán đài cũ vẫn được giữ nguyên nhưng dần xuống cấp.
Lịch Sử Huy Hoàng Và Sự Đóng Cửa
Được người Pháp xây dựng từ năm 1932, trường đua Phú Thọ là địa điểm đua ngựa duy nhất của Sài Gòn và cả Việt Nam thời bấy giờ, thu hút đông đảo người dân tham gia. Ban đầu, Hội đua ngựa Sài Gòn đã mua khu đất hơn 40 ha, vốn là nghĩa địa, và phải bốc dỡ hài cốt để cải táng trước khi xây dựng. Sau bốn năm, công trình hoàn thành và trở thành điểm đến quen thuộc cho dân Sài Gòn và Nam kỳ Lục tỉnh.
Nhà văn Hồ Biểu Chánh trong tác phẩm "Ở theo thời" năm 1935 đã miêu tả cảnh nhộn nhịp: "Khi ra gần tới trường đua thì gặp xe hơi, xe ngựa, xe máy chật đường, rồi tới cửa thì thấy thiên hạ chen nhau mua giấy mà vô nườm nượp". Những năm 1960, nơi đây có khoảng 200 ngựa đua chính hiệu, và để duy trì hoạt động hàng tuần, người ta phải thuê thêm ngựa cỏ để đủ 10-12 con mỗi đợt.
Hoạt động đua ngựa kéo dài đến năm 2011 thì chính thức đóng cửa, để nhường chỗ cho việc xây dựng Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể thao thành tích cao. Trước đó, năm 1975, trường đua cũng bị gián đoạn vì thời cuộc, và được phục hồi 14 năm sau dưới tên Câu lạc bộ thể thao Phú Thọ, mang lại lợi nhuận đáng kể cho thành phố.
Chuyển Đổi Thành Công Trình Giao Thông
Giữa năm ngoái, TP HCM đã khởi công xây dựng năm tuyến đường xuyên qua khu trường đua Phú Thọ với tổng mức đầu tư 200 tỷ đồng. Theo kế hoạch, công trình này sẽ hoàn thành vào năm 2026, góp phần giảm ùn tắc giao thông cho khu vực.
Các tuyến đường mới kết nối với các trục chính xung quanh như Lý Thường Kiệt, Lê Đại Hành, và Ba Tháng Hai. Hiện tại, nhiều đoạn đường đã được trải nhựa, trồng cây xanh, và lắp đặt hệ thống chiếu sáng, thậm chí được người dân tận dụng làm nơi bán hoa Tết. Công nhân cùng máy móc đang tất bật thi công để đảm bảo tiến độ.
Bảo Tồn Khán Đài Và Dấu Tích Lịch Sử
Khán đài của trường đua vẫn được giữ lại, với kết cấu không thay đổi nhiều so với ảnh chụp năm 1971. Tuy nhiên, hạng mục này đang xuống cấp dần theo thời gian, với lớp sơn bong tróc và các lối lên bị khóa kín. Hiện nay, nơi đây là không gian sinh hoạt cho vận động viên của Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể dục thể thao TP HCM.
Dấu tích về cá cược đua ngựa vẫn còn rõ nét trên khán đài sau hơn 50 năm. Các hạng mục khác như chuồng ngựa, bảng thông tin cá cược đã bị tháo dỡ, và khu vực xung quanh được rào chắn để phục vụ thi công.
Tương Lai Phát Triển Của Khu Vực
Bên cạnh khán đài, rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ đã khai trương vào dịp 30/4 năm ngoái. Trong tương lai, khu vực này sẽ tiếp tục được phát triển với nhiều công trình mới, bao gồm công viên và các tòa nhà, nhằm hoàn thiện quy hoạch đô thị.
Dự án không chỉ giúp hình thành khu liên hợp thể thao phục vụ Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026, mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Từ một bãi đất rộng trong ảnh chụp năm 1968 của Davis Green, trường đua Phú Thọ giờ đã thay đổi hoàn toàn, với cảnh quan hiện đại hòa quyện cùng di sản lịch sử.
