Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và kiện toàn tổ chức bộ máy, TP. Đà Nẵng đang đẩy nhanh xử lý hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư nhằm tránh lãng phí tài sản công, đồng thời chuyển hóa nguồn lực đất đai thành các công trình phục vụ phát triển đô thị, nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Ưu tiên chuyển đổi thành trường học, cơ sở y tế
Những cánh cổng khóa kín, sân cỏ mọc um tùm, lớp sơn bong tróc, mái hiên hoen gỉ và những dãy phòng làm việc phủ bụi... là hình ảnh dễ bắt gặp tại một số trụ sở công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính ở các phường Tam Kỳ, Bàn Thạch... phía nam TP. Đà Nẵng (địa bàn Quảng Nam cũ), gợi lên nỗi trăn trở về việc sử dụng hiệu quả tài sản công.
Theo thống kê, thành phố hiện có 828 cơ sở nhà, đất dôi dư trong tổng số 3.805 cơ sở công sản đang quản lý. Bên cạnh đó, địa phương còn tiếp nhận thêm 83 cơ sở nhà, đất do các cơ quan Trung ương chuyển giao. Trước thực trạng nhiều công trình có nguy cơ xuống cấp nếu tiếp tục bỏ không, UBND TP. Đà Nẵng đã giao Sở Tài chính chủ trì phối hợp các sở, ngành và địa phương thống kê, rà soát hiện trạng và xây dựng phương án xử lý phù hợp đối với từng cơ sở.
Toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư được bàn giao cho Trung tâm quản lý và khai thác nhà cùng Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố quản lý theo quy định. Với 83 cơ sở tiếp nhận từ Trung ương, phần lớn đã được thành phố bố trí sử dụng ngay. Trong đó, 60 cơ sở giao Trung tâm quản lý và khai thác nhà quản lý, 9 cơ sở làm trụ sở cho các cơ quan, đơn vị, 12 cơ sở giao UBND các xã, phường quản lý, một cơ sở chuyển thành bãi đỗ xe công cộng theo quy hoạch và một cơ sở còn lại đang hoàn thiện hồ sơ để xử lý.
Ông Hồ Ngọc Phương, Phó giám đốc Sở Tài chính TP. Đà Nẵng, cho biết qua rà soát ban đầu, khoảng 250 cơ sở sẽ được chuyển đổi công năng để phục vụ các mục tiêu an sinh xã hội như nhà ở công vụ, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, công viên, công trình công cộng. Đây được xem là hướng ưu tiên nhằm đưa tài sản công trở lại phục vụ trực tiếp đời sống người dân. Đối với 581 cơ sở còn lại, thành phố sẽ xây dựng phương án khai thác thông qua cho thuê hoặc đấu giá theo quy định để tạo nguồn thu cho ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện phương án quản lý và khai thác các cơ sở phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Quỹ nhà, đất dôi dư phải được ưu tiên dành cho các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, công viên và các thiết chế sinh hoạt cộng đồng trước khi xem xét các phương án khai thác khác.
Đối với những tài sản đủ điều kiện đưa vào sử dụng ngay, Trung tâm quản lý và khai thác nhà được giao tham mưu ban hành bảng giá cho thuê theo phương châm "làm đến đâu ban hành đến đó", rút ngắn thời gian đưa tài sản vào khai thác, hạn chế tình trạng bỏ trống kéo dài. Việc bàn giao tài sản giữa các đơn vị cũng được yêu cầu hoàn thành đúng tiến độ nhằm tránh thất thoát, lãng phí.
Biến tài sản "đóng băng" thành nguồn lực phát triển
Phương án xử lý 439 cơ sở nhà, đất đã được UBND thành phố phê duyệt. Trong số này, 6 cơ sở sẽ được bàn giao cho các đơn vị có nhu cầu sử dụng; 5 cơ sở chuyển sang Trung tâm quản lý và khai thác nhà; 14 cơ sở được chuyển đổi công năng phục vụ y tế, giáo dục, văn hóa và thiết chế công cộng; còn 414 cơ sở sẽ tiếp tục rà soát để tổ chức đấu giá theo quy định.
Hiện Trung tâm phát triển quỹ đất TP. Đà Nẵng đang phối hợp các sở, ngành và địa phương cập nhật hồ sơ pháp lý, kiểm tra hiện trạng từng cơ sở nhằm lựa chọn phương án khai thác phù hợp. Với những tài sản chưa đủ điều kiện đấu giá hoặc còn vướng mắc pháp lý, giải pháp trước mắt là cho thuê ngắn hạn để vừa bảo vệ tài sản, vừa tạo nguồn thu cho ngân sách. Khi đủ điều kiện hoặc nhà nước có nhu cầu sử dụng, việc cho thuê sẽ chấm dứt để triển khai phương án chính thức.
Theo lãnh đạo Trung tâm phát triển quỹ đất, quan điểm xuyên suốt của thành phố là không để bất kỳ cơ sở nhà, đất nào tiếp tục bị bỏ trống trong thời gian dài, tránh xuống cấp, lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích.
Ở cấp cơ sở, các địa phương cũng đang khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính. Lãnh đạo UBND P. Tam Kỳ cho biết địa phương hiện quản lý 25 cơ sở nhà, đất và đang phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đánh giá hiện trạng để đề xuất phương án xử lý. Địa phương ưu tiên bố trí các cơ sở dôi dư phục vụ những nhu cầu thiết thực của người dân như trường học, cơ sở y tế, không gian sinh hoạt cộng đồng; nghiên cứu khai thác những vị trí phù hợp để tạo nguồn thu cho ngân sách nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch và đúng mục đích sử dụng.
"Mỗi cơ sở nhà, đất đều là tài sản công có giá trị. Nếu được khai thác hợp lý sẽ vừa tránh lãng phí, vừa tạo thêm nguồn lực đầu tư cho phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng các dịch vụ công trên địa bàn", lãnh đạo UBND P. Tam Kỳ nhấn mạnh.
Mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị đẩy nhanh việc bàn giao, tiếp nhận, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và sớm đưa các cơ sở nhà, đất đã điều chuyển vào sử dụng. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý để nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác tài sản công.
"Đẩy nhanh xử lý các công trình, dự án tồn đọng kéo dài và khẩn trương đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả; kiên quyết không để tài sản công, đất đai, công trình, dự án tiếp tục bị bỏ hoang, xuống cấp hoặc sử dụng kém hiệu quả", ông Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khẳng định phòng, chống lãng phí phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên và cấp bách nhằm khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển thành phố. Quan điểm của Đà Nẵng là không để công sản dôi dư trở thành tài sản "đóng băng", mà phải chuyển hóa thành trường học, công viên, bãi đỗ xe, không gian công cộng và các thiết chế phục vụ trực tiếp đời sống người dân. Kết quả quản lý, khai thác và xử lý nhà, đất dôi dư sẽ được đưa vào hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và địa phương trong năm 2026.
