Phú Quốc đối mặt với thách thức kép trước thềm APEC 2027
Sáng ngày 20 tháng 3, các chủ đầu tư trên các công trường dự án phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc rơi vào tình trạng hỗn loạn khi phải đi tìm nguồn cung nhiên liệu khẩn cấp. Giá dầu diesel bất ngờ tăng vọt lên hơn 33.000 đồng mỗi lít chỉ sau một đêm, trong khi nguồn cung vẫn cực kỳ khan hiếm. Các nhà thầu đang thi công dự án ĐT975 - tuyến đường huyết mạch nối sân bay quốc tế Phú Quốc với phía nam đảo - và dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc buộc phải vật lộn tìm kiếm từng lít dầu lẻ để duy trì hoạt động của máy móc.
Khủng hoảng nhiên liệu đe dọa tiến độ thi công
Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo đặc biệt yêu cầu các bộ, ngành đảm bảo nhiên liệu cho các công trình trọng điểm phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, nhưng các đại công trường tại Phú Quốc vẫn chưa thoát khỏi "cơn khát dầu". Ông Hoàng Hương Sơn, chỉ huy trưởng công trường ĐT975 của nhà thầu An Phát, cho biết điều kiện thời tiết hiện tại rất thuận lợi cho thi công, nhưng việc cung cấp nhiên liệu lại đang chậm trễ nghiêm trọng.
"Trước đây, mỗi ngày chúng tôi tiêu thụ từ 10.000 đến 12.000 lít dầu cho hơn 100 đầu thiết bị, nhưng hiện nay nhà cung cấp chỉ có thể cung cấp nhỏ giọt từ 1.000 đến 2.000 lít mỗi ngày", ông Sơn chia sẻ. Tình trạng này buộc nhà thầu phải cắt giảm số lượng máy móc hoạt động, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án.
Ông Sơn bày tỏ lo ngại: "Với tình trạng này kéo dài, tiến độ thi công sẽ rất khó đảm bảo. Khó khăn lớn nhất hiện nay là đảm bảo tiến độ và bố trí cho hơn 150 công nhân trên công trường. Dù không thi công nhưng vẫn phải chi trả lương thưởng và các chế độ sinh hoạt, đây là gánh nặng rất lớn".
Giải phóng mặt bằng: "Căn bệnh nan y" chưa có lời giải
Không chỉ đối mặt với khủng hoảng nhiên liệu, các nhà thầu còn chịu áp lực nặng nề từ tiến độ giải phóng mặt bằng chậm trễ. Hầu hết các dự án trọng điểm đều bị chậm từ 40 đến 60 ngày so với kế hoạch ban đầu.
Tại Khu tái định cư An Thới, dù đã bàn giao được 5,6 ha nhưng tiến độ thi công thực tế vẫn bị kéo lùi khoảng 60 ngày. Chính quyền đặc khu đã tính đến phương án cưỡng chế, nhưng sự kháng cự từ những hộ dân chưa nhận tiền bồi thường vẫn tạo ra điểm nghẽn chưa thể giải quyết triệt để.
Tương tự, tại Khu tái định cư Hồ Suối Lớn, tiến độ chậm khoảng 49 ngày do phải điều chỉnh quy hoạch 1/2.000. Hiện vẫn còn hàng chục trường hợp chưa thể liên hệ để đo đạc giải phóng mặt bằng do vắng chủ. Việc bàn giao mặt bằng tại khu vực Vườn quốc gia Phú Quốc cũng đang trễ hẹn khoảng 40 ngày do những thủ tục hành chính rườm rà liên quan đến thanh lý hợp đồng giao khoán rừng.
Trên công trường nâng cấp, mở rộng đường ĐT975, vẫn còn tồn đọng 48 công trình lấn chiếm hành lang đường chưa chịu tháo dỡ. Tính chung, khoảng 30% mặt bằng toàn tuyến chưa thể tổ chức thi công đồng loạt.
Chính quyền vào cuộc quyết liệt
Trước tình hình cấp bách, UBND tỉnh An Giang đã ban hành Chỉ thị số 07 yêu cầu đẩy nhanh tiến độ công tác giải phóng mặt bằng. Chỉ thị nhấn mạnh: "Không tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra, giám sát và không giao nhiệm vụ khác cho đặc khu Phú Quốc từ ngày 10.3 đến 20.4 nhằm tập trung tối đa nhân lực và thời gian cho giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư".
Ông Trần Minh Khoa, Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc, cho biết: "Mục tiêu chính của chúng tôi không phải đến đây để đòi đất mà để tập hợp bà con lại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng. Chúng tôi giải thích cho bà con hiểu rõ việc bàn giao đất làm dự án là phục vụ lợi ích chung".
Để tạo động lực, chính quyền còn khuyến khích các nhà đầu tư thưởng thêm 5-10% giá trị bồi thường cho những hộ dân bàn giao mặt bằng sớm.
Áp lực thời gian và tầm nhìn chiến lược
Chỉ còn chưa đầy 18 tháng nữa là đến thời điểm APEC 2027 khởi động, trong khi các công trình phục vụ hội nghị phải hoàn thành trước đó từ 3 đến 6 tháng để kịp vận hành và kiểm tra. PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh cần phải có một kịch bản dự phòng tổng thể và cơ chế điều hành xuyên suốt.
"APEC là một sự kiện rất đặc biệt, tầm cỡ thế giới. Đây không chỉ là thời cơ cho Phú Quốc chuyển mình mà còn là điểm đột phá rất mạnh để du lịch Việt Nam tiến vào kỷ nguyên mới", ông Thiên phân tích.
TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, chỉ rõ: "Đây là hội nghị quốc tế rất quan trọng, không cho phép được sai và sửa sai. Chỉ 1 năm nữa thôi, không chỉ chủ nhà Việt Nam mà các nước cũng sẽ đồng loạt sang đây kiểm tra an ninh an toàn, kiểm tra hạ tầng".
Theo các chuyên gia, công tác chuẩn bị và tổ chức APEC 2027 cần được coi như một chương trình đột phá chiến lược quốc gia, đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn bộ hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân và nỗ lực tối đa của các doanh nghiệp.
