Ngày 22.6, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM đã có văn bản gửi Bí thư Thành ủy TP.HCM và Chủ tịch UBND TP.HCM, đề nghị điều chỉnh hệ số giá đất (hệ số K) về mức bằng 1, không tăng so với hiện hành.
Không tăng hệ số K
Theo Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, qua xem xét dự thảo bảng hệ số K do Sở Nông nghiệp và môi trường trình UBND TP.HCM trong tháng 6, thực tế các hệ số K lớn hơn giá đất đang giao dịch, có khu vực tăng tới 259% so với đầu năm 2026. Biên độ tăng này được cho là bất thường, vì bảng giá đất xây dựng lần đầu năm 2026 đã được khảo sát theo giá thị trường. Việc tăng gần 300% chỉ sau 6 tháng gây khó khăn cho phát triển kinh tế thành phố, khi chi phí đất chiếm tỷ trọng không thể kiểm soát trong sản xuất và dịch vụ.
Trong bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay, doanh nghiệp và người dân đang chịu nhiều áp lực tài chính, chi phí đầu vào tăng cao, sức mua suy giảm mạnh. Minh chứng là hơn 129.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường trong 6 tháng đầu năm 2026.
Đề xuất hệ số K bằng 1
Viện cho rằng việc duy trì hệ số K cao tạo gánh nặng nghĩa vụ tài chính, suy giảm nguồn lực đầu tư và cản trở phục hồi dự án bất động sản, sản xuất kinh doanh. Để thực thi chủ trương khoan sức dân, tạo động lực cho nhà đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp, Viện đề nghị lãnh đạo TP.HCM xem xét điều chỉnh hệ số K về mức bằng 1. Cụ thể, áp dụng hệ số K=1 cho các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và tính tiền bồi thường khi nhà nước thu hồi đất, trừ trường hợp chuyển nhượng nhà đất. Việc này giúp nghĩa vụ tài chính về đất đai tiệm cận giá trị thị trường, tránh "cào bằng" hoặc hệ số nhân quá cao gây lạm phát.
Trường hợp hệ số K lớn hơn 1 chỉ nên áp dụng cho các khu quy hoạch TOD có mật độ sử dụng đất cao hoặc khu đô thị thương mại cao cấp đạt chuẩn quốc tế.
Xem xét điều chỉnh sau khi sửa luật Đất đai
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, giải thích: bảng giá đất hiện hành tại nhiều khu vực đã được điều chỉnh ở mức cao. Nếu vẫn áp dụng tư duy hệ số K luôn lớn hơn 1, chi phí sử dụng đất sẽ đội lên quá cao, gây sốc cho người dân và suy kiệt dòng tiền doanh nghiệp. Đồng thời không thể đạt mục tiêu xây dựng nhà ở cho thuê vì giá thuê lớn hơn thu nhập bình quân 8,6 triệu đồng/tháng. Hệ số K thấp giúp chi phí đất đai hợp lý, doanh nghiệp dễ tiếp cận mặt bằng sản xuất, khơi thông vốn đầu tư, duy trì việc làm và ổn định an sinh xã hội.
Chính sách này thể hiện sự linh hoạt, đồng hành cùng doanh nghiệp của chính quyền, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, kích cầu và phục hồi kinh tế.
TS Phạm Viết Thuận đề nghị TP chỉ đạo khảo sát, đánh giá sát dữ liệu giao dịch thực tế. Chỉ điều chỉnh hệ số K tăng ở khu vực, tuyến đường có giá giao dịch thực tế cao hơn rõ rệt so với bảng giá đất. Ông nhấn mạnh: "Để thực hiện tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng về nhà nước phải kiểm soát được giá đất nhằm xây dựng toàn dân có nhà ở hay nhà ở cho thuê trong thời gian tới. Mặt khác, thực hiện chỉ đạo của thường trực Ban Bí thư về sửa luật đất đai trong năm 2026, chúng tôi đề nghị lãnh đạo thành phố cho điều chỉnh hệ số K bằng 1 theo đúng Nghị quyết 49/2026 của Chính phủ về điều chỉnh hệ số áp dụng từ 1.7.2026 theo trình tự cho đến khi luật Đất đai sửa đổi xong trong năm 2026, sau đó hãy xem xét điều chỉnh hệ số K."
