Từ ngày 1/7/2025, nhiều công trình xây dựng sẽ được miễn giấy phép xây dựng, đồng thời các nhà thầu không còn được phép bỏ giá thấp bất thường trong đấu thầu. Đây là những thay đổi quan trọng theo Luật Xây dựng sửa đổi và Nghị định 15/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết.
Các công trình được miễn giấy phép xây dựng
Theo Luật Xây dựng sửa đổi, từ 1/7, các công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho người lao động, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, và các công trình công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có quy mô nhỏ (dưới 7 tầng và tổng diện tích sàn dưới 500 m2) sẽ được miễn giấy phép xây dựng. Ngoài ra, các công trình xây dựng tạm phục vụ thi công xây dựng, công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động, cột ăng ten, trạm BTS có chiều cao dưới 45 m cũng thuộc diện miễn giấy phép.
Nhà thầu hết thời bỏ giá thấp
Nghị định 15/2025/NĐ-CP quy định, từ 1/7, các nhà thầu tham gia đấu thầu xây lắp phải chào giá không thấp hơn 90% giá gói thầu được duyệt. Trường hợp giá chào thấp hơn 90%, nhà thầu phải có thuyết minh chi tiết về cơ sở giá và cam kết bảo đảm chất lượng. Nếu không thuyết minh hợp lý, hồ sơ dự thầu sẽ bị loại. Điều này nhằm chấm dứt tình trạng bỏ giá thấp để trúng thầu rồi cắt xén vật liệu, gây ảnh hưởng chất lượng công trình.
Tác động đến thị trường xây dựng
Theo ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia xây dựng, các quy định mới sẽ giúp thị trường minh bạch hơn, giảm tình trạng cạnh tranh không lành mạnh. Ông cho biết: "Việc miễn giấy phép xây dựng cho các công trình nhỏ sẽ giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Đồng thời, quy định về giá thầu sẽ buộc các nhà thầu phải tính toán kỹ lưỡng, nâng cao chất lượng công trình."
Theo thống kê của Bộ Xây dựng, trong năm 2024, cả nước có khoảng 15.000 công trình xây dựng được cấp giấy phép, trong đó có tới 30% là các công trình nhỏ thuộc diện sắp được miễn phép. Việc miễn giấy phép dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 500 tỷ đồng mỗi năm từ chi phí hành chính.
Quy định chi tiết về miễn giấy phép
Các công trình được miễn giấy phép xây dựng phải đáp ứng điều kiện về an toàn, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và quy hoạch xây dựng. Chủ đầu tư vẫn phải thông báo khởi công xây dựng với cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng địa phương trước khi thi công. Nếu không thực hiện thông báo, chủ đầu tư có thể bị xử phạt hành chính.
Phản ứng từ các doanh nghiệp
Nhiều doanh nghiệp xây dựng nhỏ và vừa hoan nghênh quy định mới. Ông Trần Văn Minh, Giám đốc Công ty Xây dựng Minh Phát, chia sẻ: "Trước đây, việc xin giấy phép xây dựng mất nhiều thời gian và chi phí, ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Nay được miễn phép, chúng tôi có thể triển khai nhanh hơn. Tuy nhiên, quy định về giá thầu sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ vì không thể cạnh tranh bằng giá rẻ."
Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục hướng dẫn chi tiết và giám sát việc thực hiện các quy định mới, nhằm đảm bảo thị trường xây dựng phát triển lành mạnh và bền vững.
