TP.HCM đề xuất phân cấp thẩm quyền định giá dịch vụ công cho UBND phường, xã
Ngày 4.3, Sở Xây dựng TP.HCM thông báo đang tiến hành lấy ý kiến về dự thảo quyết định của Ủy ban Nhân dân (UBND) Thành phố Hồ Chí Minh liên quan đến việc phân cấp thẩm quyền định giá dịch vụ công theo hình thức đặt hàng cho UBND các phường, xã trực thuộc. Dự kiến, văn bản này sẽ được trình lên UBND TP.HCM để xem xét và phê duyệt trong tháng 3 năm 2026.
Phạm vi và lý do đề xuất phân cấp
Theo đề xuất chi tiết, UBND cấp phường, xã sẽ được trao quyền định giá đối với một loạt dịch vụ công thiết yếu, bao gồm: quản lý và bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; quản lý công viên, trồng và chăm sóc cây xanh, hoa cảnh tại các khu vực vỉa hè, đường phố, dải phân cách và vòng xoay; chiếu sáng công cộng; cùng với thoát nước đô thị và khu dân cư nông thôn tập trung.
Sở Xây dựng TP.HCM nhấn mạnh rằng phạm vi thực hiện các dịch vụ này chủ yếu nằm trong địa bàn cụ thể của từng phường, xã. Khối lượng và chi phí liên quan chịu tác động trực tiếp bởi nhiều yếu tố như điều kiện hạ tầng hiện có, mật độ dân cư, đặc thù địa hình và mức độ khai thác thực tế. Với vai trò là cơ quan trực tiếp quản lý địa bàn, thường xuyên theo dõi hiện trạng và nắm bắt nhu cầu của người dân, UBND cấp xã được cho là có đầy đủ thông tin cần thiết để xây dựng các phương án giá phù hợp và linh hoạt.
Cải thiện quy trình và giải quyết bất cập
Trước đây, Sở Xây dựng đóng vai trò là cơ quan thẩm định phương án giá cho các dịch vụ nêu trên, sau đó trình UBND TP.HCM xem xét và quyết định. Tuy nhiên, kể từ khi tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ và hạ tầng kỹ thuật được giao cho UBND cấp xã quản lý, chính quyền cơ sở đã trở thành đơn vị trực tiếp tổ chức cung ứng dịch vụ.
Theo đánh giá từ Sở Xây dựng, quy trình hiện hành với nhiều khâu thẩm định và quyết định đã dẫn đến tình trạng kéo dài thời gian phê duyệt giá dịch vụ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ ký kết và triển khai hợp đồng đặt hàng mà còn gây chậm trễ trong việc thanh toán kinh phí. Tác động này đặc biệt rõ rệt đối với các dịch vụ công mang tính thường xuyên, liên tục và cần được điều chỉnh kịp thời theo thực tế biến động trên từng địa bàn.
Sở Xây dựng nhận định rằng việc phân cấp thẩm quyền định giá cho UBND cấp xã là một bước đi phù hợp với yêu cầu thực tiễn, góp phần rút ngắn đáng kể quy trình, bảo đảm tính kịp thời và linh hoạt trong công tác điều hành, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
Nguy cơ nếu không phân cấp kịp thời
Ngược lại, nếu không kịp thời thực hiện phân cấp, thời gian phê duyệt giá dịch vụ có thể tiếp tục kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính liên tục và chất lượng cung ứng dịch vụ công. Điều này tiềm ẩn nhiều nguy cơ như xuống cấp công trình, mất an toàn giao thông, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và đời sống sinh hoạt của người dân.
Chưa kể, việc tập trung toàn bộ hồ sơ phương án giá về Sở Xây dựng để thẩm định và trình UBND TP.HCM quyết định tại một đầu mối duy nhất có thể dẫn đến tình trạng quá tải, chậm xử lý, từ đó làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Năng lực và kỳ vọng từ việc phân cấp
Sở Xây dựng TP.HCM cũng cho biết hiện nay, UBND các phường, xã đều đã có bộ phận chuyên môn phụ trách lĩnh vực xây dựng. Nguồn nhân lực tại Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị chủ yếu được điều chuyển từ Phòng Quản lý đô thị quận, huyện trước đây, đồng thời được tăng cường từ các ban quản lý dự án và sở chuyên ngành. Do đó, họ được đánh giá là đủ năng lực để thẩm định phương án giá theo các quy định hiện hành.
Việc phân cấp thẩm quyền định giá, nếu được thông qua, được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý hạ tầng đô thị, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu dân sinh trên từng địa bàn cơ sở, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của thành phố.
