Phường Long Bình: Hiến kế phát triển thành trung tâm logistics khu đông TP.HCM
Với hệ thống metro, vành đai và các đầu mối logistics hiện đại, phường Long Bình đang sở hữu nền tảng vững chắc để phát triển thành trung tâm logistics trọng điểm của khu vực phía đông TP.HCM. Tuy nhiên, để biến tiềm năng này thành hiện thực, địa phương cần một cơ chế điều phối và liên kết nguồn lực hiệu quả hơn.
Nền tảng hạ tầng đa dạng và quỹ đất dồi dào
Phường Long Bình, được hình thành từ việc sáp nhập phường Long Bình và một phần phường Long Thạnh Mỹ thuộc TP Thủ Đức cũ, trải rộng trên diện tích 29,43 km². Tại Hội nghị khoa học chuyên đề "Phường Long Bình - Từ quản lý địa bàn đến điều phối và tổ chức không gian phát triển đô thị" diễn ra vào sáng 18/4, TS Nguyễn Thành Phong từ Viện Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội, Trường Đại học Sài Gòn, nhấn mạnh rằng khu vực này không còn là một địa bàn quản lý truyền thống, mà đã trở thành không gian hội tụ các dòng phát triển đa chiều.
"Đây là một trong số ít khu vực của thành phố tập trung tương đối đầy đủ các trục giao thông chiến lược và các khu chức năng có khả năng hình thành không gian phát triển mới", ông Phong cho biết. Lợi thế nổi bật của phường Long Bình nằm ở vị trí cửa ngõ phía đông, nơi hội tụ hệ thống giao thông đa phương thức bao gồm tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, depot Long Bình, các trục đường chính như Nguyễn Xiển, Phước Thiện, Nguyễn Văn Tăng, cùng các đầu mối logistics như ICD.
Hiện nay, trên địa bàn đang triển khai 22 dự án lớn, bao gồm nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm cấp quốc gia và thành phố, cùng các công trình đô thị đa chức năng và trung tâm thương mại. Quy hoạch phân khu số 4 đã được định hình tương đối đồng bộ, và quỹ đất còn lớn tạo dư địa phát triển trong dài hạn.
Những điểm nghẽn cần tháo gỡ
Tuy nhiên, dù sở hữu nhiều tiềm năng, hiệu quả phát triển tổng thể của phường Long Bình vẫn chưa tương xứng. Các dự án và khu chức năng hiện vận hành một cách rời rạc, thiếu liên kết trong một cấu trúc phát triển thống nhất. Các lợi thế hạ tầng mới chủ yếu phát huy theo dạng "dòng chảy đi qua", chưa trở thành nền tảng để hình thành các không gian kinh tế tại chỗ.
Ông Phong chỉ ra rằng, tuyến Vành đai 3 dù đóng vai trò kết nối liên vùng quan trọng nhưng chưa hình thành hệ thống đô thị tương xứng dọc hai bên. Khu vực quanh Bến xe Miền Đông mới và depot metro có tiềm năng trở thành hạt nhân logistics, song chưa phát triển đầy đủ hệ sinh thái dịch vụ đi kèm. Hạ tầng giao thông nội bộ cũng bộc lộ hạn chế khi thiếu các tuyến đường gom và nút giao hoàn chỉnh.
Một điểm nghẽn lớn khác nằm ở việc triển khai các dự án. "Như với 22 dự án đang triển khai, đây vừa là động lực vừa là 22 nguồn phát sinh phức tạp khi mỗi dự án có tiến độ, vướng mắc, chủ thể đầu tư và chuỗi tác động xã hội khác nhau", ông nói. Ngoài ra, khu vực kinh tế địa phương với gần 2.000 doanh nghiệp và khoảng 3.000 hộ kinh doanh chưa được kết nối vào một hệ sinh thái kinh tế đô thị thống nhất.
Giải pháp tái cấu trúc không gian và thiết lập cơ chế điều phối
Để phát huy lợi thế, TS Nguyễn Thành Phong đề xuất một loạt giải pháp then chốt:
- Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình "trục - nút - mạng", hình thành hạt nhân trung tâm quanh khu vực metro Suối Tiên - Bến xe Miền Đông mới - depot Long Bình.
- Phát triển các trục Nguyễn Xiển, Phước Thiện, Nguyễn Văn Tăng thành khung kết nối chính, thúc đẩy mô hình phát triển đô thị gắn giao thông (TOD).
- Tái cấu trúc hệ sinh thái kinh tế theo 4 trụ cột: logistics - vận tải - phân phối; thương mại - dịch vụ đô thị; kinh tế số - thương mại điện tử; và văn hóa - du lịch - trải nghiệm.
- Xây dựng cơ chế điều phối phát triển cấp phường với đầu mối rõ ràng, tổ chức theo dõi và điều phối theo nhóm dự án ưu tiên.
- Tăng cường phối hợp giữa chính quyền, đơn vị chuyên môn, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.
Kết luận hội nghị, ông Trần Hữu Phước, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Long Bình, đánh giá cao các ý kiến của TS Nguyễn Thành Phong và yêu cầu các cấp ủy, đơn vị cần tiếp tục nghiên cứu sâu, cụ thể hóa thành các giải pháp khả thi. Mục tiêu cuối cùng là chuyển hóa tiềm năng thành giá trị thực và nâng cao chất lượng sống cho người dân, với dân số dự kiến tăng từ khoảng 120.000 lên 230.000 người vào năm 2030.
