Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ vừa có cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai các dự án đường sắt trọng điểm. Ông biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, đồng thời nhấn mạnh đây là những dự án quan trọng, góp phần thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV và mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Yêu cầu tổng thể và trách nhiệm
Lĩnh vực đường sắt được đánh giá là mới mẻ, phức tạp và còn nhiều khó khăn. Phó Thủ tướng yêu cầu việc triển khai phải được xem xét tổng thể trên các phương diện kinh tế, chính trị, đối ngoại. Cần bảo đảm hiệu quả kinh tế-tài chính, phù hợp định hướng tự chủ chiến lược trong phát triển công nghiệp đường sắt, đồng thời xây dựng mô hình quản lý, vận hành phù hợp.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động thực hiện nghị quyết, kết luận của Trung ương và chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Thủ tướng. Phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.
Giải phóng mặt bằng và thể chế
Các địa phương có dự án đi qua cần khẩn trương thực hiện giải phóng mặt bằng ngay sau khi nhận hồ sơ, mốc giới. Bộ Xây dựng và các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, đề xuất hoàn thiện thể chế, pháp luật về đầu tư, quản lý, vận hành, khai thác dự án đường sắt phù hợp với thực tiễn.
Tiêu chuẩn và quy chuẩn
Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Xây dựng khẩn trương xây dựng, ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đường sắt tiệm cận thông lệ quốc tế. Trong đó, hoàn thành tiêu chuẩn đối với đường sắt đô thị trong tháng 6/2026 để áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
Phát triển nguồn nhân lực
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch đào tạo, đáp ứng nhu cầu phát triển. Huy động các nguồn lực hợp pháp, bao gồm vốn ODA, viện trợ không hoàn lại để phục vụ đào tạo, bảo đảm tự chủ trong vận hành, khai thác, bảo trì và phát triển ngành công nghiệp đường sắt.
Định mức và đơn giá
Bộ Xây dựng có trách nhiệm rà soát, hoàn thiện hệ thống định mức, đơn giá phù hợp thực tiễn. Đối với các hạng mục Việt Nam chưa làm chủ công nghệ, cần chủ trì làm việc với đối tác để tiếp nhận, đánh giá, xây dựng định mức riêng, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và có lộ trình áp dụng rộng rãi.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam
Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn tất thủ tục lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026. Các địa phương chủ động quy hoạch, khai thác hiệu quả quỹ đất, không gian phát triển dọc tuyến. Việc lựa chọn đối tác phải gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.
Tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng
Bộ Xây dựng được giao rà soát, đánh giá kỹ lưỡng các nội dung nghiên cứu, bảo đảm hiệu quả, tầm nhìn dài hạn, kết nối đồng bộ các phương thức vận tải; không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn và chất lượng. Trường hợp cần điều chỉnh chủ trương đầu tư, phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp triển khai thủ tục đàm phán hiệp định vay vốn cho dự án.
Tuyến Hà Nội - Đồng Đăng
Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện các kết luận, chỉ đạo liên quan hợp tác kết nối đường sắt Việt Nam-Trung Quốc.
Đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM
Phó Thủ tướng yêu cầu hai địa phương phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành khẩn trương rà soát tiến độ, tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và công nghệ. Bảo đảm các dự án vận hành an toàn, hiệu quả, thích ứng biến đổi khí hậu, đúng quy hoạch, tăng cường kết nối liên vùng. Đối với các dự án mới, cần nghiên cứu kỹ lưỡng, lựa chọn công nghệ đồng bộ, phù hợp; xây dựng lộ trình đầu tư hợp lý, tránh dàn trải, bảo đảm cân đối ngân sách.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được yêu cầu sớm báo cáo kế hoạch triển khai các dự án dự kiến khởi công trong giai đoạn 2026-2030 theo chỉ đạo của Chính phủ.
