Triển vọng mới cho nhà ở xã hội: Doanh nghiệp tăng tốc đầu tư khi chính sách thông thoáng
Thị trường bất động sản Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng mới khi nhiều doanh nghiệp lớn chủ động tham gia phát triển các dự án nhà ở xã hội. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các rào cản về cơ chế chính sách dần được tháo gỡ, mở ra những kỳ vọng tích cực cho công tác an cư của người dân, đặc biệt là công nhân và người thu nhập thấp.
Doanh nghiệp lớn vào cuộc với các dự án quy mô
Mới đây, Tập đoàn Hoa Sen đã chính thức đăng ký thực hiện hai dự án nhà ở xã hội tại tỉnh Đồng Nai. Một dự án có quy mô 478 căn hộ tại thành phố Biên Hòa với tổng vốn đầu tư hơn 700 tỷ đồng, và dự án còn lại khoảng 1.800 căn hộ tại huyện Nhơn Trạch, với vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Việc này đánh dấu sự tái xuất của Hoa Sen trong lĩnh vực bất động sản sau thời gian dài tập trung vào các dự án thương mại, dịch vụ không đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Không chỉ Hoa Sen, hàng loạt doanh nghiệp khác cũng đang tăng tốc đầu tư vào phân khúc này. Hai công ty trong hệ sinh thái Tập đoàn Thành Thành Công, gồm Công ty Địa ốc Sài Gòn Thương Tín và Công ty Khu Công nghiệp Thành Thành Công, đã khởi công khu nhà ở xã hội gần 1.200 căn tại dự án Khu dân cư Thành Thành Công ở tỉnh Tây Ninh vào cuối năm 2025.
Tại Tây Ninh, Trần Anh Group cũng chuyển hướng đầu tư bằng cách dành 17ha trong tổng số 38ha quỹ đất tại Khu công nghiệp Đức Hòa 3 để phát triển nhà ở xã hội, thay vì nhà ở thương mại như kế hoạch ban đầu. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu an cư của công nhân tại địa phương và các khu vực lân cận như Củ Chi, Hóc Môn.
Chính sách thông thoáng thúc đẩy đầu tư
Sự tham gia mạnh mẽ của các doanh nghiệp phần lớn nhờ vào việc cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội đang dần thông thoáng hơn. Đáng chú ý, mức lợi nhuận cho chủ đầu tư đã được nới từ 10% lên 13%, tạo thêm động lực tài chính. Bên cạnh đó, với sự vào cuộc quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ và các Bộ ngành, đặc biệt là Bộ Xây dựng, nhiều khó khăn, vướng mắc trong phát triển nhà ở xã hội đang từng bước được tháo gỡ.
Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, cả nước hiện có 696 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 637.048 căn. Trong đó, 380 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với 388.090 căn, 151 dự án đang xây dựng với 132.616 căn, và 165 dự án đã hoàn thành với 116.342 căn. Tuy nhiên, tổng số này mới đạt khoảng 60% chỉ tiêu đầu tư hơn 1,06 triệu căn theo Đề án đến năm 2025, cho thấy vẫn còn nhiều dư địa phát triển.
Thách thức và đề xuất từ chuyên gia
Dù triển vọng là rõ ràng, bài toán phát triển nhà ở xã hội vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam chỉ ra nghịch lý: nhu cầu cao nhưng nhiều dự án xây xong lại khó tiêu thụ. Nguyên nhân chủ yếu do quy hoạch quỹ đất chưa phù hợp, nhiều dự án nằm ở vị trí xa trung tâm, hạ tầng giao thông yếu, thiếu trường học, bệnh viện và tách rời khu vực làm việc của người lao động.
Ngoài ra, việc quy định khống chế chi phí bán hàng ở mức 2% khiến doanh nghiệp gặp khó trong truyền thông và tiếp cận đúng đối tượng có nhu cầu thực. Theo Tiến sĩ Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, tại các nước phát triển, nhà ở xã hội được xác định là trách nhiệm của Chính phủ. Ông đề xuất cần quy hoạch lại quỹ đất gắn với vùng đô thị công nghiệp, nhà nước nên phát triển quỹ nhà cho thuê dài hạn hoặc thuê mua, đồng thời siết chặt quy định chuyển nhượng để đảm bảo nhà ở xã hội phục vụ đúng đối tượng.
Nhìn chung, sự chuyển hướng mạnh mẽ của các doanh nghiệp bất động sản sang phân khúc nhà ở xã hội phản ánh nhu cầu cấp thiết về nhà ở "vừa túi tiền" trong bối cảnh thị trường mất cân đối cung – cầu. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu bền vững, cần có quyết tâm chính trị cao cùng sự phối hợp đồng bộ từ cả hệ thống, từ chính sách đến thực tiễn triển khai.
