Bộ Tài chính vừa công bố Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Theo đó, cơ quan này đề xuất bãi bỏ 58 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và sửa đổi 12 ngành nghề khác trong Luật Đầu tư, thuộc trách nhiệm quản lý của các bộ, ngành.
Danh sách ngành nghề được đề xuất cắt giảm
Đối với các ngành nghề thuộc quản lý của Bộ Tài chính, danh sách cắt giảm bao gồm: kinh doanh dịch vụ kế toán, kinh doanh tái bảo hiểm, kinh doanh casino, kinh doanh đặt cược và kinh doanh hàng miễn thuế. Trong lĩnh vực do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, có 14 ngành nghề được đề xuất cắt giảm, chẳng hạn như kinh doanh dịch vụ bảo vệ thực vật.
Bên cạnh đó, 12 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được sửa đổi đáng chú ý bao gồm: hoạt động kinh doanh bảo hiểm, kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng, và các hoạt động giáo dục mầm non, phổ thông, đại học, giáo dục thường xuyên.
Nguyên tắc cắt giảm
Cơ quan soạn thảo nêu rõ nguyên tắc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Cụ thể, sẽ cắt giảm những ngành, nghề không đáp ứng điều kiện cần thiết theo quy định hoặc không cần thiết phải quy định điều kiện để kiểm soát. Ngoài ra, những ngành, nghề mà điều kiện đầu tư kinh doanh gắn với các yêu cầu về kho bãi, hạ tầng, cơ sở vật chất, chất lượng quy trình vận hành, hoặc tiêu chuẩn học vấn, kinh nghiệm, bằng cấp của cá nhân cũng được xem xét. Những điều kiện này có thể được chuyển hướng quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm thông qua xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề.
Những ngành, nghề có điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng, mang tính định tính, khó định lượng, hoặc không được xác định cụ thể là hoạt động đầu tư kinh doanh cũng nằm trong diện đề xuất cắt giảm. Tương tự, các ngành, nghề chỉ do cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp trực thuộc cơ quan nhà nước được phép cung cấp cũng được xem xét.
Thêm vào đó, những ngành, nghề có tính chất tương tự nhau hoặc đã được kiểm soát bởi ngành, nghề khác trong danh mục hoặc hoạt động quản lý khác sẽ bị cắt giảm. Các ngành, nghề mà chất lượng sản phẩm, dịch vụ đầu ra do thị trường tự quyết định, không tiềm ẩn nguy cơ gây hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng cũng được đề xuất loại bỏ. Cuối cùng, những ngành, nghề từ khi được quy định đến nay vẫn chưa ban hành được điều kiện đầu tư kinh doanh hoặc đã không còn quy định điều kiện cũng nằm trong danh sách.
Hiệu lực và mục tiêu
Bộ Tài chính đề xuất Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 đến ngày 1/3/2027. Ngành nghề kinh doanh có điều kiện được hiểu là những lĩnh vực mà Nhà nước đặt ra các tiêu chuẩn riêng nhằm bảo vệ lợi ích công cộng, an ninh quốc gia hoặc sức khỏe cộng đồng. Thay vì chỉ cần đăng ký kinh doanh là có thể hoạt động, doanh nghiệp trong các lĩnh vực này phải thực hiện thêm các thủ tục như giấy phép con, chứng chỉ hành nghề để đảm bảo người cung cấp dịch vụ có đủ trình độ và nguồn lực chuyên môn.
Việc đề xuất cắt bỏ một số ngành nghề khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện nhằm dỡ bỏ những rào cản hành chính rườm rà và tốn kém cho người dân. Nhà nước vẫn duy trì các quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng và thực hiện giám sát, thanh tra trong quá trình hoạt động thực tế. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp giảm chi phí gia nhập thị trường, khơi thông nguồn lực kinh tế, đồng thời thúc đẩy tính tự giác và trách nhiệm của doanh nghiệp trước pháp luật.
