Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc phát triển nhà ở xã hội để đáp ứng khát vọng an cư
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, khát vọng an cư, đặc biệt là nhu cầu tiếp cận nhà ở xã hội, vẫn đang là một thách thức lớn. Thành phố phải đối mặt với nghịch lý khi nhu cầu tăng nhanh theo tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số, trong khi nguồn cung phát triển chậm, chưa theo kịp thực tế.
Nhu cầu cao nhưng nguồn cung hạn chế
Hàng trăm nghìn người lao động, từ công nhân đến nhân viên văn phòng, vẫn chật vật tìm kiếm cơ hội sở hữu nhà. Số lượng dự án nhà ở xã hội được triển khai mỗi năm chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu, khiến bài toán an cư ngày càng trở nên cấp thiết.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ rằng hiện nay nhà ở xã hội không thiếu người mua, nhưng nguồn cung quá ít. Một dự án tại quận 10, với khoảng 750 căn hộ, đã nhận hơn 12.000 hồ sơ đăng ký, gây quá tải cho hệ thống xét duyệt và tiềm ẩn nguy cơ thiếu minh bạch.
Ngoài ra, lãi suất vay mua nhà ở xã hội hiện khoảng 5,4% mỗi năm được đánh giá là vẫn cao so với khả năng chi trả của nhiều người lao động. Đồng thời, doanh nghiệp phát triển dự án lại chưa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi tương xứng.
Những vướng mắc trong quy định và thực tế
Chị Mai Hương, một cư dân đang sở hữu nhà ở xã hội tại khu vực Chương Dương, Thành phố Thủ Đức, cho biết nhà ở xã hội giúp giảm áp lực trả nợ và chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, chị chỉ ra rằng người mua chỉ được chuyển nhượng tự do sau tối thiểu 5 năm kể từ khi thanh toán đủ 100% giá trị hợp đồng, và trên thực tế, nhiều chủ đầu tư giữ lại 5% giá trị đến khi cấp sổ hồng, kéo dài thời gian chờ đợi lên đến 5-6 năm.
Quy định hiện hành khiến người mua nhà ở xã hội phải chờ hơn 10 năm mới được giao dịch tự do, làm giảm tính linh hoạt khi có nhu cầu thay đổi chỗ ở. Nhiều ý kiến đề xuất cần nghiên cứu cơ chế cho phép chuyển nhượng có kiểm soát sau một thời gian sử dụng nhất định, đảm bảo đúng đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.
Hướng đi tích cực từ phía chính quyền và doanh nghiệp
Ông Trần Sĩ Nam, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng nhà ở xã hội phải hướng đúng tới người dân, công nhân, và người lao động tại các khu công nghiệp. Thành phố hiện vẫn ưu tiên phát triển nhà ở xã hội cho thuê, dù tâm lý người dân chủ yếu muốn mua.
Theo báo cáo thị trường nhà ở năm 2025 và quý 1 năm 2026, thành phố đang tập trung giải quyết thủ tục đầu tư cho 72 dự án với quy mô khoảng 67.000 căn, đồng thời rà soát bổ sung 16 khu đất với khoảng 23.000 căn để chuẩn bị nguồn cung cho các năm tiếp theo.
Quỹ đất dành cho nhà ở xã hội trong các dự án thương mại hiện khoảng 732 ha, tương ứng khoảng 230.000 căn hộ, và dự kiến có thể mở rộng lên khoảng 1.740 ha vào năm 2040.
Các doanh nghiệp tích cực tham gia phát triển
Tập đoàn Becamex là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực phát triển nhà ở xã hội, với cách tiếp cận gắn nhà ở với khu công nghiệp. Ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển Công nghệ của tập đoàn, cho biết họ đang triển khai các dự án như Khu 6 Việt Sing với 1.867 căn hộ dự kiến hoàn thành vào tháng 3 năm 2027, và Khu 5 Định Hòa với 2.372 căn hộ dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
Bên cạnh đó, Kim Oanh Group cũng đang triển khai kế hoạch phát triển khoảng 40.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2028 trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai. Bà Đặng Thị Kinh Oanh, Chủ tịch tập đoàn, nhấn mạnh rằng việc Chính phủ và các ban ngành đang tập trung tháo gỡ vướng mắc sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội.
Mục tiêu và chỉ tiêu phát triển trong tương lai
Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng cho biết chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội hoàn thành trong năm 2026 tăng đột biến, cao gấp 1,5 lần so với kết quả thực hiện của cả giai đoạn 5 năm trước. Năm 2027, chỉ tiêu này cao gấp 1,3 lần so với năm 2026 và cao hơn gấp đôi so với giai đoạn trước.
Ông Hoàn Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu các sở, ngành triển khai quyết liệt các giải pháp để đạt được chỉ tiêu mà Thủ tướng giao, đồng thời cần khởi công đủ số lượng nhà ở xã hội trong năm 2027. Thành phố đang xác định rõ trách nhiệm cho từng đơn vị với mục tiêu "rõ người, rõ việc, vướng ở đâu giải quyết ở đó".
Với những nỗ lực này, Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng sẽ từng bước giải quyết bài toán an cư, mang lại cơ hội ổn định cuộc sống cho hàng nghìn người lao động và người dân có thu nhập thấp.
