TP.HCM chính thức sử dụng 33 khu 'đất vàng' để thanh toán cho nhà đầu tư các dự án BT
Sáng ngày 18/4, tại Kỳ họp thứ hai của HĐND TP.HCM khóa XI, các đại biểu đã thông qua danh mục quỹ đất dự kiến dùng để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện các dự án BT (xây dựng - chuyển giao) trên địa bàn thành phố. Đây là một bước đi quan trọng nhằm huy động nguồn lực cho các công trình hạ tầng trọng điểm.
Danh sách 33 khu đất vàng đầy tiềm năng
Danh mục này bao gồm 33 khu đất được mệnh danh là "đất vàng" ở trung tâm thành phố, từng gặp vướng mắc pháp lý trong thời gian dài. Trong đó, 17 khu đất do Trung tâm Phát triển quỹ đất TP.HCM quản lý và số còn lại do chính quyền địa phương quản lý. Các khu đất đáng chú ý, đã bỏ trống nhiều năm, bao gồm:
- Số 8-12 Lê Duẩn
- 2-3-4 Hai Bà Trưng
- 10 Hàm Nghi
- 33 Nguyễn Du
- 34-36-42 Chu Mạnh Trinh (phường Sài Gòn)
- 200 Võ Văn Tần (phường Bàn Cờ)
- 152 Trần Phú (phường Chợ Quán)
- 120 Trần Hưng Đạo (phường Bến Thành)
- 420 Nơ Trang Long (phường Bình Lợi Trung)
- 129 Đinh Tiên Hoàng (phường Gia Định)
- 602 Võ Văn Kiệt (phường Cầu Kho)
- 123 Nguyễn Khoái (phường Vĩnh Hội)
- 462-464 Nguyễn Thị Minh Khai
Cùng với đó là 13 khu đất ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm hiện do UBND phường quản lý, cho thấy sự tập trung vào các khu vực phát triển năng động của thành phố.
Bối cảnh đầu tư và nhu cầu vốn khổng lồ
Theo tờ trình của UBND TP.HCM, thành phố vừa thông qua chủ trương đầu tư đối với 3 dự án lớn theo phương thức đối tác công tư (PPP) và hợp đồng BT, bao gồm cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, và Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc, với tổng mức đầu tư hơn 182.000 tỷ đồng. Hiện nay, nhiều nhà đầu tư đang đề xuất thêm các dự án quan trọng như:
- Tuyến đường sắt đô thị số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và Thủ Thiêm - Long Thành
- Tuyến đường và cầu kết nối Cần Giờ - Vũng Tàu
- Đường cao tốc Hồ Tràm - Long Thành
- Nhà máy xử lý nước thải Tây Sài Gòn, Bắc Sài Gòn 1 và Bắc Sài Gòn 2
- Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính mới
- Công viên Văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn
Các dự án này dự kiến cũng được áp dụng theo phương thức PPP và hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư có thể lên đến gần 367.000 tỷ đồng. UBND TP.HCM nhấn mạnh rằng nhu cầu vốn đầu tư là rất lớn, tập trung trong một giai đoạn, trong khi khả năng cân đối ngân sách còn hạn chế và yêu cầu tiến độ ngày càng cấp bách.
Lý do lựa chọn phương án thanh toán bằng quỹ đất
UBND TP.HCM cho rằng việc chuẩn bị danh mục quỹ đất thanh toán không chỉ cần đủ về quy mô mà còn phải là các khu đất có giá trị thương mại cao và khả năng khai thác tốt. Điều này nhằm thu hút nhà đầu tư có năng lực, bảo đảm nguyên tắc thanh toán ngang giá và hạn chế phát sinh nghĩa vụ ngân sách. Thực tế cho thấy, phần lớn khu đất trong danh mục hiện chưa được đầu tư hạ tầng đồng bộ, khả năng khai thác còn hạn chế, khiến việc tổ chức đấu giá trong điều kiện hiện tại gặp nhiều khó khăn và khó thu hút nhà đầu tư.
Việc gắn các khu đất này với dự án BT và giao cho nhà đầu tư thực hiện đồng bộ hạ tầng sẽ góp phần nâng cao giá trị sử dụng đất, khai thác hiệu quả nguồn lực về đất đai và hình thành các khu vực phát triển hoàn chỉnh. Mặt khác, nếu thực hiện đấu giá tại thời điểm này, giá trị quỹ đất có khả năng thấp hơn đáng kể so với giá trị thị trường tại thời điểm giao đất để thanh toán sau khi công trình BT hoàn thành và hạ tầng được đầu tư đồng bộ.
Điều này dẫn đến nguy cơ không tối ưu hóa nguồn lực đất đai của Nhà nước. Trong khi đó, phương án thanh toán bằng quỹ đất theo thời điểm sau đầu tư hạ tầng cho phép xác lập giá trị sát với thị trường hơn, bảo đảm nguyên tắc ngang giá và hiệu quả tổng thể cho các dự án phát triển đô thị.
