Ngày 15.5, HĐND TP.Đồng Nai khóa 1 (nhiệm kỳ 2026 - 2031) đã thông qua nghị quyết, chấp thuận thông tin dự án và chấp thuận nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đối với 2 khu đô thị thông minh ven sông tại xã Đại Phước. Đây là bước tiến quan trọng trong việc phát triển đô thị thông minh tại khu vực ven sông Đồng Nai.
Thông tin chi tiết về hai dự án
Hai khu đô thị thông minh này bao gồm khu Bắc và khu Nam, với tổng diện tích hơn 1.900 ha và quy mô dân số khoảng 200.000 người. Mục tiêu là xây dựng khu vực này thành một khu đô thị thông minh ven sông, khoa học và đổi mới sáng tạo, có vai trò động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội cho xã Đại Phước nói riêng và đô thị Nhơn Trạch, TP.Đồng Nai nói chung.
Theo ông Đỗ Thành Phương, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.Đồng Nai, hai khu đô thị nằm ở vị trí trung tâm động lực của xã Đại Phước và khu đô thị mới Nhơn Trạch, tại cửa ngõ giao thoa giữa các trục liên kết vùng và khu chức năng chiến lược. Khu vực này tiếp giáp sông Đồng Nai và nhiều tuyến đường trọng điểm như cầu Phú Mỹ 2, cầu Cát Lái, cầu Phước Khánh và cao tốc Bến Lức - Long Thành. Ông Phương nhấn mạnh: "Với vị thế đó, khu vực này không chỉ đóng vai trò hạt nhân phát triển không gian đô thị - khoa học và đổi mới sáng tạo, mà còn là điểm kích hoạt quan trọng trong tiến trình đô thị hóa phía tây khu đô thị mới Nhơn Trạch và hành lang sông Đồng Nai."
Hiện thực hóa quy hoạch TP.Đồng Nai
Nghị quyết này được xem như bước đi nhằm hiện thực hóa quy hoạch TP.Đồng Nai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong quy hoạch, TP.Đồng Nai xác định khu vực đô thị sân bay Long Thành và hành lang sông Đồng Nai là động lực phát triển. Đối với đô thị sân bay Long Thành, thành phố sẽ phát triển toàn diện hệ sinh thái dịch vụ hàng không hiện đại, đồng bộ, hướng tới hình thành "Thành phố sân bay Long Thành" trở thành trung tâm dịch vụ, logistics và nơi trung chuyển của khu vực Đông Nam Á.
Với khu vực sông Đồng Nai, thành phố xác định đây là trục phát triển kinh tế năng động, tập trung nguồn lực xây dựng đại lộ ven sông quy mô 8 - 10 làn xe và xúc tiến xây dựng các cầu qua sông để tăng cường liên kết với TP.HCM và các tỉnh lân cận.
Phân đoạn phát triển dọc sông Đồng Nai
Sông Đồng Nai là sông nội địa dài nhất Việt Nam (586 km), bắt nguồn từ tỉnh Lâm Đồng, chảy qua TP.Đồng Nai, TP.HCM rồi đổ ra biển. Phần qua địa bàn Đồng Nai dài khoảng 200 km. Để khai thác tiềm năng, TP.Đồng Nai chia sông thành 5 phân đoạn phát triển phù hợp với lợi thế từng khu vực.
- Phân đoạn Tân Phú - Định Quán: Phát triển khu du lịch hồ Trị An và các cụm dịch vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí gắn với rừng và bảo vệ cảnh quan, rừng đầu nguồn, tài nguyên nước.
- Phân đoạn hồ Trị An: Định hướng trở thành khu du lịch quốc gia với mô hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp, bảo tồn cảnh quan mặt nước và hệ sinh thái rừng. Tập trung xây dựng tuyến đường ven hồ và các khu nghỉ dưỡng ven hồ.
- Phân đoạn Tân An - Tân Triều (H.Vĩnh Cửu cũ): Mô hình không gian nông nghiệp - đô thị sinh thái gắn với trục công nghiệp và hạ tầng giao thông, hình thành tuyến đô thị năng động hai bên sông.
- Phân đoạn Biên Hòa - Long Thành: Là phân đoạn trung tâm và động lực phát triển chính của toàn tuyến hành lang sông Đồng Nai, với điểm nhấn là khu đô thị Hiệp Hòa và khu vực chuyển đổi công năng khu công nghiệp Biên Hòa I thành khu đô thị và trung tâm chính trị, hành chính TP.Đồng Nai. Hình thành tuyến giao thông công cộng đường thủy kết hợp với các điểm trung chuyển đa phương thức, phát triển các trung tâm TOD ven sông. Đoạn phía nam phát triển các khu đô thị - dịch vụ cao cấp, kiểu mẫu, giãn dân từ khu vực trung tâm và thu hút dân cư từ TP.HCM.
- Phân đoạn Nhơn Trạch: Đoạn hạ lưu sông Đồng Nai được định hướng là không gian đô thị cửa ngõ phía đông và đông nam vùng, phát triển các khu đô thị mới, du lịch, thương mại, dịch vụ, cảng biển.
Lợi thế đặc biệt của sông Đồng Nai
Tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, thành viên Tổ tư vấn kinh tế - xã hội Đồng Nai, nhận xét: "Không phải địa phương nào cũng có một dòng sông lớn ôm lấy trung tâm đô thị như Đồng Nai. Đây là lợi thế đặc biệt, địa phương cần tận dụng để hình thành các đô thị ven sông."
Tiến sĩ khoa học - kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn phân tích thêm: Sông Đồng Nai đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông đường thủy và hạ tầng kinh tế biển. Thứ nhất, vận chuyển hàng hóa từ thượng nguồn và các cảng cạn, cảng sông ở Đồng Nai, Bình Dương cũ ra cảng biển Thị Vải - Cái Mép, cảng Cần Giờ bằng đường sông là rẻ nhất và hiệu quả nhất. Thứ hai, về du lịch, con sông chảy từ Lâm Đồng xuống qua Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, hồ Trị An, rồi đến cù lao Phố giàu lịch sử, và gặp sông Sài Gòn, tạo điều kiện phát triển du lịch sinh thái và kết nối với các khu đô thị ven sông TP.HCM.
Ông Ngô Viết Nam Sơn nhận định: "Với những thế mạnh mà dòng sông mang lại, cộng với định hướng phát triển của TP.Đồng Nai, sắp tới khu vực ven sông Đồng Nai có nhiều cơ hội phát triển tương quan với TP.HCM, hình thành các chuỗi đô thị ven sông từ hồ Trị An về tới TP.HCM."
Kéo nguồn nhân lực từ TP.HCM về Đồng Nai
Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, hệ thống giao thông kết nối giữa TP.HCM và sân bay Long Thành là đa trục, nhưng chủ yếu vẫn là các tuyến đường sắt đô thị (metro), gồm metro Thủ Thiêm - Long Thành và kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên về Biên Hòa rồi rẽ về sân bay Long Thành. "Đây là hai tuyến metro vô cùng quan trọng vì không chỉ là giao thông mà còn kéo theo các đô thị TOD. Điều này thu hút không chỉ người dân Đồng Nai mà còn nhân lực chất lượng cao từ TP.HCM, vì khi sống ở các đô thị dọc metro, đi đâu cũng tiện, đến sân bay Long Thành gần và vào TP.HCM cũng nhanh", ông đánh giá.
