Luật Đô thị đặc biệt: Đòn bẩy thể chế mới cho TP.HCM
Trong hội thảo "Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng 2 con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TP.HCM" diễn ra chiều 13/3, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được tiết lộ Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương cho thành phố xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự như Luật Thủ đô áp dụng cho Hà Nội. Đề xuất này do Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nêu ra và nhận được sự đồng thuận cao.
Lộ trình xây dựng luật khẩn trương
Thành phố đã bắt tay vào quá trình xây dựng dự án luật với tiến độ nhanh chóng. Dự kiến, tháng 3/2026 sẽ hoàn thành đề cương xây dựng luật, và đến tháng 4/2026 hoàn tất dự thảo. Trong các tháng 5 và 6/2026, nhiều hội thảo sẽ được tổ chức để lấy ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý, nhằm hoàn thiện nội dung dự luật. Sau đó, dự án sẽ được trình Quốc hội khóa XVI xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 2 vào cuối năm 2026.
Theo ông Nguyễn Văn Được, nếu được thông qua, Luật Đô thị đặc biệt sẽ trở thành nền tảng thể chế quan trọng, cung cấp công cụ mạnh mẽ cho quản trị, quy hoạch, đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội. Ông nhấn mạnh: "Đây sẽ là đòn bẩy rất lớn để TP.HCM phát triển, là đại cú hích sau Nghị quyết 260." Thực tế, các cơ chế đặc thù trước đây đã giúp thành phố đẩy nhanh tiến độ dự án lớn, với thời gian chuẩn bị thủ tục chỉ từ 1-2 tháng, thậm chí chưa đầy một tháng cho các dự án tỉ USD, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong bối cảnh biến động
Tại hội thảo, Chủ tịch UBND TP.HCM cũng nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố, dù bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động địa chính trị và xung đột ảnh hưởng đến năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông cho rằng mục tiêu này cần được nhìn nhận trong dài hạn, theo chu kỳ 5-10 năm, thay vì đánh giá từng năm riêng lẻ.
Niềm tin đạt được mục tiêu xuất phát từ truyền thống năng động, sáng tạo của TP.HCM, vốn được xem là "phòng thí nghiệm chính sách" cho cả nước. Từ giữa năm 2025, thành phố đã đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là giao thông, với nhiều dự án trọng điểm được triển khai từ nguồn vốn ngân sách và tư nhân. Khu vực tư nhân đang đóng vai trò ngày càng lớn, thúc đẩy tiến độ và tạo động lực phát triển mới.
Động lực tăng trưởng mới và thách thức năng lượng
Bên cạnh các động lực truyền thống, TP.HCM xác định cần chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng sang các lĩnh vực dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các động lực mới bao gồm trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển, công nghệ cao, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu quy mô lớn, giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, để đạt tăng trưởng cao và bền vững, thành phố phải tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là khủng hoảng năng lượng. Các chuyên gia tại hội thảo khuyến nghị thành lập nhóm chuyên trách ứng phó khủng hoảng năng lượng, do một phó chủ tịch UBND TP.HCM đứng đầu, cùng các giải pháp trước mắt như ổn định giá xăng dầu và trợ giá giao thông công cộng. Về dài hạn, thành phố cần đẩy mạnh chuyển đổi sang hạ tầng xanh và năng lượng sạch.
Ông Nguyễn Văn Được kết luận: "Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong bối cảnh hiện nay là rất khó, nhưng TP.HCM vẫn phải làm. Thành phố cần hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn để tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của nền kinh tế cả nước." Đồng thời, thành phố đang mở cửa đón dòng vốn đầu tư tác động toàn cầu, với diễn đàn kết nối đầu tư thu hút gần 200 nhà đầu tư và doanh nghiệp trong và ngoài nước.
