UBND TP.HCM vừa phê duyệt đề cương Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, do Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường ký quyết định. Đây được xem là bước định hình chiến lược phát triển dài hạn cho siêu đô thị lớn nhất cả nước, trong bối cảnh mở rộng không gian và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2025-2050
Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ địa giới hành chính TP.HCM với diện tích khoảng 6.773 km2, gồm 168 đơn vị hành chính (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo), cùng phần diện tích khai thác lấn biển phục vụ phát triển kinh tế. Quy hoạch tổng thể không chỉ định hướng phát triển đến năm 2050 mà còn nghiên cứu chiến lược dài hạn với tầm nhìn 100 năm.
Theo đó, TP.HCM được định hướng trở thành siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường, văn hóa và công bằng xã hội. Đến năm 2050, TP.HCM đặt mục tiêu nằm trong nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới; đồng thời trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, logistics, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thành phố cũng được định vị là đầu mối giao thương quốc tế, trung tâm kết nối ra biển của vùng và quốc gia, giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng của cả nước và lan tỏa phát triển thông qua các hành lang kinh tế Bắc - Nam và Đông - Tây. Về mô hình phát triển, TP.HCM được định hướng theo cấu trúc siêu đô thị đa trung tâm, hạ tầng hiện đại, quản trị thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Người dân được kỳ vọng có mức sống và thu nhập thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á, với môi trường sống an toàn và giàu bản sắc. Đề cương cũng đưa ra nhiều chỉ tiêu phát triển quy mô lớn. Trong đó, dân số TP.HCM đến năm 2050 dự kiến đạt khoảng 20-22 triệu người; tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2025-2050 trong điều kiện thuận lợi. Quy mô GRDP đến năm 2050 có thể đạt khoảng 1.200 tỷ USD. Quy mô đất xây dựng đô thị dự kiến khoảng 290.000-320.000 ha. Tuy nhiên, các chỉ tiêu này sẽ tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện trong quá trình lập quy hoạch.
Mô hình 3 vùng - 3 hành lang
Để đạt mục tiêu trên, đề cương quy hoạch định hướng tái cấu trúc không gian theo mô hình 3 vùng - 3 hành lang. Theo đó, khu vực TP.HCM cũ tập trung phát triển tài chính quốc tế, dịch vụ và công nghệ cao; khu vực Bình Dương cũ giữ vai trò trung tâm công nghiệp công nghệ cao; còn khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ phát triển kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và du lịch biển. Ba hành lang chiến lược gồm hành lang Bắc - Nam dọc sông Sài Gòn hướng ra biển; hành lang phía Đông kết nối Bà Rịa - Vũng Tàu với Cần Giờ; và hành lang Đông - Tây kết nối Đồng Nai - Tây Ninh thông qua quốc lộ 1A và đường Xuyên Á.
Song song đó, đề cương xác định việc hình thành các hành lang kinh tế mới sẽ là động lực phát triển chủ đạo trong nhiều thập niên tới. Trong đó, hành lang ven biển phía Nam được xem là trục phát triển đặc biệt quan trọng khi kết nối vùng Đồng bằng sông Cửu Long, TP.HCM và Đông Nam Bộ thông qua hệ thống Vành đai 3, Vành đai 4 và cụm cảng Cần Giờ - Cái Mép - Thị Vải. Theo định hướng, hành lang này sẽ là động lực mạnh mẽ cho kinh tế biển, hình thành đô thị động lực, đô thị logistics, đô thị du lịch, đô thị sân bay, FTZ và phát triển các khu đô thị sinh thái ven biển, trải dài từ Cần Giờ đến Hồ Tràm.
Ngoài ra, đề cương cũng nhấn mạnh định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development). Theo đó, thành phố sẽ nghiên cứu cấu trúc giao thông công cộng với mục tiêu tối ưu thời gian di chuyển khoảng một giờ, đồng thời nâng tỷ lệ vận tải công cộng thông qua hệ thống metro, LRT và monorail. Các khu TOD quanh ga đường sắt đô thị sẽ được tích hợp không gian ở, thương mại, giáo dục, dịch vụ và tiện ích công cộng nhằm giảm nhu cầu di chuyển, đồng thời tận dụng để tái cấu trúc đô thị, mở rộng không gian xanh, tăng khả năng thoát nước và cải thiện môi trường sống.
